Phật giáo trong văn hóa dân tộc

Chia sẻ với Báo Giác Ngộ, nhà thơ Nguyễn Duy cho biết sự kiện được tổ chức nhân dịp chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11, góp phần tôn vinh di sản văn hóa dân tộc và khẳng định giá trị trường tồn của thơ Thiền trong đời sống đương đại.

Từ hàng nghìn năm qua, văn hóa Phật giáo đã thấm sâu vào đời sống tinh thần của dân tộc Việt Nam, trong đó thơ Thiền được xem là một trong những thành tựu đặc sắc, kết tinh những giá trị tư tưởng, triết lý và nhân văn sâu sắc.

Những áng thơ của các bậc Quốc sư, Đại sư, Thiền sư không chỉ góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp lòng từ bi, bác ái, tình yêu thiên nhiên và con người, mà còn gửi gắm những tư tưởng sâu sắc về đạo trị quốc, tinh thần hộ quốc, an dân.

Qua hành trình triển lãm ở nhiều địa phương và quốc gia đã góp phần giới thiệu những giá trị văn hóa, văn học, nghệ thuật và tư tưởng đặc sắc của thơ Thiền Việt Nam, mà còn tạo nhịp cầu giao lưu văn hóa, đưa di sản tinh thần của dân tộc đến gần hơn với công chúng trong nước và bạn bè quốc tế.

Chư tôn đức thưởng lãm triển lãm Thơ Thiền cổ điển Việt Nam tại cố đô Huế

Điểm nhấn Tuần lễ Thơ Thiền cổ điển Việt Nam tại TP.HCM 2026

Tuần lễ Thơ Thiền cổ điển Việt Nam do Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP.HCM, Trường Đại học Văn Lang và Nhóm tác giả phối hợp tổ chức, với hoạt động trọng tâm là triển lãm giới thiệu hình ảnh hai bộ sách “Thơ Thiền cổ điển Việt Nam”, cùng các chương trình giao lưu, tọa đàm và diễn xướng nghệ thuật dự kiến diễn ra trong khuôn khổ sự kiện.

Điểm nhấn của triển lãm là hình ảnh hai tuyển tập thơ Thiền cổ điển Việt Nam được biên soạn và chuyển ngữ sang ba thứ tiếng Hán - Việt - Anh, ghi dấu nỗ lực gìn giữ và đưa di sản thơ Thiền Việt Nam đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế.

Tuyển tập “Thơ Thiền Lý - Trần” do nhà thơ Nguyễn Duy phối hợp cùng hai nhà thơ Nguyễn Bá Chung và Kevin Bowen biên soạn, biên dịch, được Nhà xuất bản Văn hóa Sài Gòn ấn hành năm 2005. Đặc biệt, bộ sách còn có phiên bản độc bản in trên giấy dó truyền thống, khổ 81 × 111 cm, nặng 30 kg, cùng 15 trang thơ trong sách được in trên vải canvas, lồng khung kích thước 60 × 80 cm.

Triển lãm Thơ Thiền cổ điển Việt Nam tại Đại học Văn Lang

Tuyển tập “Thơ Thiền Lê - Nguyễn” do nhà thơ Nguyễn Duy hợp tác với hai nhà thơ Nguyễn Bá Chung và Sam Hamill biên soạn, biên dịch, được Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành năm 2019. Triển lãm giới thiệu hình ảnh bìa sách lồng khung kích thước 79 × 109 cm, cùng 15 trang thơ trong sách in trên vải canvas, lồng khung kích thước 60 × 80 cm.

Các tác phẩm và hình ảnh thuộc hai bộ sách đã được giới thiệu tại nhiều không gian văn hóa trong nước và quốc tế, ghi dấu hành trình lan tỏa di sản thơ Thiền Việt Nam qua nhiều năm, ở TP.HCM, Huế, Hà Nội, Đà Lạt cũng như các quốc gia Hoa Kỳ, CHLB Đức…

Bên cạnh hoạt động triển lãm, Ban Tổ chức dự kiến thực hiện tọa đàm “Thơ Thiền cổ điển trong tiến trình lịch sử văn hóa dân tộc”, với sự tham gia trao đổi của các nhà nghiên cứu, giảng dạy trong lĩnh vực lịch sử, văn hóa, văn học và công chúng quan tâm. Chương trình hướng đến việc nhìn nhận những đóng góp của thơ Thiền đối với đời sống tư tưởng, văn hóa và tinh thần dân tộc qua các thời kỳ lịch sử.

Đồng thời, chương trình diễn xướng “Thơ Thiền cổ điển & Hương Thiền đương đại” dự kiến mang đến không gian giao thoa giữa thơ cổ và thơ hiện đại thông qua nghệ thuật ngâm thơ, đọc thơ, với sự tham gia của các nghệ sĩ chuyên nghiệp và nhà thơ, góp phần đưa những giá trị của thơ Thiền đến gần hơn với công chúng hôm nay.