Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

- Có bốn pháp, nếu thành tựu thì được gọi là bậc Đại y vương, đầy đủ các chức phận cần có của vị y vương.

Những gì là bốn? Một là khéo biết bệnh; hai là khéo biết căn nguyên của bệnh; ba là khéo biết cách chữa trị bệnh; bốn là khéo biết trị lành bệnh để về sau bệnh không còn tái phát nữa.

Thế nào gọi là thầy thuốc khéo biết bệnh? Nghĩa là thầy thuốc biết rành rẽ các thứ bệnh như vậy như vậy, đây gọi là lương y khéo biết bệnh.

Thế nào là thầy thuốc khéo biết căn nguyên của bệnh? Nghĩa là thầy thuốc biết rõ bệnh này phát khởi là do gió, phát khởi do đàm âm, phát khởi do mũi dãi, phát khởi do khí lạnh, phát khởi do các sự việc hiện tại, phát khởi do thời tiết. Đó gọi là thầy thuốc khéo biết căn nguyên của bệnh.

Thế nào là thầy thuốc khéo biết cách chữa trị bệnh? Nghĩa là thầy thuốc biết rõ các thứ bệnh, nên thoa thuốc, cần phải nôn, cần phải xổ, cần nhỏ mũi, cần phải xông, cần phải ra mồ hôi. Với các cách chữa trị như thế nên gọi là thầy thuốc khéo biết cách trị bệnh.

Thế nào là thầy thuốc khéo biết trị lành bệnh để về sau bệnh không còn tái phát nữa? Nghĩa là thầy thuốc chữa trị tất cả các bệnh, khiến đều lành hẳn, để về sau bệnh không bao giờ tái phát nữa, đó gọi là thầy thuốc khéo biết trị lành bệnh, không còn tái phát nữa.

Như Lai, bậc Ứng cúng⁽²⁾, Giác ngộ viên mãn là bậc Đại y vương cũng như thế, thành tựu bốn đức, chữa lành bệnh cho chúng sanh.

Là bốn đức nào? Đó là, Như Lai biết: “Đây là Thánh đế về khổ, đã biết như thật; đây là Thánh đế về nguyên nhân của khổ, đã biết như thật; đây là Thánh đế về khổ diệt, đã biết như thật; đây là Thánh đế về con đường đưa đến khổ diệt, đã biết như thật.”

Này các Tỳ-kheo! Các thầy thuốc ở thế gian không biết như thật cách đối trị đối với cội gốc của sanh, không biết như thật cách đối trị đối với cội gốc của già, bệnh, chết, lo, buồn, đau khổ, phiền não; còn Như Lai, bậc Ứng cúng, Giác ngộ viên mãn là bậc Đại y vương, biết như thật cách đối trị đối với cội gốc của sanh, biết như thật cách đối trị đối với cội gốc của già, bệnh, chết, lo, buồn, khổ, não. Thế nên, Như Lai, bậc Ứng cúng, Giác ngộ viên mãn được gọi là bậc Đại y vương.

Đức Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe lời Phật dạy đều hoan hỷ phụng hành.

--------------------------

⁽¹⁾Tựa đề đặt theo nội dung kinh.Tạp. 雜 (T.02. 0099.389. 0105a24). Tham chiếu: Y dụ kinh醫喻經 (T.04. 0219. 0802a16).

⁽²⁾Nguyên tác Ứng (應).

(NSGN - 356)