Thượng tọa Thích Thanh Đường, Ủy viên Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Cao Bằng

Với những điều kiện đặc biệt về tự nhiên cũng như xã hội, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Cao Bằng được thành lập vào năm 2005, tương đối muộn hơn so với nhiều tỉnh, thành phố khác trên cả nước. Tuy vậy, kể từ khi thành lập đến nay, Ban Trị sự Phật giáo tỉnh từng bước được củng cố, phát triển với 18 Tăng Ni, 11 tự viện và đông đảo Phật tử tham gia sinh hoạt ổn định.

Sắp tới đây, Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Cao Bằng lần thứ V, nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ được long trọng tổ chức, đánh dấu bước ngoặt đặc biệt đối với sự phát triển của Phật giáo tỉnh trong thời gian sắp tới, khi mà đất nước đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để tiến vào kỷ nguyên mới, đồng thời GHPGVN nói riêng cũng đã và đang có những điều chỉnh nhằm thích ứng với thời đại. Trước thềm sự kiện trọng đại này của Phật giáo tỉnh Cao Bằng, Thượng tọa Thích Thanh Đường, Ủy viên Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Cao Bằng đã có những chia sẻ với Giác Ngộ về những đặc thù, tình hình phát triển và thành tựu của Phật giáo tỉnh trong thời gian qua:

- Kể từ ngày thành lập, trải qua 4 nhiệm kỳ, dưới sự dẫn dắt của Hòa thượng Thích Gia Quang, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Cao Bằng, Phật giáo tỉnh nhà đã cụ thể hóa chương trình công tác Phật sự, vận động Tăng Ni, Phật tử với tinh thần đoàn kết hòa hợp, tham gia các hoạt động theo phương châm “tốt đời - đẹp đạo” góp phần xây dựng tỉnh Cao Bằng nói chung và Phật giáo tỉnh nói riêng ngày một xương minh.

Dù cơ sở vật chất còn nghèo nàn đường đi lại xa xôi và khó khăn, việc hướng dẫn sinh hoạt tín ngưỡng cho nhân dân gặp nhiều hạn chế nhưng Ban Trị sự Phật giáo tỉnh đã nỗ lực củng cố, kiện toàn và thỉnh cử Tăng Ni về trụ trì, xây dựng tự viện, hướng dẫn Phật tử sinh hoạt đúng Chánh pháp và pháp luật.

* Thưa Thượng tọa, trong hai thập niên vừa qua kể từ khi thành lập và hoạt động cho đến nay, Ban Trị sự Cao Bằng đã có những hoạt động, phương thức thế nào để công tác Phật sự có thể được triển khai hiệu quả, nhịp nhàng trong toàn tỉnh?

- Bằng những nỗ lực của mình, Phật giáo Cao Bằng qua 21 năm đã cho thấy sự phát triển đáng ghi nhận. Vì số lượng chư Tăng Ni ít nên phải sử dụng nhiều hình thức khác nhau định hình những hướng đi đúng đắn ban đầu để xây dựng niềm tin, duy trì mạng mạch Đạo pháp. Tất cả điều đó bắt nguồn từ tinh thần đoàn kết tương thân, tương ái, giúp đỡ lẫn nhau tu tập của Tăng Ni, Phật tử toàn tỉnh.

Tuy vậy, Phật giáo tỉnh Cao Bằng còn phải đối mặt với nhiều thách thức như: năng lực trình độ về Phật pháp và công tác hành chính còn hạn chế; địa bàn rộng nhưng có số lượng tự viện ít, Tăng Ni chưa đông; nhiều nơi Phật tử còn thiếu kinh sách… Những trở ngại này cần phải vượt qua trong thời gian tới để đưa Phật giáo vùng địa đầu Tổ quốc bước lên một tầm cao mới.

Với số lượng Tăng Ni tu học, hành đạo khiêm tốn, Phật giáo tỉnh Cao Bằng vẫn có được những khởi sắc đáng kể

* Với những đặc thù về địa lý, dân cư và xã hội, theo nhận định của Thượng tọa, những thành quả nổi bật nhất mà Phật giáo tỉnh Cao Bằng đã đạt được là gì?

Đến nay, Phật giáo tỉnh Cao Bằng đã phục hồi sinh hoạt được một số ngôi chùa. Tính đến hiện tại, có 11 tự viện, trong đó có 1 ngôi chùa được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia, 4 ngôi chùa được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa các cấp. Toàn tỉnh hiện có 18 Tăng Ni đang sinh hoạt, hành đạo. Dù số lượng rất ít ỏi, nhưng không quản ngại khó khăn, trên tinh thần “dẫn nhân nhập đạo”, quý Tăng Ni đã thành lập các đạo tràng tu học như: Đạo tràng Dược Sư chùa Phố Cũ, Đạo tràng Tịnh Độ chùa Đống Lân… Vào các ngày 30, mùng 1, ngày 15 hàng tháng, hoặc vào những buổi lễ lớn như Lễ Phật đản, Lễ Vu lan báo hiếu hay lễ hội truyền thống hàng năm, Phật giáo tỉnh đều tổ chức thuyết giảng Phật pháp cho Phật tử, tạo nên không khí tích cực tu học Phật pháp, phát huy chánh tín, chánh kiến cho các Phật tử.

