Trong những năm qua, được sự quan tâm của các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương, cùng sự đồng tâm hiệp lực của nhân dân, trong đó có sự đóng góp đáng kể của Tăng Ni, Phật tử tỉnh Quảng Ninh, các khu di tích như Yên Tử, Ngọa Vân, Quỳnh Lâm,… tiếp tục được quan tâm đầu tư, từng bước hình thành không gian văn hóa tâm linh đặc biệt mang tầm vóc quốc gia. Đây là những địa danh gắn liền với lịch sử phát triển của dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử - điểm vàng sáng chói trong dòng sử Phật giáo Việt Nam. Đặc biệt, cuối năm 2025, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc được UNESCO vinh danh là Di sản Văn hóa thế giới, trở thành niềm tự hào của Phật giáo tỉnh Quảng Ninh nói riêng và cả nước nói chung.

Trước thềm Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Quảng Ninh lần thứ VI, nhiệm kỳ 2026-2031, Thượng tọa Thích Đạo Hiển, Ủy viên Hội đồng Trị sự GHPGVN, Phó Trưởng ban kiêm Chánh Thư ký Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh đã có những chia sẻ với Báo Giác Ngộ về những thành tựu mà Phật giáo tỉnh Quảng Ninh đã tạo dựng được trong thời gian qua cũng như những định hướng phát triển Phật sự trong tương lai.

* Thưa Thượng tọa, nhìn lại nhiệm kỳ vừa qua, đâu là những dấu ấn nổi bật nhất của Phật giáo Quảng Ninh mà Ban Trị sự tâm đắc và xem là nền tảng quan trọng để bước vào nhiệm kỳ mới?

- Có thể khẳng định, thành tựu lớn nhất và cũng là nền tảng quan trọng nhất của Phật giáo Quảng Ninh trong nhiệm kỳ vừa qua chính là tinh thần đoàn kết và hòa hợp. Đó là sự đoàn kết trong tập thể Ban Trị sự, sự đồng lòng của chư Tăng Ni và đồng bào Phật tử toàn tỉnh. Chính sức mạnh ấy đã giúp Giáo hội giữ vững sự ổn định, triển khai hiệu quả các hoạt động Phật sự, từng bước xây dựng Giáo hội ngày càng vững mạnh, có vị thế trong đời sống xã hội và nhận được sự ghi nhận của các cấp chính quyền cũng như nhân dân.

Đại giới đàn Trúc Lâm Tam Tổ do Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh tổ chức

Bên cạnh đó là sự kế thừa và phát huy những giá trị truyền thống của Phật giáo Việt Nam, đặc biệt là tinh thần hộ quốc an dân và nhập thế của Phật giáo Trúc Lâm. Trong nhiệm kỳ qua, Ban Trị sự đã dành nhiều tâm huyết cho công tác bảo tồn, tôn tạo các giá trị di sản Phật giáo, cả vật thể và phi vật thể, thông qua nhiều dự án được xã hội hóa với quy mô lớn. Các khu di tích như Yên Tử, Ngọa Vân, Quỳnh Lâm tiếp tục được quan tâm đầu tư, từng bước hình thành không gian văn hóa tâm linh mang tầm vóc quốc gia, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội, nhất là du lịch của tỉnh. Việc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới là niềm tự hào chung của Phật giáo Việt Nam, đồng thời mở ra nhiều cơ hội để tiếp tục phát huy giá trị của dòng thiền Trúc Lâm trong thời đại mới.

Một dấu ấn nổi bật khác là việc mở rộng hoạt động Phật sự đến những địa bàn đặc thù như vùng biên giới, hải đảo, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều công trình như chùa Trúc Lâm Cô Tô, chùa Trúc Lâm Đảo Trần và chùa Xã Tắc không chỉ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân mà còn góp phần khẳng định chủ quyền văn hóa tâm linh nơi biên giới và hải đảo của Tổ quốc.

* Đại hội lần này diễn ra trong bối cảnh mô hình tổ chức Giáo hội có nhiều thay đổi, Ban Thường trực sẽ có những giải pháp gì để bảo đảm sự điều hành thống nhất, hiệu quả và gần gũi với các cơ sở tự viện trong toàn tỉnh?

- Việc tạm dừng hoạt động Ban Trị sự Phật giáo cấp huyện là sự thay đổi lớn trong mô hình tổ chức của Giáo hội nhằm phù hợp với chủ trương sắp xếp tổ chức của đất nước và Trung ương Giáo hội. Theo đó, toàn bộ chức năng, nhiệm vụ của Ban Trị sự cấp huyện được chuyển về Ban Trị sự cấp tỉnh.

