Hòa thượng Thích Lệ Trang - Ảnh: Bảo Toàn

Nhận định về những thành tựu của Phật giáo TP.HCM khóa X, nhiệm kỳ 2022-2027, Hòa thượng cho biết:

- Nhiệm kỳ X của Phật giáo TP.HCM có thể nói là nhiệm kỳ mà tất cả Tăng Ni toàn Ban Trị sự có được sự cảm thông và hòa hợp. Vì vậy, những hoạt động Phật sự diễn ra nhịp nhàng, đồng bộ. Có thể nói, Ban Trị sự TP.HCM tiếp nối được những công việc mà Đức Pháp chủ GHPGVN - Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng đã xây dựng. Đặc biệt trong nhiệm kỳ X, Phật giáo TP.HCM tham gia đóng góp trong công tác tổ chức Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc 2025 do GHPGVN đăng cai tổ chức và lần đầu tiên tổ chức tại TP.HCM, diễn ra thành tựu từ nội dung đến hình thức. Đó là sự kiện đặc biệt của Phật giáo Việt Nam nói chung và Phật giáo TP.HCM nói riêng.

Qua đại dịch Covid-19, Ban Trị sự Phật giáo TP.HCM được sự chỉ đạo của Đức Đệ tứ Pháp chủ GHPGVN đã tổ chức Đại lễ kỳ siêu tưởng niệm anh linh các cán bộ, chiến sĩ, y bác sĩ ở tuyến đầu, cùng đồng bào không may tử vong trong đại dịch. Và, tại Việt Nam Quốc Tự, Ban Trị sự đã dựng một bia tưởng niệm đồng bào tử vong do Covid-19 bên cạnh bảo tháp Đa Bảo trong khuôn viên Việt Nam Quốc Tự.

Đây là những hoạt động để lại những ấn tượng rất sâu đậm trong lòng người Phật tử cũng như trong lòng người dân Thành phố, thể hiện được tình người, tinh thần từ bi của người con Phật đối với đồng bào và với dân tộc.

Ngoài ra, Đại giới đàn Bửu Huệ Phật lịch 2567 (năm 2023) tuy là hoạt động định kỳ nhưng đặc biệt Đại giới đàn Bửu Huệ có nội dung sâu sắc hơn các Đại giới đàn trước đây, đã tập hợp các giới tử về Việt Nam Quốc Tự để ba tháng tòng Tăng học hạ. Nhờ vậy, các giới tử trong Đại giới đàn Bửu Huệ về oai nghi và trình độ có thể nói đạt được hơn 90%.

Đó là những nội dung được Ban Kiến đàn quan tâm, bởi giới đàn là để truyền trao giới pháp cho giới tử, giới tử phải đủ lý tưởng, trình độ và phong cách đạo đức thì sau này các giới tử ấy mới trở thành pháp khí hữu dụng cho Phật giáo.

Do đó, chất lượng được đề cao hơn, mặc dù số lượng không đông như các giới đàn khác nhưng chất lượng được quý Hòa thượng giới sư cũng như chư tôn đức lãnh đạo Giáo hội rất quan tâm và đánh giá cao. Và, Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN, Trưởng ban Tăng sự T.Ư đã dạy có thể lấy Đại giới đàn Bửu Huệ làm mẫu để nhân rộng ra.

Giới đàn viện Huệ Nghiêm - Ảnh: Quảng Đạo

* Theo Hòa thượng, Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM nhiệm kỳ qua có những tồn đọng, khó khăn nào? Nếu có, Hòa thượng có thể chia sẻ và định hướng giải pháp cho giai đoạn tới?

- Nói về khó khăn thì bao giờ cũng có nhưng may mắn là chúng tôi (Ban Trị sự - PV) ngồi lại với nhau, tôi đưa ra một kiến nghị là trong nhiệm kỳ này, chúng ta làm thế nào để xứng đáng là sự ủy nhiệm của Đức Pháp chủ, chú trọng trong việc làm, cần loại bỏ tất cả những tư tưởng tiêu cực. Nhờ sự đoàn kết, hòa hợp, đây là năng lực để giải quyết được những vấn đề còn tồn đọng.

Trong khả năng, làm việc đến đâu, chúng tôi cũng luôn phát huy tinh thần đoàn kết và hòa hợp. Đây có thể nói là cơ hội để cống hiến cho Phật giáo, giúp đỡ cho Tăng Ni, Phật tử có niềm tin kiên trì nơi Tam bảo. Và, đó chính là trách nhiệm của những người xuất gia.

* Đại hội đại biểu Phật giáo TP.HCM lần thứ I khá đặc biệt trong bối cảnh sau sáp nhập 3 đơn vị Phật giáo tỉnh, thành phố, việc chọn nhân sự mới cho Đại hội lần này cũng rất quan trọng, đặc biệt đối với một tổ chức tôn giáo; với vai trò là Trưởng Tiểu ban Nhân sự Đại hội, Hòa thượng nhận định như thế nào về nhân sự cho nhiệm kỳ 2026-2031 của Phật giáo TP.HCM?

