I. Đặc điểm tình hình chung

Hoạt động Phật sự của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong nhiệm kỳ IX (2022-2027) đã diễn ra trong bối cảnh tình hình trong nước và quốc tế nhiều biến động với nhiều thuận lợi và cũng phải đối diện với những khó khăn, thách thức chưa từng diễn ra. Nghị quyết và Chương trình mục tiêu hoạt động Phật sự mà Đại hội IX Giáo hội Phật giáo Việt Nam được triển khai trong giai đoạn chúng ta được thừa hưởng thành tựu phát triển kinh tế - xã hội nhiệm kỳ 2021-2026 và thành tựu 40 năm công cuộc đổi mới của đất nước. Đồng thời, thành công của Đại hội XIV của Đảng, thành công của kỳ bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã mở ra thời cơ và vận hội mới phát triển đất nước. Thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI (2026-2031), mà Giáo hội Phật giáo Việt Nam là thành viên tích cực cũng đã tạo ra cơ hội thuận lợi cho các thành tựu Phật sự của Tăng Ni, Phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong nhiệm kỳ vừa qua.

Nhiệm kỳ IX cũng là giai đoạn mà Tăng Ni, Phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức triển khai các Phật sự trong bối cảnh thay đổi mô hình chính quyền địa phương hai cấp chưa từng có tiền lệ. Mặc dù vậy, Giáo hội đã rất linh hoạt trong công tác điều hành và tổ chức hoạt động Phật sự. Ngay sau khi Quốc hội ban hành nghị quyết về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp tỉnh và thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, tổ chức của Giáo hội cũng đã điều chỉnh tổ chức hành chính phù hợp với tình hình thực tế tại các địa phương.

Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự, Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự đã điều hành linh hoạt, sáng tạo các hoạt động Phật sự của Giáo hội, các Ban, Viện Trung ương đã đạt được những mục tiêu, kế hoạch đề ra trong nhiệm kỳ. Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố đã rất nỗ lực trong các Phật sự và chỉ đạo công tác Phật sự trọng tâm là tổ chức thành công Đại hội đại biểu Phật giáo cấp tỉnh nhiệm kỳ 2026-2031 đã diễn ra thành công ở tất cả 34 tỉnh, thành phố theo đúng Thông tư 451/TT-HĐTS ngày 20-11-2025 của Hội đồng Trị sự.

Các thành tựu Phật sự mà Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã đạt được trong nhiệm kỳ IX (2022-2027) đã góp phần to lớn vào thành tựu chung của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong chặng đường 45 năm phát triển cùng đất nước và tiếp tục khẳng định Phật giáo Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc trong mọi hoàn cảnh lịch sử và đó là kết tinh truyền thống hơn 2000 năm hộ quốc an dân đồng hành cùng dân tộc của Phật giáo Việt Nam.

II. Thành tựu Phật sự

1. Công tác điều hành Giáo hội của Hội đồng Trị sự:

Ban Thường trực Hội đồng Trị sự thông qua các cơ quan trực thuộc là Ban Thư ký, Văn phòng Trung ương Giáo hội và Văn phòng Thường trực tại TP.HCM đã làm tốt công tác tổng hợp tình hình, tham mưu đề xuất phương hướng hoạt động của Giáo hội. Tổ chức triển khai thực hiện, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện chương trình, kế hoạch hoạt động. Duy trì hoạt động giao ban vừa trực tiếp và trực tuyến kịp thời nắm bắt thực tế các Phật sự cần xử lý giải quyết, qua đó nâng cao hiệu quả Phật sự cần triển khai trong công tác điều hành của Giáo hội. Tổ chức thành công Hội nghị sinh hoạt hành chính Giáo hội tại 2 khu vực phía Bắc và phía Nam; Tổ chức thành công Hội nghị bồi dưỡng công tác nghiệp vụ Thư ký và Quản trị Văn phòng cho bộ phận Thư ký của các Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố thông qua các khóa Bồi dưỡng nghiệp vụ trụ trì.