Để bảo đảm công tác điều hành được thống nhất, thông suốt và sát với thực tiễn cơ sở, Ban Trị sự đã thành lập Ban Đại diện tại các địa phương. Đây sẽ là cánh tay nối dài của Ban Trị sự tỉnh, có trách nhiệm nắm bắt tình hình Phật sự, kịp thời giải quyết những công việc thường xuyên ở cơ sở, đồng thời báo cáo những vấn đề quan trọng để Ban Trị sự tỉnh trực tiếp chỉ đạo.

Cùng với việc kiện toàn tổ chức, Ban Trị sự sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý Tăng Ni, tự viện và điều hành các hoạt động Phật sự. Đây là xu hướng tất yếu trong giai đoạn hiện nay. Vì vậy, đội ngũ Tăng Ni cũng cần chủ động trang bị kiến thức về công nghệ thông tin và chuyển đổi số để đáp ứng yêu cầu mới. Đối với các vị lớn tuổi còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ, Ban Trị sự sẽ có những giải pháp hỗ trợ phù hợp, bảo đảm mọi hoạt động của Giáo hội được triển khai đồng bộ và hiệu quả.

Hòa thượng Thích Thanh Quyết luôn nhấn mạnh tinh thần “Đạo vào Đời”, lấy việc phụng sự nhân sinh và đồng hành cùng dân tộc làm định hướng xuyên suốt trong mọi hoạt động Phật sự tỉnh Quảng Ninh

* Trong phương hướng nhiệm kỳ 2026-2031, Phật giáo Quảng Ninh xác định những nhiệm vụ trọng tâm nào để phát huy lợi thế, đồng thời thích ứng với yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập trong giai đoạn mới?

- Trong nhiệm kỳ mới, Ban Trị sự xác định tiếp tục phát huy vai trò chủ thể của Giáo hội trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị của Phật giáo Trúc Lâm, nhất là sau khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới. Đây vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm lớn của Giáo hội trong việc gìn giữ, lan tỏa những giá trị tư tưởng, lịch sử và văn hóa của thiền phái Trúc Lâm đến với cộng đồng trong nước và quốc tế.

Song song với việc phát triển hạ tầng văn hóa tâm linh, Ban Trị sự sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý, điều hành Giáo hội; khuyến khích Tăng Ni nâng cao trình độ Phật học, thế học, ngoại ngữ và công nghệ thông tin để đáp ứng yêu cầu hội nhập. Đồng thời, tiếp tục phát huy tinh thần nhập thế của Phật giáo Trúc Lâm thông qua các hoạt động lợi đạo, ích đời, tích cực tham gia công tác an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa và đồng hành cùng sự phát triển bền vững của tỉnh Quảng Ninh.

Một định hướng có ý nghĩa chiến lược là phối hợp với tỉnh Quảng Ninh từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Trung tâm Văn hóa Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử, xứng tầm là Trung tâm Phật giáo của Việt Nam. Đây không chỉ là việc đầu tư xây dựng các công trình kiến trúc, mà còn hướng tới hình thành một không gian văn hóa, giáo dục và nghiên cứu Phật giáo Trúc Lâm mang tính tổng thể, phục vụ nhu cầu tu học, nghiên cứu, chiêm bái và giao lưu văn hóa của Tăng Ni, Phật tử cũng như du khách trong và ngoài nước.

Theo định hướng đã đề xuất, trung tâm sẽ từng bước hình thành hệ thống các công trình trọng điểm như Đại học Phật giáo Trúc Lâm, Viện Nghiên cứu Phật giáo Trúc Lâm, Thư viện Phật giáo Trúc Lâm, Bảo tàng Phật giáo Trúc Lâm, Thiền đường Phật giáo Trúc Lâm, cùng các thiết chế văn hóa phục vụ việc nghiên cứu, lưu giữ và truyền bá di sản Phật giáo Trúc Lâm. Bên cạnh đó là việc tiếp tục hoàn thiện Phật hoàng cung, xây dựng Viên Công bảo tháp và nhiều hạng mục phụ trợ khác, góp phần đưa Yên Tử trở thành trung tâm văn hóa Phật giáo có tầm vóc quốc gia và quốc tế.

Song song với việc phát triển hạ tầng văn hóa tâm linh, Ban Trị sự sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý, điều hành Giáo hội; khuyến khích Tăng Ni nâng cao trình độ Phật học, thế học, ngoại ngữ và công nghệ thông tin để đáp ứng yêu cầu hội nhập. Đồng thời, tiếp tục phát huy tinh thần nhập thế của Phật giáo Trúc Lâm thông qua các hoạt động lợi đạo, ích đời, tích cực tham gia công tác an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa và đồng hành cùng sự phát triển bền vững của tỉnh Quảng Ninh.

