Tiếc là đứa trẻ
lúc ấy mắt chỉ mở to chưa có nhận thức trọn vẹn giai đoạn hạnh phúc êm đềm nhất
trong đời. Chao ơi, nếu nó nhìn được nét mặt rạng ngời của cô Loan, vẻ hân hoan
của cô Phi Phi trước sự hiện diện của nó, tất cả là một sự kỳ diệu.
Khi vợ chồng
anh Thanh bồng đứa con từ bệnh viện về đến cư xá, phút chốc căn phòng nhỏ của
anh chị đông nghịt khách khứa. Mùi nước hoa, mùi dầu khuynh diệp tỏa ra nồng ấm
làm sao! Gương mặt bé của Hậu còn đỏ, da chưa thẳng, chưa rụng hết lông tơ hoe
hoe, và đôi mắt chưa mở to, tay chân quờ quạng trong vô thức đã được các cô xúm
nhau nâng niu nựng nịu.

Minh họa: Nhuận Thường
Sau đó mỗi
lần nghe tiếng hôn chùn chụt lập tức biết cô Hằng đến với bé Hậu. Chị Thanh
nóng mũi kêu lên: “Nhẹ nhẹ cô ơi, da thịt con tôi còn non”. Còn cô Hà trông
thằng Hậu mũm mĩm nằm trong nôi thích lắm nhưng lại nói: “Tao ghét con trai”.
Cô Phi Phi hồn nhiên: “Tại sao vậy?”. “Tại vì có ba đứa con trai bu nhau làm
khổ đàn bà”. “Tui chưa biết”. “Đây nè, thằng anh chưa thôi bú, lại có thằng em,
còn thêm thằng chồng”. Cả bọn xúm nhau cười như nắc nẻ trong phòng chị Thanh,
chị cũng cười. Mẹ con chị bỗng biến thành đề tài khoa học cần nghiên cứu. Các
cô chưa có miếng bồ hay tấm chồng nhưng không biết học hỏi ở đâu những kinh
nghiệm đầy mình. Chị Thanh gầy gò nên cho bú sữa bò thay sữa mẹ. Cô Hằng đặt
vấn đề ra, các cô cãi qua cãi lại, cuối cùng nhất trí là bé Hậu nên cho bú sữa
mẹ, tưởng ý kiến gì. Rồi sau đó là một lô thức ăn được kể ra, vẫn cô Phi Phi
hồn nhiên lên tiếng: “Thôi mấy chị, đồng lương của mình mà nói cho dữ”. Cuối
cùng cái nào chưa giải quyết quay về truyền thống cho chắc, các cô khuyên: các
bà già xưa sinh con ăn cơm với chuối chín cá kho tiêu mà đứa bé vẫn phây phây.
Trong cuộc tranh cãi, các cô ai cũng muốn giành phần kinh nghiệm. Thỉnh thoảng
cô Hằng đánh chụt xuống má thằng Hậu.
Trong phòng
chị Thanh cứ luôn ồn ào, chính tôi đôi khi cũng bị chi phối phải buông sách
xuống. Cái gì vậy? Thì ra cô Phi Phi đang xì xồ tiếng Tàu với thằng bé: “Cáo
chình chấu hạu (kính chào cháu Hậu) xa xỉ nặng bồ chằng nhái”. Rồi tới cô Vân
hết dùng nhạc vàng bắt qua nhạc Tây để ru Hậu.
Hồi ấy đường
sữa còn rẻ, thỉnh thoảng các cô hùn nhau nấu chè. Lúc đầy tháng, lúc ăn thôi
nôi, bé Hậu không thiếu một món gì. Cô Phi Phi, cô Hằng mỗi khi đi chợ luôn mua
một món gì cho vào giỏ để dành. Bé Hậu trong tuổi thôi nôi rất dễ ghét, thân
hình úc núc, đôi mắt tròn xoe đen giống hột nhãn, tóc mịn xoăn xoăn biểu lộ sức
sống mạnh mẽ. Ghét nhứt là lúc Hậu cười khoe hai má lúm đồng tiền của mụ bà
tặng cho.
Trên tay các
cô, trông Hậu như một con búp bê. Phi Phi một tay bồng Hậu, tay kia cầm lục lạc
vừa đi vừa lắc. Long rong, long rong. Lát sau nghe tiếng Hằng: “Mèn ơi, đứa nào
già rồi ngu như bò, cứ theo đưa đồ chơi cho nó đút vô miệng”. Hằng giơ lục lạc
ở miệng bé Hậu ra lấy treo trên đầu nôi. Một lát sau nữa cô Ái tới tru tréo. Cô
này đeo kiếng. “Cha mẹ, bộ muốn cho thằng bé cận thị sao mà đứa nào treo đồ
chơi sát mặt nó vậy”. Cứ thế, chị Thanh ung dung đi vắng, ở nhà bé Hậu hưởng
tình thương tập thể. Lúc biết đi, biết bò, biết bập bẹ tiếng má ba, bé Hậu để
mặc cho các cô sờ nắn đủ kiểu!