Đặc biệt, GHPGVN tổ chức thành công Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc lần thứ 20 từ ngày 6 – 8-5-2025, ở Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM, với chủ đề “Đoàn kết và bao dung vì nhân phẩm con người: Tuệ giác Phật giáo vì hòa bình thế giới và phát triển bền vững”. Đại lễ được đánh giá là kỳ Vesak thành công nhất trong 4 kỳ Vesak được tổ chức tại Việt Nam, với 5 kỷ lục được vinh danh tại Đại lễ. Qua đó, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã khẳng định vai trò, vị thế của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong đời sống tôn giáo ở Việt Nam, cũng như sự chủ động, năng lực hội nhập quốc tế của Giáo hội. Qua đó, góp phần khẳng định Việt Nam luôn là thành viên tích cực của Liên hợp quốc, giới thiệu về truyền thống văn hóa, hình ảnh tốt đẹp về đất nước và con người Việt Nam với bạn bè thế giới. Thành công của Đại lễ Vesak đã góp phần vào thành tựu đối ngoại chung của đất nước và của Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Công tác Tăng sự:

Công tác Tăng sự, quản lý Tăng Ni, tự viện luôn được Ban Tăng sự Trung ương và Ban Tăng sự các địa phương chú trọng, thường xuyên nắm bắt tình hình thực tiễn để điều hành. Tính đến thời điểm cuối nhiệm kỳ, Giáo hội Phật giáo Việt Nam hiện có gần 65.000 Tăng Ni, khoảng gần 19.000 cơ sở tự viện và 250 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung. Theo số liệu cả nước có khoảng hơn 15 triệu tín đồ Phật tử đăng ký; những người yêu mến và có niềm tin đạo Phật ước tính khoảng gần 50 triệu tín đồ ở trong và ngoài nước.

Công tác Tăng sự được điều hành thường xuyên và có sự chỉ đạo sát sao, phối hợp chặt chẽ giữa Ban Tăng sự Trung ương và Ban Tăng sự địa phương. Giáo hội đã thường xuyên có hướng dẫn các Ban Trị sự địa phương tổ chức thành công các kỳ An cư kết hạ. Hàng năm có khoảng trên 50.000 Tăng Ni an cư tập trung và an cư tại chỗ, trong tinh thần hòa hợp đoàn kết, không phân biệt sơn môn, hệ phái. Ban Tăng sự Trung ương và Ban Trị sự các tỉnh, thành phố tổ chức thành công 47 Đại giới đàn với 18.819 giới tử được thụ giới Tỷ-khiêu, Tỷ-khiêu-ni, Thức-xoa, Sa-di, Sa-di-Ni và hàng nghìn giới tử phát nguyện thụ giới Thập thiện và Bồ-tát giới; có 3.699 cư sĩ Phật tử xuất gia tu học tại các tự viện. Nhiều khóa bồi dưỡng nghiệp vụ trụ trì và hành chính Giáo hội, phổ biến kiến thức quốc phòng, an ninh và Luật Tín ngưỡng, tôn giáo được tổ chức ở hầu hết các Ban Trị sự trong cả nước với gần 35.000 lượt Tăng Ni tham dự và nhận chứng chỉ.

Đặc biệt trong công tác chuyển đổi số, Ban Tăng sự Trung ương đã bước đầu thiết lập dữ liệu hồ sơ điện tử cho Tăng Ni, tự viện trong toàn quốc. Đồng thời, đã cấp hàng nghìn Chứng nhận Tăng Ni, Chứng điệp thụ giới, Chứng điệp an cư kết hạ cho Tăng Ni. Công tác số hóa vẫn được Ban Tăng sự Trung ương tiếp tục tập trung triển khai.

