10/05/2019 07:23 (GMT+7)
Kích cỡ chữ:  Giảm Tăng

Vì sao ngày càng có nhiều người Mỹ theo Phật giáo?

GN - Lý do là vì Phật giáo giúp người Mỹ giải quyết các vấn đề sức khỏe tinh thần.

Câu chuyện từ lớp học thiền tập

Trong bộ y màu vàng, người hướng dẫn dạy chúng tôi cách “không làm gì cả”. Chúng tôi ngồi yên lặng trên ghế nhựa, mắt nhắm lại và tập trung vào hơi thở. Tôi chưa từng hành thiền nhưng đã từng đến nhà thờ, vì thế tôi cúi đầu theo thói quen. Nhưng chỉ sau 15 phút tôi nhận ra rằng, có lẽ mình nên tìm một tư thế khác dễ chịu hơn cho cổ của mình.

size02.jpg
Vào tháng 7-2017, quân nhân Hoa Kỳ Christopher Mohr đã có chuyến đi 12 ngày đến Campuchia. Trong thời gian đó, ông thăm viếng 10 ngôi chùa trên đất nước này. Ông đã mang về hai pho tượng Phật và tôn thờ tại nhà riêng ở Texas - Ảnh: Chaplain Capt

Đây là buổi đầu tiên của lớp học Phật giáo mà tôi tham dự tuần này ở Bắc Virginia; tất nhiên tôi chưa thể đạt tới trạng thái tĩnh tại. Vì chúng tôi ở trong một thành phố lớn, sự tĩnh lặng thường bị môi trường bên ngoài phá vỡ. Còn nữa, đây là tầng hầm của một nhà thờ nên mọi người đang cười nói ở các lối đi, cũng có người đang lang thang và tìm đến hỏi về một hội nghị nào đó sắp diễn ra nơi đây. “Càng tập trung vào hơi thở của mình, những sự phân tán này sẽ càng bị mờ nhạt đi” - người hướng dẫn khẳng định.

Sau khi hành thiền 15 phút, người hướng dẫn tập trung vào chủ đề của buổi học: buông bỏ sân giận. Đây là lý do thật sự thôi thúc tôi đến lớp học thiền này. Tôi muốn tìm hiểu nhiều hơn về Phật giáo và cách giáo lý Phật giúp cải thiện sức khỏe tinh thần của mình - nguyên nhân đưa nhiều người Mỹ đến với Phật giáo trong những năm gần đây. Những người tìm đến Phật giáo này không phải thật sự giác ngộ tâm linh, cũng không phải là cộng đồng có niềm tin tôn giáo mà hy vọng tìm thấy sự chữa lành tinh thần nhanh chóng cho bản thân.

Tìm đến sự thực hành Phật giáo để chữa lành cho chính mình

Qua trò chuyện với nhiều người - già có trẻ có, rất ít người theo Phật giáo từ nhỏ. Các bất ổn tinh thần ngày càng gia tăng ở các xã hội phương Tây nhưng câu trả lời không được tìm thấy ở các buổi lễ nhà thờ. Và dù các trị liệu tâm lý luôn có sẵn nhưng khá đắt tiền. Lớp học thiền của tôi tốn 12 đô-la Mỹ.

Khi người hướng dẫn thiền giở quyển kinh Phật ra, bảo cả lớp rằng “nắm giữ những điều sân giận là có hại”. Sự sân giận giống như chúng ta cầm một chiếc que đang cháy rồi lại than rằng nó làm mình bị bỏng. Và bị ai đó phương hại cũng gây tổn thương cho chúng ta. Vấn đề nằm ở chỗ: “Tôi làm gì với tâm của mình nếu tôi cảm thấy bị ai đó phương hại?”. Và hầu như người Mỹ nào cũng đang tự hỏi mình các câu hỏi xoay quanh điều này.

Khi đau khổ, tôi nên làm gì với tâm của mình?

