Thái Nguyên là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, văn hóa, lịch sử, có hệ thống chùa chiền lâu đời, là trung tâm giáo dục, kinh tế và giao lưu của cả khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Sau khi sáp nhập 2 tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn, quy mô của tỉnh Thái Nguyên được mở rộng, tạo điều kiện để Phật giáo tỉnh phát triển các hoạt động Phật sự một cách toàn diện hơn và hướng tới Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031, tổ chức vào ngày 7 và 8-7-2026, tại Trung tâm Văn hóa tỉnh nhà.

Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, Hòa thượng Thích Thanh Quyết trao quyết định chuẩn y nhân sự Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thái Nguyên, nhiệm kỳ 2022-2027

Nói về những thành tựu nổi bật của Phật giáo tỉnh trong nhiệm kỳ qua, Thượng tọa Thích Nguyên Thành, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thái Nguyên, Trưởng ban Tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031, cho biết:

- Nhiệm kỳ qua, Phật giáo tỉnh Thái Nguyên hoạt động trong bối cảnh có nhiều khó khăn, thách thức. Sau đại dịch Covid-19, đời sống của nhân dân, Phật tử và các cơ sở tự viện bị ảnh hưởng đáng kể. Tiếp đó, địa phương phải đối mặt với những đợt thiên tai, đặc biệt là 2 trận lũ lớn trong năm 2024 và 2025, gây thiệt hại về người và tài sản của nhân dân.

Tuy nhiên, với tinh thần đoàn kết, hòa hợp, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thái Nguyên cùng chư Tăng Ni và đồng bào Phật tử đã nỗ lực vượt qua khó khăn, hoàn thành tốt các mục tiêu, nhiệm vụ Phật sự đề ra và đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Nổi bật là công tác hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử được duy trì thường xuyên, nhiều khóa tu, chương trình tu học dành cho thanh thiếu niên, Phật tử được tổ chức hiệu quả, góp phần lan tỏa các giá trị đạo đức, nhân văn của Phật giáo trong đời sống xã hội.

Để tăng cường sự gắn kết giữa các tự viện, Ban Trị sự duy trì họp định kỳ, tổ chức các hội nghị triển khai công tác Phật sự, các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ hành chính Giáo hội, hoạt động An cư kiết hạ, sinh hoạt chuyên đề và các sự kiện Phật giáo lớn. Thông qua đó, chư Tăng Ni có điều kiện trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau trong công tác hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử và xây dựng tự viện.

Công tác từ thiện xã hội, an sinh cộng đồng tiếp tục được đẩy mạnh. Trong thời gian xảy ra thiên tai, bão lũ, chư Tăng Ni và Phật tử trong tỉnh đã tích cực tham gia cứu trợ, hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn, chung tay cùng chính quyền địa phương khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định đời sống nhân dân; xây dựng nhà tình nghĩa, khu nhà vệ sinh tặng các trường tiểu học trên địa bàn với tổng kinh phí trong nhiệm kỳ qua đạt 113,8 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, các hoạt động nghi lễ, văn hóa Phật giáo, công tác quản lý tự viện, đào tạo Tăng Ni, xây dựng và củng cố tổ chức Giáo hội ngày càng đi vào nề nếp. Mối quan hệ giữa Giáo hội với chính quyền luôn được duy trì tốt đẹp.

Nhìn lại nhiệm kỳ qua, điều đáng trân trọng nhất không chỉ là những con số hay công trình cụ thể, mà chính là tinh thần đồng hành cùng dân tộc, sẻ chia với cộng đồng trong những thời điểm khó khăn nhất. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Phật giáo tỉnh Thái Nguyên tiếp tục phát triển ổn định, bền vững trong giai đoạn mới.

* Thưa Thượng tọa, sau khi sáp nhập 2 tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn, hoạt động của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thái Nguyên mới có những thuận lợi và khó khăn gì?

- Trước hết, quy mô tổ chức tỉnh Thái Nguyên được mở rộng, tạo điều kiện để kết nối, phát huy nguồn lực của Tăng Ni, Phật tử và các tự viện trên địa bàn rộng lớn hơn. Sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp chính quyền đối với công tác tôn giáo cũng được thực hiện thống nhất, đồng bộ hơn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Giáo hội. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để tăng cường giao lưu, học hỏi kinh nghiệm giữa các cơ sở tự viện.