Hoạt động của Phân ban Ni giới Trung ương và Phân ban Ni giới các tỉnh, thành phố đạt nhiều kết quả đáng khích lệ. Phân ban Ni giới Trung ương đã mở nhiều lớp bồi dưỡng về Luật học, hành chính Giáo hội, Lớp bồi dưỡng kỹ năng người dẫn chương trình. Tổ chức thành công Đại lễ giỗ Tổ Ni Kiều Đàm Di và tưởng niệm chư Ni tiền bối hữu công với đạo pháp và dân tộc. Phân ban Ni giới Trung ương đã tích cực trong công tác hoạt động từ thiện xã hội góp phần quan trọng vào thành tích chung của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Tình hình sinh hoạt Tăng Ni, tự viện tại các địa phương trong cả nước ổn định, đoàn kết hòa hợp. Tuy nhiên, vẫn xảy ra các trường hợp Tăng Ni có những hành vi chưa chuẩn mực, vi phạm giới luật, pháp luật ở một vài địa phương. Trong nhiệm kỳ, Ban Tăng sự Trung ương đã phối hợp chặt chẽ với Ban Pháp chế Trung ương, Ban Kiểm soát Trung ương và Ban Trị sự các địa phương giải quyết, chấn chỉnh kịp thời, ổn định tình hình sinh hoạt tại địa phương.

3. Công tác Giáo dục đào tạo Phật giáo:

Trong nhiệm kỳ vừa qua, công tác giảng dạy, đào tạo tại các cơ sở đào tạo của Giáo hội, các trường Trung cấp Phật học, các Học viện Phật giáo đã luôn được Ban Giáo dục Phật giáo Trung ương quan tâm và nâng cao chất lượng đào tạo cả trong công tác đổi mới phương pháp giảng dạy và quản lý chất lượng học tập của Tăng Ni sinh; đổi mới chương trình và giáo trình giảng dạy.

Thành tích chung của công tác giáo dục đào tạo Phật giáo trong nhiệm kỳ IX (2022-2027) như sau:

Trong nhiệm kỳ, các cơ sở đào tạo của Giáo hội có 1.366 Tăng Ni tốt nghiệp Cử nhân Phật học, 1.237 Tăng Ni đang theo học; hệ đào tạo từ xa đã có 381 sinh viên tốt nghiệp Cử nhân Phật học, 2.328 sinh viên đang theo học; 394 Tăng Ni tốt nghiệp lớp cao đẳng, và 2.497 Tăng Ni tốt nghiệp trung cấp Phật học. Các Học viện đào tạo nghiên cứu sinh cao học đã có 44 Tăng Ni tốt nghiệp Thạc sĩ Phật học, hiện có 242 nghiên cứu sinh Tăng Ni đang nghiên cứu; 03 nghiên cứu sinh bảo vệ thành công xuất sắc luận án Tiến sĩ Phật học, đang có 37 nghiên cứu sinh đang đào tạo hệ Tiến sĩ. Chư Tăng Nam tông Khmer có 3.131 vị Tăng đang theo học Pali, Vini tại các trường đào tạo cho chư Tăng Nam tông Khmer.

Công tác đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, nâng cao đạo hạnh và trình độ của Tăng Ni sinh được chú trọng, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển của Giáo hội.

Ban Giáo dục Phật giáo đã tổ chức thăm viếng, khảo sát các cơ sở đào tạo, tổ chức các tọa đàm, hội thảo khoa học nhằm đánh giá thành tựu quan trọng trong công tác giáo dục đào tạo Tăng Ni, tìm ra hướng đi phù hợp với giai đoạn hiện nay nhằm đào tạo ra các thế hệ Tăng Ni có đầy đủ đạo hạnh, năng lực trình độ đáp ứng với sự phát triển của Giáo hội và đất nước. Ban Giáo dục Phật giáo đã thực hiện chương trình cải cách đào tạo 3 năm hệ Trung cấp Phật học ở toàn bộ các trường Trung cấp Phật học trên cả nước. Giáo dục sơ cấp Phật học được Ban Trị sự các địa phương chú trọng. Đặc biệt, các Lớp Trung cấp Phật học dành cho Cư sĩ Phật tử được tổ chức tại các Trường như Đà Nẵng, Khánh Hòa, Lâm Đồng… với hàng trăm học viên theo học và tốt nghiệp.