Một ông bố 40 tuổi có sự nghiệp ổn định ở Los Angeles, thành tựu được hầu hết các mục tiêu cuộc đời đã đặt ra, là giám đốc điều hành của một công ty lớn nhưng tính chất cạnh tranh của công việc đã hủy hoại cuộc hôn nhân của anh và vợ chồng anh đang giải quyết chuyện ly hôn. Anh hiếm khi nhìn thấy con mình lớn lên mỗi ngày. “Tôi thật sự đang ở vào thời kỳ khủng hoảng tuổi trung niên”, anh chia sẻ với tôi qua email vài ngày trước khi tôi tham gia khóa học này.

Năm ngoái, tôi đã tìm đến trị liệu tâm lý truyền thống vài tháng nhưng không có được nhiều lợi ích như hy vọng - anh chia sẻ thêm. Điều chủ yếu anh được dạy là cân bằng các cảm xúc và hành vi tiêu cực. Chuyên gia trị liệu đã giới thiệu hai quyển sách thật sự hữu ích cho anh, đó là: Làm thế nào để là người trưởng thành trong các mối quan hệ (“How to Be an Adult in Relationships”, David Richo) và Trái tim trí tuệ (“The Wise Heart”, Jack Kornfield). Cả hai tác giả này đều viết về các chủ đề và ý niệm Phật giáo; đầu năm nay họ đã giới thiệu thiền tập cho anh.

Sau đó, anh tham gia lớp hành thiền Phật giáo ở Hollywood, tại đây anh đã chuyên tâm hành thiền và thay đổi cách tiếp cận những mối quan hệ. Giờ đây anh cảm thấy cởi mở hơn, sẵn sàng thân thiện hơn với gia đình và bạn bè. “Là người theo Công giáo, tôi phải đấu tranh với một số ý niệm tôn giáo nhưng điều đó không ngăn cản tôi áp dụng những kỹ thuật và triết học Phật giáo vào cuộc sống của mình”.

Thực hành Phật giáo đang nở rộ ở nước Mỹ

Dù khó thống kê chính xác nhưng dường như Phật giáo đang nổi lên ở phương Tây. Tác phẩm Tại sao Phật giáo đúng? (Why is Buddhism true?) của nhà báo Robert Wrigh trở thành tác phẩm bán chạy nhất năm 2017. Các trung tâm thiền Phật giáo xuất hiện ở nhiều nơi như: Knoxville, Tennessee, Lakewood, Ohio. Và có rất nhiều sản phẩm kỹ thuật số Phật giáo dành cho nhiều đối tượng khác nhau. Cứ 10 người thì có 4 người cho biết họ hành thiền ít nhất một lần mỗi tuần.

Giám đốc Trung tâm Sống Chánh niệm ở Washington, D.C. cho biết cộng đồng thực hành thiền nơi đây đã “nở rộ trong vài năm qua”. Các nghiên cứu học thuật về thiền chánh niệm cũng bùng nổ. Phật giáo phổ biến dưới nhiều dạng thức khác nhau trong giới giải trí và các chuyên gia công nghệ cao. Sự thu hút này là do Phật giáo có thể giúp giải quyết các bất ổn tinh thần.

Phật giáo mang đến sự chuyển hóa tích cực

Giữa cuộc sống hiện đại nhiều áp lực, căng thẳng, quá tải vì công việc thì chỉ cần ngồi, tỉnh giác và nhận diện rằng “không có gì kéo dài mãi”. Trạng thái thư giãn đến một cách đơn giản từ việc nhận thức rằng: Các bất ổn làm con người điên tiết lên vốn dĩ đã hiện diện từ rất lâu.

Chân lý đầu tiên trong Tứ thánh đế - Khổ đế đã giúp nhiều người chấp nhận các nỗi đau cảm xúc và giúp loại bỏ chúng. “Phật giáo thừa nhận khổ đau là không tránh khỏi. Tôi không nên tập trung vào việc né tránh khổ đau mà nên học cách xử lý khổ đau”, chia sẻ của Daniel Sanchez, 24 tuổi ở bang New Jersey.

