Chùa Long Quang (còn gọi là chùa Dừa) nằm bên bờ sông Hàm Luông, thuộc ấp Mỹ Sơn Đông, xã Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long (trước đây là huyện Mỏ Cày Bắc, Bến Tre). Nơi đây rợp bóng dừa xanh, không gian quanh ngôi chùa gỗ dừa tĩnh lặng, tạo cảm giác yên bình hiếm có.

Chùa được xây dựng năm 1915 trên khuôn viên rộng khoảng 7.000m². Qua hơn một thế kỷ, chùa đã nhiều lần tu sửa để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo của người dân địa phương.

Tuy nhiên, diện mạo đặc biệt như ngày nay chỉ thực sự hình thành năm 2018, khi chùa bước vào đợt trùng tu quy mô với một ý tưởng: thay thế dần các vật liệu xây dựng thông thường bằng gỗ dừa.

Cổng tam quan của chùa Long Quang

Ngay từ cổng tam quan dẫn vào chùa, du khách có thể cảm nhận rõ nét tinh thần ấy. Trong những dịp lễ lớn, khu vực cổng được trang hoàng cờ hoa rực rỡ. Xen giữa những hàng dừa xanh mát, ngôi chùa hiện lên mộc mạc nhưng không kém phần trang nghiêm, tạo cảm giác gần gũi cho bất kỳ ai đặt chân đến đây.

Hệ thống cột, kèo và đòn tay trong chùa được chế tác từ gỗ dừa lão đã qua xử lý, tạo nên nét kiến trúc độc đáo

Ý tưởng đưa gỗ dừa vào kiến trúc ngôi chùa gỗ dừa được khởi xướng bởi Đại đức trụ trì Thích Lệ Quang. Theo tâm nguyện của thầy trụ trì, việc sử dụng vật liệu từ cây dừa không chỉ giúp ngôi chùa mang dấu ấn riêng của xứ dừa mà còn tạo nên không gian tu tập giản dị, gần gũi với thiên nhiên.

Hành lang dài với hàng cột gỗ dừa nâng đỡ mái ngói, hai bên đặt các tượng La-hán bằng đá trắng

Trong quá trình trùng tu, nhiều hạng mục được thay thế bằng gỗ dừa đã qua xử lý kỹ lưỡng để đảm bảo độ bền và khả năng chịu lực. Từ hệ thống cột, kèo, đòn tay cho đến lan can, cửa gỗ… đều được chế tác từ những thân dừa hàng chục năm tuổi. Những thớ gỗ dừa sậm màu, vân gỗ tự nhiên độc đáo vừa tạo cảm giác ấm cúng vừa mang vẻ đẹp mộc mạc đặc trưng của miền sông nước.

Không gian chánh điện trang nghiêm với sắc nâu trầm của gỗ dừa, tạo cảm giác ấm cúng cho người viếng chùa

Bước vào khuôn viên, tín đồ Phật tử, du khách dễ dàng bắt gặp hành lang dài tĩnh lặng với hàng cột dừa chắc khỏe nâng đỡ mái ngói phía trên. Hai bên lối đi là những tôn tượng La-hán bằng đá trắng nổi bật trên nền gỗ dừa sẫm màu, tạo nên sự tương phản hài hòa giữa chất liệu tự nhiên và nghệ thuật điêu khắc.

Cặp lục bình kích thước lớn được chế tác công phu từ hàng ngàn mảnh gỗ dừa ghép lại

Bên trong chính điện, không gian mở rộng rãi nhưng vẫn giữ được sự ấm cúng nhờ sắc nâu trầm của gỗ dừa. Những đường vân gỗ tự nhiên kết hợp cùng dải phướn rủ xuống tạo nên tổng thể kiến trúc vừa trang nghiêm vừa gần gũi.

Tại chùa Long Quang, tháp đèn thờ nhiều tầng trong chánh điện là một trong những pháp khí nổi bật làm từ gỗ dừa

Khu vực bàn thờ là điểm nhấn nổi bật của chùa Long Quang. Nơi đây gây ấn tượng mạnh với cặp lục bình gỗ dừa kích thước lớn cùng tháp đèn thờ nhiều tầng được chế tác hoàn toàn thủ công. Mỗi chi tiết đều được ghép từ hàng nghìn mảnh gỗ dừa nhỏ, tạo nên hình khối chắc chắn và tinh xảo.

Các chi tiết chạm khắc hình rồng trên chân đèn thờ được nghệ nhân chế tác tinh xảo từ thân dừa

Gỗ dừa có cấu trúc xơ và khó tạo hình so với nhiều loại gỗ khác. Song, với bàn tay khéo léo của các nghệ nhân, những thân dừa thô mộc đã trở thành các chi tiết chạm trổ sinh động như: hình rồng uốn lượn mềm mại trên chân đèn, hoa văn truyền thống trên bàn thờ, đường nét tinh tế trên các pháp khí...

Nhiều vật phẩm trong chùa như lư hương, bình hoa, bàn ghế… đều được làm từ gỗ dừa, tạo sự đồng bộ độc đáo

Hiện nay, trong khuôn viên chùa có hàng chục vật phẩm được chế tác từ dừa và gỗ dừa như lư hương, bình hoa, bàn ghế, pháp cụ… tạo nên sự đồng bộ hiếm thấy trong kiến trúc. Ngay cả chiếc chày thỉnh chuông cũng làm từ gỗ dừa, mỗi ngày ngân lên những âm thanh trầm ấm giữa không gian thanh tịnh của miền sông nước.

Nhờ kiến trúc đặc biệt và không gian thanh tịnh, chùa Long Quang ngày càng thu hút du khách và Phật tử đến tham quan, chiêm bái

Nhờ kiến trúc độc đáo, thân thiện với môi trường cùng không gian thanh tịnh, chùa Long Quang ngày càng thu hút đông đảo du khách và Phật tử tìm đến tham quan, chiêm bái. Nhiều người đến đây không chỉ để lễ Phật mà còn để chiêm ngưỡng công trình kiến trúc đặc biệt.

Giữa vườn dừa xanh mát, ngôi chùa gỗ dừa mộc mạc ấy vẫn lặng lẽ soi bóng bên dòng sông Hàm Luông, như một lời nhắc nhở về sự gắn bó giữa con người, thiên nhiên và đời sống tâm linh của vùng đất phương Nam.