Bên cạnh những thuận lợi, Ban Trị sự cũng đối mặt với một số khó khăn nhất định trong giai đoạn đầu sau sáp nhập. Địa bàn quản lý rộng hơn, số lượng cơ sở tự viện, Tăng Ni và Phật tử tăng lên, đòi hỏi công tác điều hành, phối hợp và triển khai các hoạt động Phật sự phải được đổi mới, linh hoạt và hiệu quả hơn. Ngoài ra, việc thống nhất tổ chức bộ máy, xây dựng quy chế hoạt động và sắp xếp nhân sự phù hợp với tình hình mới cũng cần có thời gian để từng bước ổn định.

Với tinh thần đoàn kết, hòa hợp, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thái Nguyên mới đã nhanh chóng ổn định tổ chức, phát huy những thế mạnh của cả 2 địa phương, góp phần xây dựng Giáo hội ngày càng phát triển vững mạnh.

Công tác từ thiện xã hội, an sinh cộng đồng luôn được chú trọng

* Được biết, tỉnh Thái Nguyên hiện có địa bàn rộng lớn với diện tích 8.375,21 km², số lượng tự viện nhiều và Tăng Ni còn khiêm tốn, vậy việc quản lý Tăng Ni và kết nối tự viện trong tỉnh như thế nào, thưa Thượng tọa?

- Hiện nay, tỉnh Thái Nguyên có 198 ngôi chùa cùng hơn 100 vị Tăng Ni đang sinh hoạt, tu học và hành đạo tại 92 xã, phường. Thời gian qua, Ban Trị sự đã thực hiện quản lý Tăng Ni theo đúng Hiến chương GHPGVN, Luật Tín ngưỡng - tôn giáo và các quy định của Giáo hội. Hồ sơ Tăng Ni, cơ sở tự viện thường xuyên được rà soát, cập nhật; việc bổ nhiệm trụ trì, thuyên chuyển, đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung được thực hiện theo đúng quy định.

Để tăng cường sự gắn kết giữa các tự viện, Ban Trị sự duy trì họp định kỳ, tổ chức các hội nghị triển khai công tác Phật sự, các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ hành chính Giáo hội, hoạt động An cư kiết hạ, sinh hoạt chuyên đề và các sự kiện Phật giáo lớn. Thông qua đó, chư Tăng Ni có điều kiện trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau trong công tác hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử và xây dựng tự viện.

Bên cạnh đó, Ban Trị sự cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác điều hành, trao đổi thông tin, giúp việc kết nối giữa các tự viện được nhanh chóng, thuận tiện và hiệu quả hơn, nhất là đối với những khu vực vùng sâu, vùng xa.

Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên tặng hoa chúc mừng Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 - Ảnh: Thánh Trí

* Về công tác chuẩn bị Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 hiện nay như thế nào, thưa Thượng tọa?

- Đến thời điểm hiện nay, công tác chuẩn bị Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đang được triển khai tích cực, nghiêm túc. Ban Trị sự đã thành lập các tiểu ban chuyên trách, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận nhằm bảo đảm các nội dung chuẩn bị được thực hiện đồng bộ, chặt chẽ và đúng tiến độ.

Các văn kiện Đại hội và các nội dung liên quan đang được hoàn thiện. Công tác rà soát, giới thiệu nhân sự tham gia Ban Trị sự nhiệm kỳ mới được thực hiện theo đúng quy trình của Giáo hội, bảo đảm tiêu chuẩn, cơ cấu hợp lý và phát huy được trí tuệ tập thể của chư tôn đức Tăng Ni đại diện cho các địa phương, các hệ phái trong tỉnh.

Song song với đó, công tác hậu cần, khánh tiết, tuyên truyền và các điều kiện phục vụ Đại hội cũng đang được chuẩn bị chu đáo.

Về cơ cấu nhân sự, Ban Trị sự nhiệm kỳ mới sẽ bảo đảm tính đại diện hài hòa giữa các địa phương trong toàn tỉnh sau sáp nhập, các ban chuyên môn và các lĩnh vực hoạt động Phật sự. Đồng thời, Giáo hội cũng quan tâm tạo điều kiện để đội ngũ Tăng Ni trẻ có trình độ, năng lực, tâm huyết được tham gia gánh vác Phật sự, qua đó tạo nguồn nhân sự kế thừa lâu dài cho Giáo hội.

* Nhân sự đóng vai trò then chốt để các hoạt động Phật sự đạt hiệu quả, Thượng tọa có thể chia sẻ định hướng tuyển chọn, giới thiệu nhân sự cho nhiệm kỳ mới như thế nào?