Ngoài việc hành thiền mỗi sáng và tối, Sanchez còn đọc kinh Kim cangBát-nhã Tâm kinh, nghe pháp thoại thiền. Phật giáo khuyên con người không nên nhất nhất tìm kiếm sự dễ chịu và né tránh điều bất như ý.

Chuyên gia tư vấn cuộc sống Galen Bernard ở Colorado chia sẻ, quyển sách Hãy thấy dễ chịu với những điều không chắc chắn (Comfortable with Uncertainty) của nữ tu sĩ Phật giáo Pema Chodron có ảnh hưởng lớn lao đến cảm nhận về hạnh phúc của anh hơn bất cứ gì. Quyển sách và những lời dạy trong đó đã giúp anh tránh được việc “dán mác” những trải nghiệm tiêu cực một cách mặc nhiên. Sự chuyển hóa để xem người yêu cũ là người bạn tốt sau khi chia tay là nỗi đau rất lớn với anh nhưng chính quyển sách đã giúp anh thấy rằng: “Hình như đang có quá nhiều khổ đau nhưng thật ra đó chỉ là một trải nghiệm và hiện tại này có thể là cánh cổng mở ra một con đường mới…”.

Phật giáo đi vào cuộc sống phương Tây - “Phật tử tùy chọn”

Nhiều thập niên qua, chúng ta vẫn không ngừng nỗ lực tự cải thiện bản thân qua các lớp học và chương trình tọa đàm, hội thảo; nhiều trong số đó có tích hợp các tôn giáo phương Đông. Vậy sự khác biệt của Phật giáo nằm ở đâu? - Phật giáo đã tồn tại từ lâu và được thực hành bởi khoảng nửa tỷ người trên trái đất này. Phật giáo mang trong đó hệ thống những giá trị và phẩm chất đạo đức mà không phải lúc nào cũng có mặt trong cuộc sống của người Mỹ da trắng. Nhiều tín đồ “làm ngơ” với các tôn giáo không có sự cộng hưởng với mình nhưng nhiều người phương Tây chỉ tập trung vào một số yếu tố nhất định của triết lý Phật giáo, không quy y và không thờ Phật - những người được gọi là “Phật tử tùy chọn” (buffet Buddhists).

Anh Autry Johnson (ở Colorado) làm du lịch và pha chế thường xuyên hành thiền cho biết nhiều người, trong đó có anh - tiếp cận với Phật giáo lúc đầu không tự nhận mình là Phật tử hay đã là tín đồ của một tôn giáo khác khi đến với Phật giáo nhưng lại muốn áp dụng nhiều khía cạnh của Phật giáo để bổ sung vào thế giới quan hiện tại của mình. Và nhiều trung tâm thiền tập nhấn mạnh rằng học viên chiêu sinh không nhất thiết phải là Phật tử.

“Phật tử tùy chọn” không phải Phật giáo truyền thống nhưng sự linh hoạt của nó cho phép mọi người dễ dàng tiếp cận triết học Phật giáo để giải tỏa stress. Nhiều người thực hành giáo lý Phật và hành thiền như sự thay thế cho liệu pháp tâm lý hay trị liệu tâm thần bằng thuốc. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 60% các địa phương không có tư vấn viên tâm lý độc lập.

Một số người chuyển sang cả Phật giáo và trị liệu tâm lý. Có sự trùng lặp giữa lý do chọn trị liệu tâm lý và lý do chọn thiền tập. Một số nhà trị liệu thậm chí bắt đầu tích hợp các ý niệm Phật giáo vào việc điều trị của mình. Chuyên gia tâm lý Tara Brach, người sáng lập Cộng đồng thiền chuyên sâu tại Washington D.C đã đề xuất hành thiền và trò chuyện trị liệu có tựa đề “Từ làm người đến thành người” (From Human Doing to Human Being”) trên trang web của mình. Ở Texas, chuyên gia tâm lý Molly Layton khuyến khích khách hàng “ngồi với các suy nghĩ một cách chánh niệm” hơn là “nhảy vào vòng lẩn quẩn của những suy nghĩ”.

