Hòa thượng Thích Thanh Huân, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự, Phó Chánh Văn phòng Trung ương, Phó Thường trực Ban Thông tin - Truyền thông Trung ương, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Lai Châu

Nói với Báo Giác Ngộ, Hòa thượng Thích Thanh Huân, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự, Phó Chánh Văn phòng Trung ương, Phó Thường trực Ban Thông tin - Truyền thông Trung ương, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Lai Châu cho biết:

"Để các chủ trương lớn đi vào thực tiễn, việc nghiên cứu, sửa đổi Hiến chương GHPGVN lần này cần tập trung làm rõ thẩm quyền và trách nhiệm của từng cấp, bảo đảm mọi chỉ đạo được thông suốt từ Trung ương đến cơ sở.

Kỷ cương phải khởi nguồn từ việc nghiêm trì Giới luật và chấp hành nghiêm túc quy định của Giáo hội. Đổi mới phải hướng tới sự tối ưu hóa trong quản lý, vận hành Phật sự. Hiệu lực và hiệu quả phải được đo lường bằng sự ổn định của Tăng đoàn, cùng những lợi ích thiết thực mang lại cho Tăng Ni, Phật tử và nhân dân.

Từ thực tiễn điều hành Phật sự tại Lai Châu - một tỉnh biên giới miền núi với địa bàn rộng lớn, dân cư phân tán và lực lượng Tăng Ni còn mỏng, bài học kinh nghiệm cho thấy tầm quan trọng của việc phân công rõ trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ với chính quyền, Mặt trận Tổ quốc địa phương. Trong nhiệm kỳ qua, Phật giáo tỉnh đã từng bước hoàn thiện tổ chức, lan tỏa giáo lý đến vùng sâu vùng xa, đồng thời triển khai các chương trình an sinh xã hội mang lại giá trị thiết thực. Khi bộ máy vận hành gọn nhẹ, Ban Trị sự cấp tỉnh có điều kiện bám sát cơ sở, chủ động tháo gỡ vướng mắc trong sinh hoạt tôn giáo và đồng hành sâu sát cùng đời sống người dân.

Trên cơ sở đó, tôi nghĩ việc sửa đổi Hiến chương cần xác định rõ thẩm quyền quyết định của Trung ương, việc phân cấp cho Ban Trị sự cấp tỉnh và làm rõ trách nhiệm của trụ trì cũng như Ban Quản trị tự viện. Các quy chế, nội quy cần cụ thể hóa quy trình, thời hạn xử lý công việc nhằm tránh tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm. Đối với quản lý Tăng Ni và tự viện, Giáo hội cần đẩy mạnh xây dựng hệ thống dữ liệu chung về Tăng tịch, thọ giới, cư trú và bổ nhiệm, gắn liền quản lý hành chính với công tác bồi dưỡng đạo hạnh, Giới luật.

Sự ra đời của Ban Đại diện liên phường, xã là một bước chuyển mang tính thực tiễn sâu sắc, phù hợp với xu thế phát triển và điều kiện thực tế của xã hội. Mô hình này đóng vai trò là điểm tựa kết nối Tăng Ni, tạo không gian sinh hoạt Tăng đoàn chuẩn mực để các mọi người cùng chia sẻ kinh nghiệm tu tập và nâng cao hiệu quả điều hành Phật sự.

Bên cạnh đó, chủ trương tinh gọn các Ban, Viện cần được triển khai trên cơ sở chức năng thực tế, bảo đảm mỗi lĩnh vực đều có nhân sự đủ năng lực đảm trách. Ngoài ra, điều mà Giáo hội cũng cần lưu tâm đó là tăng cường năng lực bộ phận Thư ký - Văn phòng, giảm thiểu các thủ tục trùng lặp và nâng cao hiệu quả kiểm tra sẽ là chìa khóa để bộ máy Giáo hội vận hành trôi chảy.

Việc sửa đổi Hiến chương cần xác định rõ thẩm quyền quyết định của Trung ương, việc phân cấp cho Ban Trị sự cấp tỉnh và làm rõ trách nhiệm của trụ trì cũng như Ban Quản trị tự viện. Các quy chế, nội quy cần cụ thể hóa quy trình, thời hạn xử lý công việc nhằm tránh tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm.

Bước vào nhiệm kỳ mới, Giáo hội cần chú trọng nâng cao chất lượng tu học, đào tạo Tăng tài đáp ứng yêu cầu thực tiễn của xã hội. Tăng Ni trẻ không chỉ vững vàng Giới luật, Phật học mà cần trang bị kỹ năng quản trị, kiến thức pháp luật và am hiểu văn hóa địa phương. Đồng thời, Giáo hội cần phát huy vai trò của lực lượng cư sĩ, Phật tử uy tín, cũng như tận dụng công nghệ số để lan tỏa Chánh pháp một cách sinh động, dễ hiểu.

Trong trách nhiệm xã hội, các chương trình từ thiện an sinh cần hướng tới tính bền vững, minh bạch và có chiều sâu, hỗ trợ thiết thực cho giáo dục và chăm sóc người yếu thế. Việc giữ gìn bản sắc Phật giáo Việt Nam phải được thể hiện qua thanh quy, nếp sống thiền môn và đẩy lùi các biểu hiện mê tín, thương mại hóa. Với sự đổi mới toàn diện, mỗi tự viện sẽ thực sự trở thành chốn trở về bình yên, nâng đỡ tinh thần và lan tỏa tinh thần từ bi, phụng sự nhân sinh".