18/04/2018 11:12 (GMT+7)
Kích cỡ chữ:  Giảm Tăng

Xóm Điếu Ngư thỏa nguyện được lên bờ

GN - Họ “chung thủy”, gắn bó cả đời với nghề, rồi lại truyền nghề cho con, cháu. Họ mơ ước được lên bờ sinh sống, để thoát khỏi kiếp đời người nổi lênh đênh trên sông nước. Và ước mơ ấy sắp thành hiện thực, khi chính quyền địa phương đã quyết định cấp đất, cấp tiền xây nhà để chấm dứt cuộc sống bập bênh chìm nổi theo con nước vơi đầy dưới lòng hồ này…

Những mảnh đời ở xóm Điếu Ngư

Trên lòng hồ Thủy điện Sê San nằm giữa hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum, có 27 hộ dân đến đây sinh sống. Những người theo nghề này gắn bó cả cuộc đời mình trên những chiếc thuyền, trôi nổi khắp các con sông, đập nước, xem con thuyền là nhà, sông nước là quê hương.

Họ đã từng sống, từng lênh đênh trên những con thuyền được coi là mái nhà của họ mấy chục năm qua. Nghe chuyện về cuộc đời của họ cứ thấy chông chênh buồn. Họ lênh đênh một đời như thế, con cái cũng không học hành gì được, không nghề nghiệp, không mảnh đất cắm dùi, chỉ trôi nổi với chiếc thuyền chài. Đó là tình cảnh của hàng chục nhân khẩu xóm lòng hồ nơi thủy điện với cái tên rất đẹp là xóm Điếu Ngư này.

1.jpg
Xóm Điếu Ngư trong hồ Thủy điện Sê San

Nằm sát bờ là chiếc thuyền, và cũng là mái ấm của 5 con người trong gia đình chị Vũ Thị Huyền, 39 tuổi. “Gia đình tôi là hộ nghèo trong xóm, từ đời cha ông chúng tôi đã gắn bó với con thuyền, dòng sông và những lòng hồ mênh mang như thế này. Bây giờ đời con tôi cũng vậy! Và biết đâu đấy, đến đời cháu tôi cũng vậy chăng!”, chị Huyền tâm sự mà nghe buồn não nề. Chiếc thuyền của chị Huyền, chỗ cư trú tạm bợ này của cả gia đình 3 thế hệ chỉ vỏn vẹn chưa đầy 8m2. Đứa con gái của chị Huyền đang cặm cụi lau dọn để lấy chỗ tiếp khách.

Phía xa xa, trong những con thuyền lặng lẽ, thi thoảng xen vào giữa tiếng sóng nước là tiếng trẻ con khóc hiu hắt cả dòng sông. Tất cả những người dân hợp thành một xóm nổi lênh đênh trên lòng hồ này đều sống nhờ vào nguồn tôm, cá, ốc, hến mà con nước đục ngầu bùn của dòng sông mang lại. Trong số đó, 24 hộ dân với hơn 60 nhân khẩu sống hòa hợp với nhau, cùng dựa vào thiên nhiên để tồn tại.

Họ đến từ các vùng miền khác nhau: Cà Mau, An Giang, Quảng Bình, Thừa Thiên Huế, Hải Dương… Chiếm số đông ở làng Điếu Ngư vẫn là dân các tỉnh miền Tây. Có đến 14 hộ trong làng đến từ An Giang, Long An, Cà Mau… Và, mỗi người một quê, nhưng cùng chung phận mưu sinh xứ người. Ở xóm Điếu Ngư này, có những gia đình gồm 2 - 3 thế hệ cùng sinh sống trên một chiếc ghe nhỏ như gia đình chị Huyền, anh Tánh, anh Thỏa...

Và, điểm chung của họ là nghèo khó, không nghề nghiệp, không việc làm, bám theo lòng hồ thủy điện để tìm “lộc” tôm, cá. Tài sản của họ, ngoài căn nhà tạm là chiếc thuyền, mấy tấm lưới, gần như không còn gì khác. Cuộc sống của người dân trên xóm lưng chừng hồ này ngày càng khó khăn. Tôm, cá trong hồ cạn kiệt nhưng người đánh cá đến đây ngày càng đông.