Các Học viện Phật giáo Việt Nam đã ký kết hợp tác giáo dục, trao đổi học thuật với 11 trường Đại học Phật giáo các nước. Giáo hội trong nhiệm kỳ vừa qua đã giới thiệu và cử nhiều Tăng Ni đi du học tại nước ngoài: Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Myanmar, Thái Lan, Sri Lanka, Úc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Đài Loan v.v...

4. Công tác Hoằng pháp:

Ban Hoằng pháp Trung ương, và Ban Hướng dẫn Phật tử Trung ương đã có sự chủ động, sáng tạo, thích ứng linh hoạt trong cách thức hoằng pháp và hướng dẫn Phật tử. Tùy theo điều kiện, hoàn cảnh cụ thể có thời gian sử dụng hình thức sinh hoạt pháp hội, khóa tu, trại hè theo hình thức trực tuyến và trực tiếp. Các thời thuyết giảng, tụng kinh, chia sẻ Phật pháp trực tuyến trực tuyến qua các phương tiện truyền thông, hệ sinh thái số như Facebook, YouTube, Zalo, mạng xã hội Phật giáo Butta, trang Phật sự Online, Giác Ngộ Online... đã thu hút hàng chục nghìn người theo dõi và tham dự trên không gian mạng, không chỉ phục vụ đồng bào Phật tử ở trong nước mà ở cả nước ngoài. Nhất là trong dịp Đại lễ Phật đản, Vu lan, Vesak Liên Hiệp Quốc và các sự kiện khác của Giáo hội Phật giáo Việt Nam vừa qua cho thấy hiệu quả của công tác hoằng pháp trực tuyến, các lớp giáo lý trực tuyến.

Ban Hoằng pháp đã phối hợp với Phật sự Online thực hiện trên 200 sự kiện truyền hình trực tiếp thuyết giảng và hàng trăm clip ghi hình đưa tin video các chương trình thuyết giảng. Mở 5 lớp bồi dưỡng kỹ năng hoằng pháp trực tuyến đào tạo cho hơn 400 Tăng Ni tham gia. Về công tác đào tạo nhân sự cho ngành hoằng pháp, Ban Hoằng pháp Trung ương đã tổ chức các khóa đào tạo cao cấp và trung cấp giảng sư tại chùa Vạn Phúc, TP.Hà Nội và chùa Hòa Khánh, nay được chuyển về học tại Cơ sở thiền viện Quảng Đức – Văn phòng Thường trực tại TP.HCM. Kết quả trong nhiệm kỳ đã đào tạo 215 Tăng Ni tốt nghiệp Cao cấp và Trung cấp Giảng sư; Đang đào tạo 103 Tăng Ni theo học chương trình Cao – Trung cấp Giảng sư. Công tác đào tạo Hoằng pháp viên cho Cư sĩ Phật tử cũng được chú trọng, Phân ban đào tạo Hoằng pháp tại chùa Vạn Phúc - Hà Nội đã tổ chức thành công khóa học với 169 học viên tốt nghiệp, 141 học viên đang theo học.

Ban Hoằng pháp đã mở nhiều khóa tập huấn về nghiệp vụ hoằng pháp trong kỷ nguyên công nghệ và tổ chức Hội nghị triển khai đề án “Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác hoằng pháp thời đại số” cho chư Tăng Ni thuộc Ban Hoằng pháp của các tỉnh, thành phố trong cả nước. Hướng dẫn cho Chư tôn đức Tăng Ni ứng dụng hệ thống tạo phòng họp trực tuyến nội bộ, thiết lập hệ thống dạy học trực tuyến trên website, sử dụng thuần thục công nghệ tổ chức mở các buổi họp, phòng học trực tuyến nội bộ giữa các thành viên ngay trên điện thoại, iPad, máy tính và các thiết bị nghe nhìn thông minh để phục vụ công tác hoằng pháp đáp ứng nhu cầu của Phật tử.