- Cuối nhiệm kỳ X, Phật giáo cũng hưởng ứng chủ trương sáp nhập các tỉnh, thành phố của Nhà nước. Vì vậy, Phật giáo TP.HCM cũ, cùng Phật giáo Bà Rịa-Vũng Tàu cũ và Phật giáo tỉnh Bình Dương cũ sáp nhập thành một. Địa bàn Phật giáo TP.HCM được mở rộng và ngay từ lúc đầu thì sáp nhập theo cơ học, cho nên đến Đại hội đại biểu Phật giáo TP.HCM lần thứ I về nhân sự tôi cùng với chư vị Hòa thượng, Thượng tọa Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự, Phó Tiểu ban Nhân sự Đại hội thống nhất cũng chia nhân sự theo cơ học, tức là chia theo tỷ lệ lúc ban đầu sáp nhập.

Và theo chỉ định của Hội đồng Trị sự GHPGVN là Ủy viên Ban Trị sự GHPGVN tỉnh, thành phố không quá 95 người, dù TP.HCM là thành phố có số lượng Tăng Ni đông, chúng tôi vẫn tuân thủ theo chủ trương đó.

Vì thế, nhân sự dự kiến cho Đại hội lần này được chia theo tỷ lệ: TP.HCM là 50%, Bà Rịa-Vũng Tàu là 35% và Bình Dương là 15% (tương đương theo lúc đầu sáp nhập tỷ lệ nhân sự của 3 đơn vị). Về phía Phật giáo tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cũ thì Thượng tọa Thích Thanh Phong đề cử nhân sự; Phật giáo tỉnh Bình Dương cũ do Hòa thượng Thích Thiện Duyên đề cử nhân sự.

Vì vậy, khi khung nhân sự hình thành thì được sự thống nhất cao. Cho đến nay, vấn đề giới thiệu nhân sự của Đại hội đại biểu Phật giáo TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 ổn định. Làm được như vậy, nhờ vào sức mạnh của Tăng bảo, chính là sự hòa hợp. Mặc dù là Thành phố có số lượng Tăng Ni và tự viện đông nhưng nhờ sự hòa hợp nên vấn đề đề cử nhân sự diễn ra nhẹ nhàng. Có thể nói, những buổi họp triển khai công việc của Tiểu ban Nhân sự Đại hội diễn ra hòa hợp và rất nhẹ nhàng.

Lễ rước Phật từ chùa Ấn Quang sang Việt Nam Quốc Tự - Ảnh: Quảng Đạo

* Với vai trò Trưởng BTS Phật giáo TP.HCM, Trưởng ban Tổ chức Đại hội, công tác tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo TP.HCM lần này có điểm nào đặc biệt so với các kỳ Đại hội trước đây không, bạch Hòa thượng?

- Riêng bản thân tôi thì thấy rất bình an vì lẽ bản thân và các vị trong Ban Trị sự Phật giáo TP.HCM tất cả đều có cùng quan điểm, những việc gì của Giáo hội giao phó, hay những Phật sự của GHPGVN Thành phố, chúng tôi đều đưa lên “quỹ đạo” tu tập.

Bởi vì, chúng tôi là người xuất gia, người tu sĩ Phật giáo, thành ra tất cả những việc làm gì cho dù đó là hành chính, Tăng sự, giáo dục, hoằng pháp, nghi lễ, hoạt động Phật sự hay công việc tổ chức Đại hội thì tất cả đều được đưa lên quỹ đạo. Đó là quỹ đạo tu học.

Chính vì vậy, chúng tôi thấy việc tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo TP.HCM lần này cũng rất nhẹ nhàng. Bởi vì, mình có bình yên, có an lành thì mình mới đem năng lượng đó để cống hiến; ngược lại, nếu mình ở trong khổ đau thì không thể đem an lành đến cho người khác được. Đó là tôn chỉ của Đức Phật dạy và chúng tôi luôn luôn tâm niệm.

* Dịp này, Hòa thượng có gởi gắm gì đối với Tăng Ni, Phật tử, tín đồ GHPGVN TP.HCM?

- Thật ra gởi gắm thì tôi không dám nhưng tôi có những thao thức, thao thức làm sao cho Tăng Ni có ý thức, đã xuất gia tu học thì phải có lý tưởng. Chính lý tưởng giải thoát của người tu sẽ định hướng cho mọi sinh hoạt của Tăng Ni luôn luôn đi đúng với đường lối, tôn chỉ của Đức Phật cũng như của Hiến chương GHPGVN và Quy chế Ban Tăng sự T.Ư.

Được như vậy thì hình ảnh Tăng Ni lúc nào cũng là hình ảnh đẹp trong lòng tín đồ, Phật tử nói riêng, trong lòng dân tộc nói chung. Đó là những thao thức mà tôi luôn luôn mong mỏi…

Xin tri ân Hòa thượng đã dành thời gian trả lời phỏng vấn của báo Giác Ngộ.