Mary Liz Austin, người thực hành liệu pháp tâm lý tại Trung tâm Sống Chánh niệm, giúp khách hàng của cô bằng cách đơn giản là nhận diện: “Chính sự dính mắc vào kết quả gây ra khổ đau”.

Thỉnh thoảng, chính người hướng dẫn thiền lại giống với các chuyên gia trị liệu tâm lý, gợi ý những cách thực tế trong xử lý tình huống; sử dụng thiền chánh niệm để giúp mọi người hiểu được sự vô thường - nhìn thẳng vào các cảm xúc và trải nghiệm của mình, cả sự bất an và đau khổ cũng liên tục thay đổi “như thời tiết” vậy. Mọi thứ, đều đi đến kết cục nào đó.

Học viên Cecilia Saad phát hiện đây chính là yếu tố đặc biệt hấp dẫn của Phật giáo. Một người bạn thân của cô được chẩn đoán ung thư cách đây 3 năm và Saad bị ấn tượng bởi cách người bạn cô giữ bình tĩnh khi biết tin bị bệnh và trong quá trình điều trị - “Chúng tôi nói chuyện nhiều về suy nghĩ của cô ấy, cô ấy luôn quay trở về các đề tài Phật giáo”. Chính ý niệm về sự vô thường giúp cô sống sót từ trong biến cố đau thương của mình.

Trong lớp học thiền Phật giáo…

Tại các lớp học, người hướng dẫn sẽ chỉ ra hai lý do mà một ai đó có thể phương hại chúng ta: Bản chất của họ là phương hại người khác hoặc tình huống hiện tại lúc đó làm cho họ hành xử theo cách làm phương hại người khác. Dù là gì đi nữa thì nổi giận với người đó cũng đều vô nghĩa. Bản chất của nước là ẩm ướt, vì thế bạn đừng phẫn nộ cơn mưa vì đã làm bạn bị ướt. Và bạn cũng đừng nguyền rủa những đám mây đã làm thành cơn mưa đó.

“Khi nào chúng ta có thể làm người khác tổn thương?” - Câu trả lời là: Khi chúng ta đau khổ. Nếu bạn nhìn thấy sự sợ hãi, khởi phát tình thương cho người khác sẽ thật dễ dàng!

Người hướng dẫn sẽ yêu cầu học viên nhắm mắt và hành thiền lần nữa, lần này học viên thực hành sự buông bỏ sân giận với người đã phương hại mình. Tôi đã thắc mắc không biết gã tóc xoăn phía trước mình đang cảm giác thế nào? Tôi gặp khó khăn khi tập trung vào sự sân giận và mắt tôi lại lén mở ra. Bên ngoài là 30 độ nhưng người ta ngồi kín chỗ rồi… Sự đông đúc này hun đúc tôi. Cứ như thế, nhiều người chúng tôi sẵn lòng đi xuyên qua bóng tối đặc quện để tìm lấy cho mình chút trí tuệ cơ bản về cách làm thế nào để bớt buồn đau.

OLGA KHAZAN
Trần Trọng Hiếu chuyển ngữ
(từ The Atlantic)

 Về trang trước      Về đầu trang      Bản để in     Gửi cho bạn bè     Gửi ý kiến
Chia sẻ với bạn bè qua:
     
Thông tin tòa soạn
Liên hệ tòa soạn
Giác Ngộ số 1.000
Nguyệt san Giác Ngộ
Địa điểm phát hành GN, cụm Văn hóa
Sách Giác Ngộ, cụm Văn hóa
Đăng ký mua báo Giác Ngộ 2019 - Văn hóa
Liên hệ quảng cáo - Nhóm 1
Visitor
Visitor