Điểm nổi bật trong các công tác là Ban Hoằng pháp Trung ương đã tiến hành đồng bộ hóa, lưu trữ toàn bộ hệ thống các bài giảng, tài liệu diễn giảng của chư vị Giảng sư qua các thời kỳ lên nền tảng đám mây, triển khai đào tạo ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoằng pháp, định hình chuẩn mực đạo đức trên không gian số cho Tăng Ni giảng sư Ban Hoằng pháp Trung ương và các tỉnh, thành phố; Ứng dụng công nghệ hybrid (trực tiếp kết hợp trực tuyến) tại một số đạo tràng lớn tại Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, giúp buổi thuyết giảng có thể tiếp cận thêm rất nhiều người nghe trên không gian số. Từ đó, giúp công tác hoằng pháp ngày thêm phát triển.

5. Công tác hướng dẫn Phật tử:

Ban Hướng dẫn Phật tử Trung ương đã kết nối trực tuyến nhiều hình thức sinh hoạt và tập hợp giới trẻ. Các sinh hoạt của Gia đình Phật tử diễn ra với nhiều lễ thọ cấp cho các Huynh trưởng, tổ chức khai khóa cho các Trại huấn luyện Huynh trưởng, các khóa tu mùa hè cho thanh thiếu nhi Phật tử. Phân ban Gia đình Phật tử tổ chức thành công lễ kỷ niệm 75 năm thành lập Gia đình Phật tử Việt Nam (1951-2026) tại chùa Từ Đàm, TP.Huế khẳng định vai trò, ý nghĩa, sự đóng góp của Gia đình Phật tử vào thành tựu chung của GHPGVN. Tại các chùa và cơ sở tự viện hiện có hơn 3.000 đạo tràng Phật tử có khoảng gần 500.000 tín đồ Phật tử tu học, sinh hoạt thường xuyên. Có khoảng gần 200 lớp giáo lý trang bị kiến thức Phật pháp cho khoảng gần 20.000 Phật tử.

Trong nhiệm kỳ vừa qua, Ban Hướng dẫn Phật tử Trung ương đã kết hợp Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố tổ chức khóa tập huấn và khóa tu cho Tăng Ni và Phật tử khu vực phía Bắc tại chùa Tam Chúc với hơn 3.000 Tăng Ni và Phật tử tham dự; Tại chùa Quốc Ân Khải Tường, thành phố Đồng Nai đã tổ chức Hội trại tuổi trẻ & Phật giáo lần thứ 14 năm 2024, chủ đề “Nối vòng tay lớn”; Hội trại năm 2025 với chủ đề “Tự hào dân tộc - Tri ân báo ân”; Hội trại năm 2026 với chủ đề “Thắp sáng niềm tin”. Mỗi Hội trại có từ 3.000 đến 3.500 trại sinh và tình nguyện viên tham dự. Đồng thời, Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành, tự viện tổ chức khóa tu mùa hè cho thanh thiếu niên, thiếu nhi. Mỗi khóa tu có từ vài trăm đến cả nghìn em tham dự. Tất cả các Hội trại, khóa tu đều diễn ra trang nghiêm, an toàn, đúng định hướng giáo dục Phật giáo, tạo sức lan tỏa tích cực trong thanh thiếu niên Phật tử.