Hầu như năm nào cũng có người đến cất chòi, gia nhập làng chài. Mỗi đêm, nếu may mắn thì kiếm được hơn 100.000 đồng. Số tiền ấy vừa đủ nuôi gia đình 5 miệng ăn. Đó là những người có kinh nghiệm, chứ nhiều người mới đến thì rất nhiều đêm vác lưới về không.

Anh Nguyễn Hữu Thản, chồng chị Huyền cũng là một dân vạn chài kiếm sống lâu năm trên lòng hồ thủy điện này cho biết như thế. Thấy tôi cứ nhìn vào một cậu bé chừng 12 tuổi đang một tay chèo thuyền, một tay thả lưới rất thiện nghệ, chị Huyền chép miệng: “Nó là thằng Tuân con trai ông Út Thành đó. Mùa lũ năm trước cha nó đi thả lưới dưới lòng hồ bị nước cuốn giờ chưa tìm thấy xác!”.

Nghe chị nói, tôi lần mò sang “nhà” của cậu bé. Trên ngôi “nhà” ấy, một ông lão có lẽ đã ở cái tuổi ngoài bảy mươi, mắt lòa đang ngồi gõ gõ vào mạn thuyền. Nghe tiếng người, ông ngẩng lên ngó chừng rồi nói: “Ai đó! Ai hỏi chi tui hả?” rồi ông cụ lập cập mở dây lòi tói kéo thuyền sát vào bờ mời người khách lạ lên thuyền.

Anh Thành con trai ông là con trưởng của dòng họ, cũng đã nối nghiệp ba đời tổ tiên làm nghề chài lưới trên sông, anh lấy vợ cũng trên dòng sông và con thuyền. Khi thằng Tuân, đứa cháu nội của ông mới được hơn 10 tuổi, anh Thành thường xuyên đưa con đi thả vó tôm, kéo lưới cá.

Nhưng trong một lần trời bất chợt nổi cơn lũ lớn, bất ngờ thuyền của cha con anh bị lật, con anh bị dòng nước dữ cuốn đi xa, anh lao theo đẩy được con bám vào một gốc cây bên bờ thì đuối sức, buông mình trôi theo dòng sông về hướng hạ lưu. Từ đấy đến nay đã hơn hai năm nhưng người ta vẫn chưa tìm thấy anh. Đôi mắt lòa của ông lão chấp chới buồn bã nhìn xa xăm: “Đúng là sống được nhờ sông mà chết cũng vì sông!”, ông lão đau đớn thốt lên…

Nước sinh hoạt với những người dân ở đây cũng trở thành một thứ xa xỉ. Họ phải mua nước với giá 10.000 đồng một can loại 20 lít. Nước mùa này chỉ dùng để ăn uống, còn sinh hoạt và tắm rửa thì hướng thẳng ra sông. Họ dùng nước múc từ dòng sông đục ngầu, lắng phèn cặn rồi mới dùng được. Việc tắm giặt cũng múc nước sông lên dùng, ngay cả việc vệ sinh cá nhân cũng dựa vào dòng sông.

Chị Hải thở dài: “Hôm nào mưa thì suốt đêm chỉ lo hứng dột và che chắn “nhà”, chứ cũng chẳng còn thời gian mà lo thuyền tuột dây trôi ra xa, vả lại ai cũng biết bơi hết rồi, đâu còn sợ sóng nước là chi! Chỉ tội cho lũ trẻ...”.

Thỏa lòng cho ước mơ lên bờ

Xóm lòng hồ này chỉ đông vui, nhộn nhịp khi chiều xuống thế này, bởi khi ấy lũ trẻ đi học về, người lớn sau một ngày dong thuyền ngược xuôi kiếm sống cũng trở về neo bến để đón lũ nhỏ lên “nhà”, thả mấy con vịt nhốt cả ngày trên thuyền cho xuống bãi sông kiếm ăn, rồi nhóm lửa trên thuyền nấu bữa cơm chiều...

