Bấy giờ, Thế Tôn bảo La-đà rằng:

- Những gì thuộc về sắc, hoặc quá khứ, hoặc vị lai, hoặc hiện tại, hoặc trong, hoặc ngoài, hoặc thô, hoặc tế, hoặc tốt, hoặc xấu, hoặc xa, hoặc gần thì tất cả chúng đều là Pháp chết³. Những gì thuộc về thọ, tưởng, hành, thức hoặc quá khứ, hoặc vị lai, hoặc hiện tại, hoặc trong, hoặc ngoài, hoặc thô, hoặc tế, hoặc tốt, hoặc xấu, hoặc xa, hoặc gần thì tất cả chúng đều là Pháp chết.

Rồi Phật hỏi La-đà:

- Sắc là thường hay vô thường?

La-đà bạch Phật:

- Bạch Thế Tôn, là vô thường.

Đức Phật hỏi:

- Những gì vô thường là khổ chăng?

- Bạch Thế Tôn, là khổ.

- Thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường?

- Bạch Thế Tôn, là vô thường.

- Những gì vô thường là khổ chăng?

- Bạch Thế Tôn, là khổ.

- Nếu vô thường, là khổ, là pháp đổi thay thì vị Thánh đệ tử Đa văn có nên ở trong đó thấy có ngã, khác ngã hoặc tồn tại trong nhau chăng?

- Bạch Thế Tôn, không nên.

Rồi Phật bảo Tỳ-kheo La-đà:

- Nếu vị Thánh đệ tử Đa văn đối với năm thủ uẩn này mà quán sát đúng như thật chẳng phải ta, chẳng phải của ta thì đối với các pháp thế gian không chấp thủ. Do không chấp thủ nên không dính mắc, do không dính mắc nên tự mình giác ngộ Niết-bàn: “Sự sanh của ta đã dứt, phạm hạnh đã được thành tựu, việc cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh nữa”.

Đức Phật nói kinh này xong, Tỳ-kheo La-đà nghe Phật dạy thì hoan hỷ phụng hành.

___________

⁽¹⁾ Tựa đề đặt theo nội dung kinh. Tạp. 雜 (T.02. 0099.121. 039c14). Tham chiếu: S.23.12 - III.195.

⁽²⁾ Ma-câu-la sơn (摩拘羅山): Có thể là ngọn núi Paṇḍava. Theo Sử liệu bảo tháp (Thupavaṃsa), đây là ngọn núi ở thành Vương-xá (Rājagaha). Theo, Tăng. 增 (T.02. 0125.38.7. 723a08); Tăng-già-la-sát sở tập kinh 僧伽羅剎所集經 (T.04. 0194.3. 0144b04); M.116, Isigili Sutta (kinh Thôn tiên); Từ điển Phật học nhân xưng Pāli xác định rằng, sinh quán của Tôn giả Rādha ở thành Vương-xá (Rājagaha), điều này bổ chính núi Ma-câu-la là một trong những ngọn núi ở thành Vương-xá.

⁽³⁾ Nguyên tác Tử pháp (死法 - Māradhamma).

Nguyệt san Giác Ngộ số 343.