Giảm cân: Khó chứ không phải không thể

Nghiện ăn

Khi dạo quanh các chợ, siêu thị, chúng ta thường bị “quyến rũ” bởi vô số các loại thức ăn vặt được chế biến sẵn. Và tất nhiên, các thực phẩm loại này sẽ làm tăng cân và không tốt cho sức khỏe nếu ăn không có chừng mực.

Tuy nhiên, khoa học cũng chứng minh rằng việc ăn ít, ăn nhiều hay thích ăn do não bộ chi phối, và khác nhau ở mỗi cá nhân. Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu mối liên hệ giữa thừa cân và việc ăn quá nhiều. Kết quả nghiên cứu của Trường Y khoa Havard cho thấy thực phẩm chế biến sẵn có chỉ số glycemic cao, dẫn đến tăng kích hoạt các vùng nhân não (the nucleus accumbens) ở người thừa cân, làm họ có cảm giác thèm ăn và thèm ăn liên tục.

Các kết quả nghiên cứu khác cũng đã đưa ra bằng chứng về khả năng tăng cân do thèm ăn hoặc thói quen ăn nhiều. Các thức ăn ngọt, béo dẫn đến sự phóng thích dopamine trong vùng nhân não, làm cho chúng ta cứ mãi lặp lại thói quen ăn uống như thế.

Thái độ tiêu cực với việc tăng cân

Các chuyên gia tin rằng nếu nắm rõ được các nhân tố ảnh hưởng lên việc thèm ăn kinh niên sẽ có thể giúp  vạch ra được lộ trình giảm cân hiệu quả. Thái độ tiêu cực về việc tăng cân như chê bai, chỉ trích người tăng cân sẽ không thể giúp họ giảm cân; trái lại có khi làm họ tăng cân thêm.

Tăng cân không chỉ liên quan đến chất béo

Mất tin tưởng, thiếu tự tin hoặc khủng hoảng tinh thần (buồn chán, lo lắng, căng thẳng) đều là nguyên nhân phổ biến của tình trạng tăng cân, thậm chí còn thường thấy hơn các nguyên nhân khác. Các vấn đề bất ổn về tinh thần sẽ gây ra những thay đổi lên não, serotonin (nhân tố giúp tinh thần khỏe mạnh) bị giảm sút ở người gặp các bất ổn về tinh thần, làm tăng trạng thái buồn bã và mất tinh thần.

Các thuốc điều trị giúp làm tăng lượng serotonin cho não. Tuy nhiên, câu chuyện còn phức tạp hơn, không chỉ là sự mất cân bằng nói trên ở não bộ. Nếu quan sát bộ não của người đang có trạng thái tinh thần xấu, sẽ thấy được nhiều “cấu trúc” nhỏ hơn trung bình và liên kết thần kinh (neural connections) kém hơn.

Khắc phục như thế nào?

Bằng việc quan sát những thay đổi trên não bộ của người thừa cân, các chuyên gia đã đưa ra nhiều lập luận. Giảm cân thật sự không dễ dàng, như chỉ cần bớt ăn lại và chăm chỉ, siêng năng hơn. Nhạy cảm và kiên nhẫn là điều được khuyến nghị trong giảm cân. Nhiều người đồng thuận rằng ăn ít và đúng cách (khoa học) thì khá khó. Cách hiệu quả nhất để giảm cân là vượt qua trạng thái tinh thần tiêu cực và bỏ dần thói quen nghiện ăn.

Giảm cân khó, chứ không phải không thể

Hãy tập thói quen tốt cho não, “tập” cho não nhận thức và yêu thích các thức ăn tốt cho cơ thể. Một nghiên cứu gần đây được tiến hành trên những người thừa cân, họ được cung cấp khẩu phần ăn và thực đơn món ăn đặc biệt. Và kết quả scan não cho thấy, khi được đưa xem những hình ảnh về thực phẩm ít calori, não người đang tiến hành giảm cân cho nhiều hoạt động hơn ở khu vực trung tâm. Chương trình này cho thấy có thể “cải tạo” và bỏ được sự thèm ăn và các thực phẩm không tốt cho sức khỏe.

Thêm vào đó là liệu pháp tinh thần. Tư duy và nhận thức đúng đắn cũng giúp người thừa cân ý thức được khẩu phần ăn hợp lý và thức ăn tốt cho sức khỏe. Cách tư duy này cho thấy giảm cân là việc nên làm, vì bớt ăn vặt cũng là cách tiết kiệm, không phải mất tiền để trị béo phì về sau.

Trần Trọng Hiếu
(Theo The Live Science)