Hậu mới biết
bò, cô Vân đã kéo lên tập đứng chựng. Nhưng khi Hậu chập chững biết đi đầu
tiên, cô Hằng lại đè nó nằm xuống, kéo chân tay ra kêu bò. Hậu lại đứng lên
không bò được, bị cô Hằng ép mãi đến nỗi phải khóc òa lên. Cô Hằng kinh ngạc
trước phát giác của mình: một khi con người ta đã tiến khó trở lại dạng thô sơ
cũ.
Phi Phi lãng mạn hơn, bé Hậu vừa
biết nói lại truyền năng khiếu làm thơ: “Này, Hậu, má ba, cái nhà, con gà, chổi
chà, quét rác, đốm lá”. Cô Phi Phi miệng nói tay cầm chổi chà đưa lên, bài thơ
vô duyên có cấu trúc sa đà, với vần “ác” cô chỉ vào đầu. Nhưng phải công nhận
là Phi Phi trì chí trong việc rèn luyện năng khiếu cho trẻ, gặp Hậu là Phi Phi
lải nhải bấy nhiêu.
Đến lượt cô Thủy chuyên dạy tầm
bậy, cô nghinh má lên, cầm tay Hậu: “Nè, vả mạnh lên con”. Hậu biết vả. Cô Thủy
tiếp tục: “Nè gắt, vả mạnh lên con”. Chị Thanh quên cắt móng tay con, cô Thủy
bị bé Hậu bấu một cái mạnh để lại vết sẹo trên má.
Có lẽ chị Thanh cũng bực mình
nhưng vì thấy các cô thương dại thương dột quá, không biết nói sao. Trong khi
ấy các cô hồn nhiên tiếp tục. Cô Hằng vẫn cái nết hôn chùn chụt đến nỗi nó phải
khóc lên. “Khóc cho nở phổi đi cháu”. Cũng cô Hằng cố truyền bá cho chị Thanh
thuyết “siêu nhân lúc sơ sinh”: nó muốn nghịch dao cứ đưa dao, muốn ăn ớt cứ
đưa ớt, một lần thằng bé sẽ tởn.
Các cô đọc nhiều sách mà tác giả
nào cũng cho mình là tiến bộ nên tính cách của các cô chỏi nhau đôm đốp và nhè
đem Hậu ra thí nghiệm. Đó là chuyện của các cô.
Tôi ở sát vách vợ chồng chị
Thanh, đêm đêm những tiếng động cứ vọng về bên này. Có những tiếng động nhỏ thì
thầm dội xa như làn gió nhẹ một sáng không gợn nổi cành cây sấu trước sân mà lá
rơi lác đác.
“Tháng này anh mua sách lấn qua
ngân quỹ thằng Hậu em ơi”. “Tôi thấy anh vừa mang về đã biết trừ hao tiền chợ
rồi”. Giọng chị Thanh luôn nhỏ nhẹ, vẻ lầm lũi chị vun vén nhỏ nhoi, thứ nhỏ
nhoi ích kỷ chỉ biết chặng đường ngắn không vươn tới trước dặm đường xa.
Lúc hai người từ bệnh viện về,
tôi đợi gần tiếng đồng hồ chờ cho các cô tan hàng đi, rồi rót ly rượu thuốc đem
qua: “Mừng anh bằng tuổi tôi đã làm cho chú nhóc sướng rên nhé”. “Tại cậu nhát
gan, làm đại cũng có như người ta”. Hai đứa cạn ly, tôi lâng lâng ngắm bé Hậu,
tác phẩm viết từ hạnh phúc của anh Thanh có sức thuyết phục kỳ lạ.
Tuy nhiên tuần lễ sau tôi quên
bẵng thằng bé. Bởi vì sau cuộc đời đã chật ních con người, sự có mặt của nó
giống như giọt nước ngoi lên giữa đại dương. Đêm đêm tiếng khóc tu oa của nó vô
hồn như sinh vật thổi hòa vào những tiếng động ồn ào khác. Bất chợt một buổi
trưa cư xá yên lặng chỉ còn nghe tiếng chim ríu rít trên hàng sấu, trên hàng dái
ngựa ngoài sân, tiếng khóc của bé Hậu vụt tăng cường độ nổi lên tu oa tu oa như
đay như nghiến. Nghe tiếng khóc tôi giật mình, rõ ràng đây là tiếng gọi báo
hiệu một con người có mặt, tôi liền chạy qua thì ra chị Thanh bỏ nó chạy đi
đâu. Mới một tháng, hễ mắt bé Hậu híp lại thì tay chân nó đập loạn xạ, hễ con
mắt đen nháy ấy sáng ra thì tay chân luôn phối hợp huơ huơ dịu dàng vui vui,
miệng he hé tuy chưa gọi được là nụ cười nhưng rõ ràng đã có cảm giác. Càng
nhìn thằng Hậu, tôi lại càng tin chắc nó là đứa trẻ thông minh. Bỗng nhiên tôi
giống các cô trở nên một nhà nghiên cứu âm thầm và tưởng chừng như có thể viết
nhật ký về nó.
