“Bát trong sóng còn khua”

GN - Đừng bao giờ ỷ lại rằng bát trong sóng còn khua để xem nhẹ sai phạm của mình. 

Người ta thường an ủi, biện minh cho những lúc cơm không lành, canh không ngọt trong đời sống vợ chồng bằng câu “Bát trong sóng còn khua”.

Em trai tôi là một doanh nhân trình độ đại học, đẹp trai, có duyên nói năng và có khiếu hài hước. Vợ của em là giáo viên cấp III của một trường chuyên, có nếp sống mô phạm trong nói năng, sinh hoạt. Ấy vậy mà người ít học như tôi lại phải thường hòa giải cho vợ chồng em. Chỉ vì em tôi hay đùa mà vợ thì không thích đùa. Lời qua tiếng lại tuy không cộc cằn thô lỗ nhưng sâu cay, để rồi cả hai cứ “gặm nhấm” lời nói của nhau mà đau khổ, muốn làm lành nhưng vì tự ái không ai chịu mở lời trước. Nắm được yếu tố này nên tôi đã thành công trong việc hòa giải của mình. Tôi luôn dùng câu “Bát trong sóng còn khua” để an ủi vợ chồng em trai.

Nhưng giúp được vợ chồng em trai cơm lành canh ngọt thì vợ chồng tôi lại thường giận nhau luôn. Sau mỗi lần hòa bình được vãn hồi, tôi lại tự an ủi “Ối dào! Bát trong sóng còn khua”. Và rồi đến một lần…

Hôm ấy tôi mang nỗi bực dọc vì bị rầy nâu tàn phá lúa về nhà. Vợ tôi vừa khỏi bệnh cảm cúm đang ngồi vá áo. Mồi điếu thuốc, tôi sà lại bên vợ định than vãn cho nhẹ lòng. Vợ tôi nhăn mặt quay đi, tay phẩy phẩy khói thuốc chờn vờn trước mặt. Tôi cảm thấy hụt hẫng, cáu kỉnh gằn giọng “Sao em khó chịu với khói thuốc thế?”. Vợ tôi quay lại, vẻ ngạc nhiên “Sao anh lại cáu?”. Nghe vợ hỏi, tôi cho rằng cô ấy đã không chia sẻ với tôi mà còn đốp chát. Cơn giận bùng lên. Nhưng tôi còn chút trí khôn để hiểu rằng vợ tôi vừa khỏi bệnh. Tôi đứng dậy, buột miệng buông lời bất nhã rồi đi ra ngoài. Gáo nước lạnh làm tôi hạ hỏa, mừng vì tránh được một cuộc cãi vã, lại tiếc vì lỡ lời nên tự an ủi rằng “Bát trong sóng còn khua”.

Nhưng tôi không ngờ rằng mẹ tôi vừa đến chơi, kịp nghe được lời nói của hai vợ chồng. Mẹ bảo chúng tôi ngồi lại, nói “Mẹ đã nghe hai vợ chồng con đối đáp với nhau. Mẹ khen thằng Hai biết nhẫn nhịn, khen con Hai không vì thằng Hai mà xịu mặt khi mẹ đến chơi. Nhưng mẹ khen các con một mà trách các con đến chín.

Ví như vợ thằng Hai nói nhỏ nhẹ “Khói thuốc làm em khó chịu”, chắc rằng thằng Hai sẽ đi ra ngoài hút hoặc dụi tắt. Để giữ được ngọn lửa hạnh phúc gia đình thì người phụ nữ phải dịu dàng mềm mỏng trong từng lời nói, cử chỉ. Còn thằng Hai không nên để khói thuốc vơ vẩn trong nhà làm tổn hại đến sức khỏe của vợ con… Mẹ biết con thường hòa giải được những lần bất hòa của vợ chồng thằng em. Mẹ không sửa sai cho em con vì mẹ muốn chính con làm việc này để con luôn là người anh đáng kính trong tâm chúng. Nhưng mẹ không đồng ý với cách nói năng, suy nghĩ của con. Con không nên viện dẫn ‘Bát trong sóng còn khua” để an ủi chúng và an ủi chính sai lầm của con. Khi con người dùng câu này để an ủi là sẽ nối tiếp chứ không chịu sửa chữa sai lầm của mình trong đời sống vợ chồng…

Chiếc bát bị khua một lần chưa vỡ, mười lần chưa vỡ, nhưng đến lần thứ một trăm sẽ vỡ. Vì sao vậy? Vì ngay từ lần đầu tiên chiếc bát đã bị vết rạn mà các con không biết, cho đến lần thứ chín mươi chín chiếc bát vẫn còn chịu đựng được. Nhưng đến lần thứ một trăm thì chiếc bát vỡ toang!... Đừng bao giờ ỷ lại rằng bát trong sóng còn khua để xem nhẹ sai phạm của mình, cũng như đừng để bát trong sóng khua ở nhà dưới mà ở nhà trên nghe thấy”.

Sau hôm ấy, tôi không còn nói với em tôi như trước mà khuyên chúng rằng “Đừng để bát trong sóng khua đến tai người khác mà bị cười chê”. Riêng vợ chồng tôi biết tự kiềm chế và nói năng cư xử với nhau dịu dàng hơn. Tiếng “Cảm ơn anh/em”, “Cho anh/em xin lỗi” thường được dùng. Và thật kỳ diệu! Sống với nhau đã bao năm mà giờ đây vợ chồng tôi lại khám phá ra thêm nhiều điều tốt đẹp của nhau. Sung sướng hưởng hạnh phúc của mình, tôi vô cùng biết ơn mẹ.