- Công tác nhân sự cho Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Thái Nguyên lần thứ I được Ban Trị sự xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Việc giới thiệu, lựa chọn nhân sự được thực hiện trên tinh thần tuân thủ Hiến chương GHPGVN, các quy định của TƯGH và bảo đảm nguyên tắc dân chủ, khách quan, đoàn kết, hòa hợp. Chúng tôi đặc biệt chú trọng lựa chọn những vị Tăng Ni có giới đức, uy tín, năng lực điều hành Phật sự, tinh thần trách nhiệm cao, có khả năng quy tụ và phát huy sức mạnh tập thể.

Về cơ cấu nhân sự, Ban Trị sự nhiệm kỳ mới sẽ bảo đảm tính đại diện hài hòa giữa các địa phương trong toàn tỉnh sau sáp nhập, các ban chuyên môn và các lĩnh vực hoạt động Phật sự. Đồng thời, Giáo hội cũng quan tâm tạo điều kiện để đội ngũ Tăng Ni trẻ có trình độ, năng lực, tâm huyết được tham gia gánh vác Phật sự, qua đó tạo nguồn nhân sự kế thừa lâu dài cho Giáo hội.

Đối với số lượng thành viên Ban Trị sự nhiệm kỳ mới, Ban Trị sự đang tiến hành rà soát, xây dựng phương án phù hợp với quy mô của tỉnh sau sáp nhập, bảo đảm tinh gọn, hiệu quả nhưng vẫn phát huy được vai trò đại diện của các địa phương và lĩnh vực hoạt động Phật sự. Tinh thần chung là lựa chọn đúng người, đúng năng lực, đúng sở trường để mỗi thành viên đều có thể phát huy tốt trách nhiệm được giao.

Lễ tạ pháp khóa An cư kiết hạ Phật lịch 2569 tại trường hạ chùa Phù Liễn - trụ sở Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thái Nguyên - Ảnh: Thánh Trí

* Trước thềm Đại hội, Thượng tọa có ưu tư gì trong việc xây dựng Thái Nguyên trở thành trung tâm Phật giáo của khu vực trung du và miền núi phía Bắc?

- Điều tôi trăn trở nhất là làm sao xây dựng được một Giáo hội phát huy được sức mạnh tổng hợp của Tăng Ni, Phật tử toàn tỉnh để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thái Nguyên là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, văn hóa, lịch sử, có hệ thống chùa chiền lâu đời, là trung tâm giáo dục, kinh tế và giao lưu của khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Để trở thành trung tâm Phật giáo của khu vực, chúng tôi cho rằng không chỉ dựa vào số lượng chùa chiền hay quy mô tổ chức, mà điều quan trọng hơn là chất lượng hoạt động Phật sự, đội ngũ Tăng Ni và khả năng đóng góp tích cực cho đời sống xã hội. Vì vậy, ưu tiên hàng đầu của Ban Trị sự trong thời gian tới là công tác đào tạo Tăng tài, nâng cao năng lực quản trị Giáo hội, phát triển đội ngũ giảng sư, hoằng pháp viên và những người có đủ đạo hạnh, trí tuệ để kế thừa và gánh vác Phật sự lâu dài.

Bên cạnh đó, chúng tôi mong muốn xây dựng Thái Nguyên trở thành một trung tâm sinh hoạt, văn hóa và giáo dục Phật giáo của khu vực; là nơi tổ chức các sự kiện Phật giáo quy mô lớn, các khóa đào tạo, bồi dưỡng Tăng Ni, các chương trình giao lưu văn hóa, hoằng pháp và hoạt động từ thiện xã hội. Đồng thời, tiếp tục phát huy giá trị của các di tích Phật giáo, gắn kết giữa bảo tồn văn hóa truyền thống với phát triển du lịch tâm linh và quảng bá hình ảnh quê hương Thái Nguyên.

Điều chúng tôi luôn tâm niệm là sự phát triển của Phật giáo phải gắn liền với sự phát triển của địa phương và lợi ích của cộng đồng. Một trung tâm Phật giáo không chỉ là nơi tu học mà còn phải là nơi lan tỏa những giá trị từ bi, trí tuệ, đạo đức, tinh thần phụng sự xã hội, từng bước khẳng định vai trò và vị thế là trung tâm Phật giáo quan trọng của khu vực trung du và miền núi phía Bắc trong tương lai. Đó cũng chính là mục tiêu mà Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thái Nguyên hướng tới trong nhiệm kỳ mới.

Xin tri ân Thượng tọa đã dành thời gian trả lời phỏng vấn của Báo Giác Ngộ. Chúc đại hội thành công tốt đẹp!