Ba tháng Hậu đã chứng minh khả
năng tuyệt vời, chị Thanh đi đâu mắt nó hướng theo nơi đó. Tới lúc Hậu biết bò,
thằng bé đã biết phản kháng. Nó nhăn mặt né cái hun chùn chụt của cô Hằng. Hậu
không còn để ai xâm phạm nó lúc nào cũng được. Phi Phi phải cưỡng bức bé Hậu
mới bồng được, vẻ mặt nhăn nhó của Hậu khiến Phi Phi giận dỗi. Các cô bắt đầu
tản thằng bé ra lần.
Nhiều khi tôi cũng bị Hậu đưa tay
đẩy ra, như đã nói, bỗng dưng tôi trở thành nhà nghiên cứu nghiệp dư, nên hiện
tượng nào cũng phải có phân tích. Tôi nhớ lại sự trìu mến của các cô dành cho
thằng bé, và tôi cũng soát lại cử chỉ mình đối với nó. Đúng là con người có nhu
cầu săn sóc ai đó nhưng chỉ để thỏa mãn cảm giác riêng của mình, bất chấp đối
tượng có thấm thía hay không vì chưa nhập vai.
Nhưng nhập vai để cho ai cái hôn
thắm vào trái tim bé bỏng kia quả là khó khăn.
Một tối thứ Bảy, anh chị trong cư
xá rủ nhau đi chơi hết để lại dãy hành lang hun hút vắng vẻ, ngọn đèn cao áp
chụp xuống ánh sáng buồn hiu hiu. Tôi nằm một mình trong phòng lạnh tanh nghe
lòng bâng khuâng. Dường như tôi đã quen với bầu không gian đặc những người, đặc
tiếng động như tiếng bình bông gõ lốc cốc trong cư xá, đột nhiên tất cả rút đi,
trong lúc tôi chưa tập được thói quen im lặng tư tưởng, lấy cái gì đó để thay
vào mỗi lúc rơi phải tình trạng cô độc. Hơn nữa hồi chiều tôi dự đám cưới một
người bạn, men bia còn lâng lâng trong người, hai cảm giác nhập làm một để cho
tôi thuận lợi làm cuộc thí nghiệm. Bé Hậu đang ngồi chơi một mình trước cửa
phòng, chị Thanh đang ngồi may trước ánh điện cách đó ba chục thước. Tôi nằm
đầu kê sát vào đùi Hậu, thoạt tiên nó đưa tay đẩy tôi ra. Nhưng sau đó vì tôi
đã nhập vai, nên mỗi cử chỉ của tôi mân mê lên vai lên má bé Hậu đã tạo ra sự
êm ái để cả hai bản ngã xích gần lại như cha với con. Không biết sao lúc này
mắt tôi lại rưng rưng. Hậu im lặng lấy đôi tay bé bỏng đáp lại, nó bắt đầu rờ
lên mặt, lên mũi tẳn mẳn mò hàm râu của tôi. Đến đây tôi nhìn chị Thanh nháy
mắt ra hiệu. Chị kêu: “Bé Hậu bò lại mẹ con”. Thằng Hậu nhìn chị ngơ ngác ngồi
yên không nhúc nhích. Chị kêu một lần thứ hai, bé bắt đầu rời tôi bò về phía
người mẹ. Lúc đó, tôi biết mình đang làm cuộc thí nghiệm theo dõi tâm lý đứa
trẻ nhưng vẫn tức khi thấy đã thất bại, nên khi tôi cất tiếng kêu “Bé Hậu trở
lại” quyết có sức nặng. Điều nhận xét chủ quan của tôi chắc đúng, nên khi bé
Hậu đang bò thong thả đúng vào giữa khoảng cách giữa tôi và chị Thanh, nghe tiếng
tôi kêu nó quay đầu trở lại nhìn ngơ ngác. Rồi chị Thanh kêu: “Bé Hậu”, nó quay
mình tiếp tục bò, bên này lần nữa tôi kêu bé Hậu. Thật bất ngờ, Hậu nằm lăn ra
gạch, tay chân đập đập không chịu bò đi đâu nữa, ở ngay chính giữa khoảng cách.
(Còn tiếp)