* Ban Trị sự GHPGVN tỉnh đã có những định hướng gì trong nhiệm kỳ mới để tiếp tục xây dựng Phật giáo Quảng Ninh đoàn kết, ổn định và phát triển bền vững?

- Hòa thượng Thích Thanh Quyết, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Ninh luôn nhấn mạnh tinh thần “Đạo vào Đời”, lấy việc phụng sự nhân sinh và đồng hành cùng dân tộc làm định hướng xuyên suốt trong mọi hoạt động Phật sự.

Theo chỉ đạo của Hòa thượng, đội ngũ Tăng Ni, đặc biệt là Tăng Ni trẻ, cần không ngừng học tập, nâng cao trình độ Phật học và thế học; đồng thời trang bị kiến thức về công nghệ thông tin, ngoại ngữ và tiếp tục học sau đại học để có đầy đủ năng lực phục vụ công tác tu học, hoằng pháp và hành đạo trong bối cảnh mới.

Ban Trị sự sẽ tạo điều kiện để những vị Tăng Ni trẻ có năng lực, có đạo hạnh được đảm trách Phật sự, nhất là tại những địa bàn còn nhiều khó khăn như vùng biển đảo, biên giới, miền núi và vùng sâu, vùng xa. Giáo hội sẽ luôn đồng hành, hỗ trợ cả về điều kiện vật chất, tinh thần và các thủ tục cần thiết để chư Tăng Ni yên tâm phụng sự.

Đó cũng là định hướng rất phù hợp với đặc thù của Quảng Ninh - một địa phương có địa bàn rộng, trải dài từ đồng bằng đến miền núi, biên giới và hải đảo, đòi hỏi đội ngũ Tăng Ni vừa có đạo lực, vừa có tri thức và năng lực thích ứng với yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới.

Hội nghị gặp mặt các chức sắc tôn giáo tại tỉnh Quảng Ninh

* Trước thềm Đại hội, Thượng tọa muốn gửi gắm điều gì đến chư Tăng Ni, Phật tử tỉnh Quảng Ninh hướng đến Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh lần thứ VI, nhiệm kỳ 2026-2031?

- Điều tôi mong muốn gửi đến toàn thể chư Tăng Ni và đồng bào Phật tử tỉnh Quảng Ninh là tiếp tục giữ gìn và phát huy tinh thần đoàn kết, hòa hợp, bởi đây luôn là yếu tố quan trọng nhất để xây dựng một Giáo hội ổn định và phát triển bền vững.

Phật giáo Quảng Ninh có lợi thế rất lớn khi quy tụ đội ngũ Tăng Ni trẻ đến từ nhiều vùng miền, nhiều truyền thống tu học khác nhau nhưng luôn hòa hợp trong một mái nhà chung của Giáo hội. Chúng tôi sẽ tiếp tục tạo mọi điều kiện để những người có tâm huyết, có năng lực và có chí nguyện phụng sự được phát huy khả năng của mình vì Đạo pháp và Dân tộc.

Ban Trị sự sẽ tạo điều kiện để những vị Tăng Ni trẻ có năng lực, có đạo hạnh được đảm trách Phật sự, nhất là tại những địa bàn còn nhiều khó khăn như vùng biển đảo, biên giới, miền núi và vùng sâu, vùng xa. Giáo hội sẽ luôn đồng hành, hỗ trợ cả về điều kiện vật chất, tinh thần và các thủ tục cần thiết để chư Tăng Ni yên tâm phụng sự.

Tôi cũng mong mỗi vị trụ trì, mỗi cơ sở tự viện đều phát huy tốt vai trò của mình đối với địa phương. Chùa ở làng quê góp phần xây dựng đời sống văn hóa và sự phát triển của làng xã; các chùa danh thắng tiếp tục đóng góp cho sự phát triển chung của tỉnh, nhất là trong lĩnh vực văn hóa và du lịch. Đồng thời, chư Tăng Ni và Phật tử cần tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, hiến kế với các cấp chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các cơ quan chức năng trong những vấn đề liên quan đến an dân, an sinh xã hội và phát triển cộng đồng.

Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống đoàn kết, tinh thần nhập thế của Phật giáo Trúc Lâm cùng sự đồng lòng của toàn thể chư Tăng Ni và Phật tử, Phật giáo Quảng Ninh sẽ thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh lần thứ VI, nhiệm kỳ 2026-2031, tiếp tục khẳng định vị thế là trung tâm của Phật giáo Trúc Lâm Việt Nam, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của tỉnh Quảng Ninh và của đất nước.

Xin tri ân Thượng tọa!