Nhẫn nại trước khen chê

GN - Ở đời, bị mang tiếng xấu cũng là chuyện thường. Có thể tiếng xấu ấy bắt nguồn từ những hành vi hay lời nói trước đó của mình nhưng cũng có thể, tiếng xấu ấy là sự hiểu lầm, thậm chí là sự vu oan giá họa của kẻ tiểu tâm.Dư luận có sức mạnh đặc thù. Về phương diện tích cực, nó có thể góp phần mạnh mẽ để chuyển hóa cái xấu ác thành hiền thiện. Phương diện khác, dư luận cũng có thể đẩy người ta đến thân bại danh liệt, thậm chí là tìm đến cái chết.
khenche.jpg
“Một thời, Đức Phật ở trong vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, có Tỳ-kheo ở Câu-tát-la du hành trong nhân gian, nghỉ lại trong một khu rừng. Lúc ấy, Tỳ-kheo kia đùa giỡn với vợ con của gia chủ, bị mang tiếng xấu. Lúc đó Tỳ-kheo tự nghĩ:- Nay ta hỏng mất, mang tiếng xấu chung đụng vợ con người. Nay ta muốn tự sát ở trong rừng này.Lúc ấy Thiên thần ở trong rừng kia tự nghĩ: ‘Không tốt, hỏng mất rồi! Tỳ-kheo này không hư hỏng, không lỗi lầm mà muốn tự sát ở trong rừng. Bây giờ, ta hãy đến đó tìm cách khai ngộ’.Lúc ấy, Thiên thần kia hóa thân thành con gái của gia chủ, nói với Tỳ-kheo rằng: ‘Nơi các đường làng, giữa các ngã tư đường, mọi người đều đồn tiếng xấu về tôi và ngài rằng đã gần gũi nhau, làm những việc bất chính. Vốn đã mang tiếng xấu rồi, bây giờ có thể hoàn tục để cùng nhau hưởng lạc’. Tỳ-kheo đáp:- Nơi các đường làng, giữa các ngã tư đường, mọi người đều đồn tiếng xấu về tôi và các cô đã cùng gần gũi nhau, làm những việc bất chính. Hôm nay tôi chỉ còn tự sát’. Lúc ấy, Thiên thần kia liền hiện lại thân Trời, nói kệ:Tuy mang nhiều tiếng xấuNgười khổ hạnh nên nhẫnKhông vì khổ, tự hạiCũng không nên sanh phiền.Nghe tiếng mà sợ hãi Ấy là thú trong rừngLà chúng sanh khinh tháoKhông thành pháp xuất gia.Nhân giả nên nhẫn nạiKhông vướng vào tiếng xấu Giữ tâm, trụ vững chắcĐó là pháp xuất gia. Không vì người ta nóiMà mình thành giặc cướpCũng không vì người nói Mà mình đắc La-hán.Như ngài đã tự biếtChư Thiên cũng biết vậy.Sau khi được Thiên thần kia khai ngộ rồi, chuyên tinh tư duy, đoạn trừ các phiền não, đắc A-la-hán.


(Kinh Tạp A-hàm, kinh số 1344)

Vị Tỳ-kheo trong pháp thoại ở trên có hành vi thiếu đoan chính, phóng túng, nhả cợt, đùa giỡn với người nữ khiến mọi người đàm tiếu, chê cười. Nhưng sự việc không dừng lại ở đó vì “tam sao thất bản”, người ta tiếp tục vẽ vời, đồn đãi Tỳ-kheo có quan hệ bất chính với nữ sắc khiến ông xấu hổ, nhục nhã đến độ muốn tự sát.

Trong sự cố này, xấu hổ và nhục nhã là điều nên có nhưng tự sát thì thật sai lầm. Vì sao? Nếu có lỗi thì sám hối, có sai thì chỉnh sửa thân tâm để hoàn thiện, đó là chưa nói đến lỗi lầm ở đây chưa đến độ đánh mất giới thể. Mặt khác, tự sát cũng đâu giải quyết được vấn đề mà chỉ làm cho tội nghiệp nặng nề hơn.

Kinh văn cũng nêu rõ quan điểm, trước áp lực đa chiều của dư luận mà thiếu bình tĩnh, kém nhẫn nại, phiền muộn và đau khổ muốn tự sát là điều chẳng nên; với người tu lại càng không nên.

Người con Phật hãy bình tâm, tỉnh giác tiếp thu dư luận. Nếu dư luận phản ánh đúng và góp ý hay, hãy kính cẩn ghi nhận để sửa đổi. Nếu dư luận chỉ là cảm tính, a dua theo số đông thì hãy an nhiên. Bởi dư luận chỉ tác động có tính khách quan, còn bản chất thiện hay ác mỗi người tự biết, nhân quả mỗi người tự hưởng hay tự chịu.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Hòa thượng Thích Thanh Hiện chủ trì phiên họp

Hưng Yên: Hội nghị triển khai công tác tổ chức Đại hội đại biểu GHPGVN tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031

GNO - Tại trụ sở Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Hưng Yên (số 171 Nguyễn Lương Bằng, phường Phố Hiến), sáng 7-7, đã diễn ra Hội nghị triển khai công tác tổ chức Đại hội Đại biểu GHPGVN tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031, nhằm thống nhất các nội dung chuẩn bị cho đại hội theo đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương Giáo hội.
Thượng tọa Thích Tâm Hải chia sẻ cùng chư Tăng Ni hành giả an cư liên phường Vũng Tàu, Tam Thắng, Phước Thắng, Rạch Dừa (TP.HCM) tại trường hạ chùa Liên Trì - Ảnh: Tịnh Mạnh

Thượng tọa Thích Tâm Hải: Xây dựng Tăng đoàn vững mạnh từ chất liệu tu học của mỗi thành viên Tăng Ni

GNO - Sự tồn tại của Tăng đoàn không phải là bất biến, sự vững mạnh của Tăng đoàn không chỉ thể hiện ở số lượng, mà được thành tựu từ chất lượng tu tập của từng Tăng Ni. Trong buổi chia sẻ tại trường hạ Liên Trì (P.Vũng Tàu, TP.HCM), Thượng tọa Thích Tâm Hải đã truyền tải thông điệp này đến đại chúng, vào sáng nay 9-7.
Công trình trùng tu chùa Hương Ấp (Vạn Xuân tự) đang được tiến hành

Chư vị giáo phẩm lãnh đạo Giáo hội thăm chùa Hương Ấp - di tích nơi Lý Nam Đế từng xuất gia tu học

GNO - Chiều 8-7, nhân dự Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Pháp đã đến chùa Hương Ấp (Vạn Xuân tự) thuộc Khu di tích Lý Nam Đế (phường Phổ Yên) thăm công trình trùng tu đang được tiến hành.

Thông tin hàng ngày