Phật học lược khảo

GNO - Hạnh Phật (Buddha-cariyā) rất cao quý và rất an ổn mà bất cứ người nào phát nguyện theo đuổi thì đều trở nên thanh cao và hưởng được phúc lạc lớn.

GNO - Chúng ta triển khai sâu hơn về ý nghĩa xuất gia của Đức Phật để có thể nhận rõ tầm quan trọng của xuất gia, giúp chúng ta sống đúng như Phật dạy.

GNO - “Trần lao” là tên khác của phiền não, là lớp bụi vô minh bám chặt tâm phàm phu, khiến chúng sanh xoay mãi trong vòng sanh tử. Bản ngã là gốc của si mê, từ si mê mà có tham, sân và tất cả vận hành liên tục như dòng nước xiết. Người xuất gia muốn vượt thoát phải “bơi ngược dòng”, trở về đầu nguồn thanh tịnh. 

GNO - Luân hồi (saṃsāra) là sự sống chết nối tiếp nơi một chúng sinh. Như chúng ta biết, dòng nhân quả diễn biến một cách tương tục mà không bị hạn cuộc trong đời sống hiện tại. Do đó khi nào còn tham sống và gây nghiệp (karma) thì lúc đó chúng ta sau khi chết vẫn còn sinh trở lại và nhận lấy quả báo.

GNO - Tâm thức con người luôn xao động không lúc nào dừng nghỉ, chưa xong việc này lại nghĩ đến việc khác, tựa dường khỉ vượn chuyền cành, vừa buông nhánh nọ lại vịn sang cành kia.

GNO - Trong kho tàng kinh điển Pāli, kinh Phước đức là một bản kinh đặc biệt. Sự đặc biệt của kinh không phải vì ngôn từ huyền bí hay triết lý cao siêu khó nắm bắt, mà bởi sự giản dị, mạch lạc và rất nhẹ nhàng của những lời dạy từ kim khẩu Đức Thế Tôn.

GNO - Mùa An cư thứ năm sau ngày thành đạo, Đức Phật cho phép thành lập Giáo hội Ni. Những thử thách buổi đầu của Ngài, là những lời giáo huấn vô ngôn cho bản chất Ni chúng. Vượt qua nó, và chứng tỏ khả năng giải thoát của mình, là công hạnh của Di mẫu Ma-ha-ba-xà-ba-đề (Mahāpajāpatī) và chư vị Thánh Ni.

GNO - Trí tuệ con người phải kèm theo lòng từ bi mới có thể phục vụ lợi ích cho nhân loại. Xây dựng thế giới Tịnh Lưu Ly, Đức Phật Dược Sư phát nguyện phát huy hiểu biết cao nhất để phục vụ cho người dân ở đó được hưởng cuộc sống sung sướng nhất.

GNO - Đức Thế Tôn Chánh đẳng Chánh giác sau khi thành đạo, vì muốn độ người nên an trú tại thành Xá Vệ. Chư Thiên, nhân loại cung kính cúng dường, tôn trọng tán thán, danh tiếng vang khắp mười phương, mọi loài đều xem Ngài như bậc tối thắng trong các bậc xứng đáng được cúng dường.

GNO - Phần lớn những bất an, giận dữ và khổ đau trong đời sống hàng ngày không đến từ hoàn cảnh, mà từ cách cái tôi không ngừng can thiệp, phán xét và tự bảo vệ chính nó. Chỉ một suy nghĩ đơn thuần, nhưng khi qua lăng kính của bản ngã, thì đã trở thành một câu chuyện nặng nề.

GNO - Nghiên cứu tư tưởng Phật giáo sơ khởi được lưu giữ phần lớn trong văn tạng Pāli Nikāya, Giáo sư - chuyên gia Phật học Rhys Davids cho rằng đạo Phật sở hữu hai lý tưởng cao quý, đáng được học hỏi và vận dụng để làm lợi lạc cho cuộc đời.

GNO - Tất cả mọi cá thể đều bình đẳng với nhau trong việc tìm kiếm hạnh phúc và lẩn tránh khổ đau, đó là bản năng và quyền hạn của mỗi cá thể.

GN - Đức Phật thường dạy về sự quán chiếu ngũ dục có vị ngọt, với đặc tính dính mắc và tiềm ẩn nhiều hiểm nguy, khổ lụy khó lường. Vì tham ái ngũ dục là bản chất của chúng sinh trong cõi dục nên không dễ vượt qua.

GN - Hạ tiện hay tối thắng ở ngay nơi năng lực tự phản tỉnh, chánh niệm tỉnh giác của mỗi người.

GNO - Giáo lý đạo Phật được xây dựng trên một mục đích duy nhất và tối thượng, đó là đưa chúng sanh thoát khỏi vô minh tăm tối, được an lạc giải thoát. Chính Đức Phật đã khẳng định trong kinh Pháp hoa về đại sự nhân duyên mà Ngài ra đời, đó là “khai thị chúng sanh, ngộ nhập Phật tri kiến”.

GNO - Đêm Bồ-tát Siddhartha vượt thành xuất gia, cả hoàng thành Kapilavatthu chìm trong im ắng và hoang lạnh. Không khí chia ly buồn thương man mác như bao trùm khắp các ngã đường của kinh thành mỗi nơi Ngài đi qua.

GNO - Ở đây, Bây giờ, Tỉnh giác. Đó là căn bản của con đường thiền định và chìa khóa để chuyển hóa cuộc sống của mỗi người. Trong cuốn sách “Một Trái tim bình an”, thiền sư Joseph Goldstein đã mô tả một cách đơn giản nhưng sâu sắc như thế về sự tỉnh giác tự nhiên của tâm trí chúng ta…

GNO - Chánh ngữ là một trong những phương thức tu tập của Bát chánh đạo mà Đức Phật đã giảng dạy trong bài pháp đầu tiên. Bảy yếu tố còn lại là Chánh kiến, Chánh tư duy, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm và Chánh định.