Chúng tôi rất mong các Tăng Ni trẻ tốt nghiệp ở các trường Học viện sẽ dấn thân và chọn mảnh đất Cao Bằng là nơi tu học và hoằng pháp. Ban Trị sự Phật giáo tỉnh sẽ phối hợp cùng chính quyền địa phương tạo mọi điều kiện để Tăng Ni có trụ xứ ổn định và hoằng pháp theo đúng giáo pháp Như Lai.

Thượng tọa Thích Thanh Đường

Song song đó, Ban Trị sự cũng vận động hàng trăm đầu sách với số lượng hàng ngàn quyển, Tăng Ni trụ trì đã khéo léo vận dụng công nghệ khoa học kỹ thuật vào việc hoằng pháp bằng phương pháp giáo dục trực quan như mở chiếu băng đĩa CD, DVD, với nội dung Phật pháp, khiến cho tín đồ Phật tử nhận ra giáo lý của đạo Phật. Một số chùa đã có tủ kinh, tủ sách với nhiều đầu sách phong phú giúp tín đồ Phật tử đến chùa đọc sách nghiên cứu Phật học được thuận tiện hơn. Kể từ khi được thành lập đến nay, Ban Trị sự đã đưa hơn 100 pho tượng Phật và nhiều chuông, khánh, câu đối, đại tự bằng các chất liệu như: đá, gỗ, đồng... lên các chùa và được bài trí theo nghi thức của Phật giáo làm phong phú thêm nền văn hóa của các dân tộc tỉnh Cao Bằng.

Với những nỗ lực trên, Phật giáo Cao Bằng đã cho thấy sự phát triển đáng ghi nhận. Vì số lượng Tăng Ni ít nên phải sự dụng nhiều hình thức khác nhau, định hình những hướng đi đúng đắn ban đầu để xây dựng niềm tin, duy trì mạng mạch Đạo pháp. Tất cả điều đó bắt nguồn từ tinh thần hộ quốc an dân.

Chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc - Dấu ấn văn hóa tâm linh nổi bật nơi biên cương Tổ quốc

* Thưa Thượng tọa, trong nhiệm kỳ mới này, GHPGVN tỉnh Cao Bằng sẽ đặt ra những mục tiêu và chương trình Phật sự trọng tâm nào để phát triển Phật giáo tại địa phương?

- Số lượng Tăng Ni của tỉnh nhà ít, dẫn đến việc hoằng pháp gặp nhiều khó khăn, song cũng nhờ vậy mà việc quản lý Tăng Ni chặt chẽ và gần gũi hơn, qua đó cũng động viên nhau vượt qua khó khăn để đi vào đời sống của mỗi bản làng.

Đặc biệt, tại Cao Bằng có thiền viện Trúc Lâm Bản Giốc, là một thiền viện ngay cạnh danh lam thác Bản Giốc, thu hút rất nhiều du khách tới lễ Phật. Trong tương lai, Ban Trị sự sẽ phối hợp cùng với các sở, ban, ngành của tỉnh để tổ chức các lễ hội văn hóa giới thiệu về Phật giáo vùng biên cũng như bản sắc địa phương trong mùa du lịch, qua đó giúp cho việc hoằng pháp đến với nhiều bà con bản địa hơn nữa.

Việc hoằng pháp nơi đây cần kết hợp việc thuyết pháp với từ thiện, thực tế cho thấy rõ đồng bào rất hoan hỷ đến nghe pháp trong ngày đến chùa nhận quà từ thiện, vì đối với đồng bào còn khó khăn vật chất, không thể giảng suông và chúng ta cũng không nên cho suông. Cần phải kết hợp việc giảng dạy giáo pháp với việc giúp đỡ đời sống vật chất cho quần chúng, mới đạt kết quả tốt hơn. Giúp đỡ vật chất để họ yên tâm tu học. Lâu nay chúng ta làm từ thiện rồi về tay không, hoặc chúng ta thuyết giảng rồi cũng về tay không. Không có một người nào phát tâm theo Phật sau khi nhận quà từ thiện, hay sau khi nghe pháp. Hoằng pháp kèm theo từ thiện xã hội là sự kết hợp nhuần nhuyễn tài thí và pháp thí. Vì vậy, Ban Trị sự tỉnh rất hoan nghênh quý thầy cùng các đoàn từ thiện ghé thăm Cao Bằng.

Đặc biệt, tại Cao Bằng có thiền viện Trúc Lâm Bản Giốc, là một thiền viện ngay cạnh danh lam thác Bản Giốc, thu hút rất nhiều du khách tới lễ Phật. Trong tương lai, Ban Trị sự sẽ phối hợp cùng với các sở, ban ngành của tỉnh để tổ chức các lễ hội văn hóa giới thiệu về Phật giáo vùng biên cũng như bản sắc địa phương trong mùa du lịch, qua đó giúp cho việc hoằng pháp đến với nhiều bà con bản địa hơn nữa.

Đối với việc hướng dẫn Phật pháp đến với các bạn trẻ trên địa bàn tỉnh, có thể thấy rằng khóa tu mùa hè có một sức ảnh hưởng lớn đối với nhận thức của các bạn trẻ, các bạn trẻ khi tham gia khóa tu mùa hè đều có những chuyển biến tích cực về mặt nhận thức và biết sống tốt hơn, nên Ban Trị sự sẽ vận động, kêu gọi các chùa nỗ lực thay phiên nhau tổ chức ít nhất một khóa tu mùa hè trên địa bàn tỉnh vào mỗi năm.

* Xin chân thành cảm ơn Thượng tọa đã chia sẻ cùng Giác Ngộ!