Một số hiểu lầm về Thiền

0:00 / 0:00
0:00
GN - Có một số nhận định sai lầm chung về thiền. Tốt nhất là nên giải quyết, làm rõ những điều này ngay, vì chúng là loại định kiến có thể cản trở sự tiến bộ của bạn ngay lúc bắt đầu.
Bất cứ sự chuyển hóa thâm sâu nào cũng cần kiên nhẫn

Bất cứ sự chuyển hóa thâm sâu nào cũng cần kiên nhẫn

1. Thiền chỉ là một phương cách để thư giãn

Thực ra: Sự thư giãn chỉ là một sản phẩm phụ hữu ích của thiền, nhưng không phải là mục đích của thiền.

2. Thiền làm tâm lâng lâng như sống trong mộng

Thực ra: Khi hành thiền bạn đâu có cố khiến tâm không còn ý thức, hay cố gắng biến mình thành một thứ thực vật bất động. Trái lại thì có: bạn sẽ ngày càng ý thức hơn về những biến đổi trong cảm xúc của bản thân. Bạn sẽ tu tập để hiểu biết bản thân với sự chính xác, rõ ràng hơn bao giờ hết.

3. Thiền là một cách tu huyền bí, khó hiểu nghĩa lý

Thực ra: Thiền hoạt động với các tầng tâm thức nằm sâu hơn tư duy, khái niệm. Do đó, một số trải nghiệm về thiền không thể diễn tả bằng lời. Tuy nhiên, như thế không có nghĩa là ta không thể hiểu thiền. Thiền cần được hiểu bằng cách thực hành nó. Mỗi lần hành thiền là một sự quán sát và là một trải nghiệm, một cuộc thám hiểm. Tập nhìn từng giây phút như nó là giây phút đầu tiên và duy nhất trên thế gian, là điều căn bản.

4. Thiền là một cách tu nguy hiểm

Thực ra: Nếu bạn bắt đầu một cách từ từ, thong thả, sự tiến bộ trong thực hành sẽ xảy ra một cách tự nhiên. Không nên áp đặt thứ gì. Sau này, khi bạn tu tập dưới sự kiểm soát chặt chẽ và trí tuệ bao quát của một vị thầy có khả năng, bạn có thể tăng tốc mức độ tăng trưởng bằng cách thử hành thiền chuyên sâu một thời gian. Tuy nhiên, buổi ban đầu hãy thư thả. Thực tập nhẹ nhàng.

5. Thiền là trốn chạy thực tại

Thực ra: Thiền không nhằm che chắn bạn khỏi những khổ đau trong cuộc đời. Đúng hơn, thiền cho phép bạn đào sâu vào cuộc sống và tất cả mọi khía cạnh của nó để bạn có thể vượt qua rào cản của cái đau, thoát khổ. Thiền đi thẳng vào thực tại.

6. Thiền là cách tốt nhất để luôn cảm thấy bình an

Thực ra: Thiền đôi khi cũng tạo cho ta cảm giác đầy bình an, tĩnh lặng - nhưng đó không phải là mục đích để hành thiền và không phải lúc nào điều đó cũng xảy ra. Hơn nữa, nếu bạn hành thiền với mục đích đó trong tâm thì nó lại ít khi xảy ra hơn là khi bạn thiền với mục đích thực sự của thiền, đó là làm tăng sự tỉnh thức.

7. Thiền là ích kỷ

Thực ra: Chúng ta ích kỷ nhiều hơn là mình tự nhận biết. Tự ngã luôn có cách để biến những hoạt động cao cả nhất thành rác rưởi nếu nó được phép. Qua thiền, chúng ta trở nên ý thức về bản thân đúng như nó là, bằng cách nhận ra các hành vi vi tế mà chúng ta làm do tính ích kỷ của bản thân. Từ đó ta mới thực sự bắt đầu rõ tính vô ngã. Thanh tịnh bản thân khỏi tâm ích kỷ không phải là một hành động ích kỷ.

8. Thiền là ngồi suy tưởng viển vông

Thực ra: Giống như sự tĩnh lặng, bình an, những tư tưởng viển vông, xa vời cũng có thể phát khởi trong lúc bạn hành thiền. Dĩ nhiên, bạn không cần phải tránh né chúng - nhưng cũng đừng tìm kiếm chúng. Chúng cũng chỉ là các dư phẩm dễ chịu của thiền. Điều gì khởi lên, sẽ khởi lên. Chỉ đơn giản thế thôi.

9. Thiền sẽ giúp mọi phiền não qua đi

Thực ra: Rất tiếc, thiền không phải là thuốc trị bá bệnh nhanh chóng. Bạn có thể nhận thấy một số thay đổi ngay, nhưng các hiệu quả thực sự sâu xa cần nhiều thời gian thực hành. Đó là cách mọi thứ trên vũ trụ này vận hành. Không có gì đáng giá được thực hiện chỉ qua một đêm. Kiên nhẫn là chìa khóa. Kiên nhẫn. Nếu bạn không học được gì từ thiền, bạn sẽ học được tính kiên nhẫn. Bất cứ sự chuyển hóa thâm sâu nào cũng cần kiên nhẫn.

Bhante Gunaratana
Diệu Liên Lý Thu Linh (Trích dịch theo sách Start Here, Start Now, NXB Wisdom Publications, © 2019 Bhavana Society)

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Hòa thượng Thích Lệ Trang chủ trì buổi họp của Ban Thường trực

Phật giáo TP.HCM có mùa Phật đản để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng Tăng Ni, Phật tử và quần chúng

GNO - Đó là nhận định của Hòa thượng Thích Lệ Trang, Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP.HCM trong buổi họp thường kỳ tại Việt Nam Quốc Tự của Ban Thường trực Ban Trị sự nhằm báo cáo công tác tổ chức các sự kiện trong Tuần lễ Phật đản Phật lịch 2568 của Phật giáo TP.HCM, vào sáng nay, 27-5.
Tòa thị chính New York và các tòa nhà quan trọng khác của thành phố đã được chiếu sáng màu cờ Phật giáo quốc tế (màu xanh lam, vàng, đỏ, trắng và cam) nhân Đại lễ Vesak 2024 vừa qua

Tòa Thị chính New York được chiếu sáng màu cờ Phật giáo nhân dịp Vesak

GNO - Tòa thị chính New York và các tòa nhà quan trọng khác của thành phố đã được chiếu sáng màu cờ Phật giáo quốc tế (màu xanh lam, vàng, đỏ, trắng và cam) nhân Đại lễ Vesak 2024 vừa qua. Sự kiện lịch sử này đánh dấu lần đầu tiên thành phố New York chính thức kỷ niệm Vesak với quy mô lớn.
Bài trên Báo Giác Ngộ số 1248 - Thiết kế: Phòng Mỹ thuật BGN/Tống Viết Diễn

Nghe pháp tôn trọng, nhưng chớ vội tin

GNO - Nghe Pháp là từ thường gặp trong kinh. Đa văn là nghe Pháp nhiều, một trong những hạnh lành. Ngày nay, nghe Pháp không chỉ nghe giảng mà còn là đọc, tụng, nghiên cứu, thảo luận, biên khảo giáo pháp.

Thông tin hàng ngày