Thượng tọa Thích Đức Thiện

Thông tin về các nội dung quan trọng của Đại hội, Thượng tọa Thích Đức Thiện cho biết:

- Nhằm tạo thuận lợi trong công tác điều hành Phật sự của Giáo hội phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp của nền hành chính quốc gia, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 được tổ chức sớm hơn một năm so với nhiệm kỳ Đại hội 5 năm của Giáo hội theo Hiến chương.

Đại hội sẽ tổng kết công tác Phật sự của Giáo hội trong giai đoạn 2022-2026, đánh giá kết quả thực hiện chương trình mục tiêu Phật sự mà Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kỳ 2022-2027 đề ra; Đại hội sẽ hoạch định phương hướng hoạt động Phật sự, nhiệm vụ chiến lược phát triển Giáo hội trong 5 năm tiếp theo của nhiệm kỳ X (2026-2031).

Đại hội lần thứ X của GHPGVN có nhiệm vụ cử hành nghi thức suy tôn bổ sung Thành viên Hội đồng Chứng minh; suy cử Hội đồng Trị sự nhiệm kỳ 2026-2031; nghi thức tấn phong giáo phẩm tại Đại hội; thực hiện nghi thức tuyên dương, khen thưởng của Giáo hội và Nhà nước trao tặng đến các tập thể Ban, Viện Trung ương, Ban Trị sự và cá nhân chư tôn đức Tăng Ni, cư sĩ Phật tử thành viên Giáo hội.

Một trong những nội dung quan trọng của Đại hội kỳ này là tiến hành sửa đổi Hiến chương GHPGVN và một số Phật sự trọng tâm khác.

* Hiến chương là cơ sở pháp lý cao nhất cho mọi hoạt động của GHPGVN. Trong thời gian qua, Trung ương Giáo hội, Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức, trực tiếp là Ban Nội dung đã có nhiều văn bản, tổ chức nhiều hội nghị nhằm góp ý tu chỉnh Hiến chương lần thứ 8. Là người trực tiếp trong công tác này, Thượng tọa có thể chia sẻ về những nội dung trọng tâm cần tu chỉnh để đáp ứng yêu cầu thực tế trong giai đoạn mới và sự phát triển của GHPGVN, nhất là khi Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (Luật số 07/2026/QH16) được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 23-4-2026 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1-1-2027? Dự thảo Hiến chương tu chỉnh lần thứ 8 trình Đại hội X GHPGVN có nội dung nào có sự thay đổi lớn?

- Dự thảo Hiến chương sửa đổi trình Đại hội X của GHPGVN tập trung vào nội dung tinh gọn bộ máy, sắp xếp, cải cách bộ máy tổ chức hành chính của Giáo hội theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Các Ban chuyên môn của Hội đồng Trị sự có sự chồng chéo trong chức năng, nhiệm vụ, đối tượng phụng sự… đã được Giáo hội nhận diện từ lâu. Các Phân ban của các Ban chuyên môn quá nhiều, quá cồng kềnh và chồng chéo giữa các Ban làm cho hệ thống hành chính Giáo hội bị mất tính năng chuyên môn và hoạt động kém hiệu quả.

Vì vậy, Hiến chương sửa đổi lần này sẽ tiến hành sáp nhập các Ban chuyên môn. Các Ban, Viện của Hội đồng Trị sự sẽ có sự thay đổi từ 13 Ban, Viện Trung ương giảm xuống còn 8 Ban, Viện Trung ương.

Việc sắp xếp lại bộ máy hành chính Giáo hội cũng nhằm đáp ứng những quy định mới trong Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi năm 2026.

Đó là, những quy định mới về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.

Giáo hội chuyển và gắn chặt bộ phận chuyên môn về báo chí, thông tin truyền thông và chuyển đổi số với Văn phòng Trung ương Giáo hội và Văn phòng Ban Trị sự để bảo đảm các thông tin Phật sự của các Ban, Viện Trung ương; Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố; các hoạt động Phật sự diễn ra tại các cơ sở tự viện của Giáo hội trong cả nước và ở nước ngoài được cập nhật thông tin thường xuyên và liên tục.

Hiến chương sửa đổi lần thứ 8 tại Đại hội X GHPGVN đánh dấu kết thúc sứ mệnh lịch sử của Ban Trị sự GHPGVN cấp huyện khi đất nước chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây là một trong những nội dung mới của Hiến chương sửa đổi lần này.

* Để đáp ứng nhu cầu hoạt động, kết nối toàn diện hệ thống bộ máy Giáo hội, cấp cơ sở cũng đóng vai trò quan trọng; Dự thảo Hiến chương tu chỉnh lần 8 quan tâm tu chỉnh nội dung này như thế nào để tránh sự đứt gãy hoạt động khi không còn Ban Trị sự cấp quận, huyện, thưa Thượng tọa?

- Dự thảo Hiến chương sửa đổi lần này có thiết kế nội dung các Ban Trị sự GHPGVN tỉnh, thành phố thành lập các Ban Đại diện liên xã, phường, đặc khu trong địa bàn tỉnh hoặc thành phố.

Ban Đại diện là cơ quan của Ban Trị sự có chức năng, nhiệm vụ tham mưu giúp Ban Trị sự trong mối liên hệ với các cơ sở tự viện và chính quyền địa phương thay thế các nhiệm vụ của Ban Trị sự GHPGVN cấp huyện trước đây.

Chân thành tri ân Thượng tọa đã dành thời gian trả lời phỏng vấn của báo Giác Ngộ.