Vươn ra biển lớn

Cộng đồng nhân loại đang sống trong một thế giới phẳng, thế giới với những bước nhảy thần kỳ của thời đại khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão, trong đó không gian sống dường như thu hẹp lại, mối tương tác giữa con người với nhau ở các phần đất trên địa cầu gần như không còn bị ngăn cách... Cùng với nó, xa hơn trong tương lai, mọi dị biệt về văn hóa truyền thống của từng dân tộc cũng sẽ theo đó bị xóa nhòa.

Trong một ý nghĩa tích cực, định hướng công cuộc phát triển sự nghiệp Phật giáo Việt Nam (PGVN) không thể không tuân thủ những nguyên tắc chung của xã hội. Chính từ những nhu cầu cấp thiết của bước phát triển PGVN mà Giáo hội cần có một chiến lược với định hướng lâu hơn, xa hơn. Một lộ trình được hoạch định rõ ràng sẽ giúp Giáo hội có bước đi phù hợp với xu hướng chung của đất nước đang trên đường hội nhập với thế giới nói chung và cộng đồng Phật giáo quốc tế nói riêng. Sự hội nhập này sẽ tác động tích cực như là nhân tố chủ đạo, làm đòn bẩy kích thích hoạt động của các ban ngành Giáo hội phát triển đồng bộ trong sự vận hành nhịp nhàng của toàn xã hội.

Xác định sự tồn tại máu thịt của dân tộc Việt Nam cũng chính là sự tồn tại của Phật giáo nước nhà, chúng ta càng ra sức giữ gìn và phát huy mối quan hệ gắn bó giữa hai thành tố này. Trong đó, bản thân Phật giáo cần phải vận dụng quan điểm "Tùy duyên bất biến, bất biến tùy duyên" trong kinh Viên Giác. Đó có nghĩa là bản chất truyền thống văn hóa và tinh thần gắn bó giữa Phật giáo và dân tộc là cái không thay đổi, tức là cái ‘bất biến’, nhưng khi xã hội chuyển sang một hình thái sinh hoạt mới, Phật giáo cũng phải thay đổi nếp tư duy và phương pháp làm việc của mình, để thích nghi với xã hội mới, đó chính là ‘tùy duyên’...

Suốt hai ngàn năm có mặt trên đất nước này, quan hệ cộng tồn giữa Phật giáo và dân tộc đã trở nên gắn bó như keo sơn, hòa quyện như nước với sữa, không thể phân chia, tách biệt. Một bộ phận rộng lớn các lĩnh vực sinh hoạt, đời sống của xã hội Việt Nam ít nhiều đều ẩn chứa đậm nét văn hóa Phật giáo, từ tinh thần hiếu hòa, thuần hậu, hướng thiện trong xử thế đến ngôn ngữ, sáng tác, học thuật, nghi lễ, tâm linh, nguồn cội v.v... Thực tiễn đời sống và kết quả nhiều cuộc khảo cứu đã chứng minh tính như thật của mối quan hệ đặc thù này.

Đất nước Việt Nam đang từng ngày thay da đổi thịt, các mặt hoạt động xã hội trong bối cảnh kinh tế phát triển năng động yêu cầu sự thay đổi về tư duy quản lý và phương pháp làm việc. Trong nhận thức đó, Phật giáo tồn tại như thế nào và ra sao? Hiện tình sinh hoạt của GHPGVN cần phải được nhìn nhận rõ ràng đâu là mặt yếu kém để có hướng cải tổ cho phù hợp. Trong bước đồng hành cùng dân tộc, Phật giáo chưa và không bao giờ làm kẻ bàng quan, đứng ngoài cuộc trong các vấn đề sinh tử của đất nước. Truyền thống cao quý ấy cần được Giáo hội hôm nay trưởng dưỡng, vun bồi để sứ mệnh "hộ quốc an dân" trải dài suốt nhiều thế hệ Tổ sư tiền bối không bị mai một...

Những quyết sách quan trọng của đất nước đang được triển khai có tầm ảnh hưởng lớn lao đến sự phồn vinh của xứ sở, liên hệ và tác động trực tiếp đến từng số phận con người. Tăng Ni, Phật tử Việt Nam cũng đang hết sức mong chờ con thuyền Giáo hội sẽ được sự lèo lái dũng cảm, vững vàng cho ngày vượt trùng dương vươn ra biển lớn...