Hinh DN.jpg
Cư dân xóm Điếu Ngư vất vả sống dựa vào "lộc trời" của lòng hồ

Chiều muộn, khi mặt trời đã xế bóng, bên chân con nước bập bềnh vỗ oàm oạp vào bờ, mấy đứa nhỏ áo trắng, khăn quàng đỏ rời trường học ở trung tâm xã ra bến sông. Tôi hỏi: “Nhà các cháu ở bên kia sông hả...?”.

Mấy đứa nhỏ nhìn tôi ngơ ngác, cười hồn nhiên: “Đâu có, nhà tụi con ở đó...”, rồi chúng chỉ về phía mấy chục con thuyền đang im lìm cắm sào trên lòng sông. Từ trên cồn bãi, cách mép sông cả trăm mét, nhìn xuống khúc sông đã thấy những làn khói bay ra từ những con thuyền lan tỏa trên mặt sông buồn, và thật yên ả...

Thấu hiểu được nỗi khó khăn của các hộ dân nơi đây, tháng 2-2018 vừa qua, chính quyền địa phương đã thông báo cấp đất, hỗ trợ tiền để các hộ dân được lên bờ ổn định cuộc sống. “Có nhà ở trên bờ, tôi sẽ không phải chèo thuyền để chở con đến trường, các con cũng không gặp nguy hiểm mỗi khi trời mưa bão. Không phải co ro vào những đêm lạnh khi ngủ trên lòng hồ nữa. Việc có nhà, có đất trên bờ làm tất cả bà con đều rất vui sướng, bởi đó là mơ ước của bà con từ hàng chục năm nay. Khi xây xong nhà, tôi sẽ chuyển hết đồ lên bờ, còn nhà lồng bè thì để lại rồi thỉnh thoảng ra canh cá lồng”, vợ chồng anh Thản hồ hởi khoe.

“Chính quyền xã Ia Tơi cũng cho chúng tôi nhập khẩu. Dù còn nhiều khó khăn nhưng con tôi và các đứa trẻ ở đây đều được đến trường. Đời bố mẹ chúng khổ quá nhiều rồi nên phải tha hương, chỉ mong con cháu sau này ổn định nơi miền đất mới!”, chị Huyền thổ lộ.

Trao đổi với chúng tôi, ông Chế Hồng Quyền, Chủ tịch UBND xã Ia Tơi cho biết: “Mỗi hộ dân làng chài sẽ được cấp 400m2 đất ở, được phép khai khẩn một diện tích cho phép để trồng cấy tăng gia, và đặc biệt sẽ được hỗ trợ 50 triệu đồng chi phí dựng nhà. Trước đó, UBND huyện Ia H’Drai cũng đã cùng với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Kon Tum hỗ trợ giống cá, thức ăn cho bà con nuôi cá lồng bè trên lòng hồ Sêsan”.

Rồi đây, cuộc sống ở làng chài Điếu Ngư được ổn định, thì lớp con, cháu của họ và xa hơn nữa sẽ thôi kiếp lênh đênh trên sông nước. Ước mơ về một mảnh đất cắm dùi, một mái nhà vững chãi trong nắng mưa, những đứa trẻ yên tâm học hành và khôn lớn giờ sắp thành hiện thực.

Chiều trên xóm Điếu Ngư, những đôi mắt rạng ngời niềm tin vào tương lai cứ hấp háy lên, khôn tả. Hy vọng những mảnh đời này sẽ thoát kiếp thương hồ từ đây.

Minh Ngọc - Tiêu Dao

 Về trang trước      Về đầu trang      Bản để in     Gửi cho bạn bè     Gửi ý kiến
Chia sẻ với bạn bè qua:
     
Thông tin tòa soạn
Liên hệ tòa soạn
Giác Ngộ số 1.043
Nguyệt san Giác Ngộ
Đăng ký mua báo Giác Ngộ 2020 - Ẩm thực
Nhà hàng Hoan hỷ
Sách Giác Ngộ, cụm Ẩm thực
Địa điểm phát hành GN, cụm Ẩm thực
Liên hệ qc 2
Visitor
Visitor