Gia đình Phật tử sinh hoạt thường xuyên ở 22 tỉnh, thành phố; với 996 đơn vị Gia đình Phật tử; 9.352 Huynh trưởng các cấp; 45.455 Đoàn sinh các ngành. Trong nhiệm kỳ đã phong cấp Tấn 351 Huynh trưởng. Truy thăng 10 Huynh trưởng cấp Tấn.

Các chương trình tiếp sức mùa thi, từ thiện xã hội và hưởng ứng các phong trào của Hội Chữ thập Đỏ, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam luôn được Ban Hướng dẫn Phật tử chủ động tổ chức đạt thành tích cao.

6. Công tác nghi lễ Phật giáo:

Công tác nghi lễ Phật giáo trong nhiệm kỳ vừa qua Hoạt động nghi lễ thường xuyên như nghi thức khai Đại Đàn giới, nghi lễ khai pháp, tạ pháp tại các hạ trường, lễ quy y... cử hành nghi thức tắm Phật truyền thống đón mừng Phật đản sinh tại lễ đài tập trung, trụ sở các Ban Trị sự, các cơ sở tự viện và tại các tư gia. Nổi bật là nghi lễ làm nên thành công Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc Phật lịch 2569 – Dương lịch 2025 tổ chức ở Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM như cử hành nghi thức khai mạc, bế mạc, lễ thắp nến tri ân, lễ cầu Quốc thái dân an, diễu hành xe hoa v.v... xác lập nhiều kỷ lục.

Đặc biệt, nhân Đại lễ Vesak 2025, lần đầu tiên Việt Nam cung rước và tôn trí, chiêm bái Xá-lợi Phật Thích Ca Mâu Ni bảo vật Quốc gia Ấn Độ từ ngày 2-5 đến 2-6-2025 tại 9 tỉnh, thành phố khắp ba miền của đất nước thu hút hơn 17 triệu lượt Tăng Ni, đồng bào Phật tử và Nhân dân chiêm bái, đảnh lễ Xá-lợi. Đây là kỷ lục toàn cầu chiêm bái Xá-lợi Phật.

Xá-lợi trái tim Bồ-tát Thích Quảng Đức được Giáo hội cung rước về tôn trí tại tháp Đa Bảo - Việt Nam Quốc Tự và tổ chức chiêm bái trong thời gian diễn ra Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc thu hút hàng triệu lượt Tăng Ni, Phật tử, và nhân dân chiêm bái, đảnh lễ Xá-lợi.

Trong chiến dịch đặc biệt 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Nghi lễ Trung ương đã phối hợp với Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM tổ chức Đại lễ cầu siêu và tưởng niệm anh linh các anh hùng liệt sĩ, đồng bào hy sinh tại Công viên văn hóa Lê Thị Riêng (trước đây là Nghĩa trang Đô Thành) với sự tham dự của hàng nghìn Tăng Ni, Phật tử và người dân để tri ân các Liệt sĩ.

Đồng thời, Ban Trị sự GHPGVN tại các tỉnh thành đã cử hành nhiều đại lễ cầu siêu tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ tại các nghĩa trang liệt sĩ; Lễ tưởng niệm các nạn nhân tử vong do tai nạn giao thông phối hợp với Uỷ ban An toàn giao thông Quốc gia và các tỉnh cũng được tổ chức trang nghiêm, trân trọng.

7. Công tác Văn hóa Phật giáo:

Trong nhiệm kỳ 2022-2027, Ban Văn hóa Trung ương được Giáo hội giao nhiệm vụ tiếp tục thực hiện triển khai 4 đề án lớn về Văn hóa Phật giáo: Pháp phục Phật giáo Việt Nam, Kiến trúc Phật giáo Việt Nam, Ngôn ngữ Phật giáo Việt Nam, Di sản văn hóa Phật giáo Việt Nam. Ban Văn hóa Trung ương đã chủ động ký kết hợp tác lan tỏa 04 đề án này với Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành (trước khi sáp nhập), Phân ban Ni giới Trung ương, Viện Bảo tồn Di tích – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Viện Dân tộc và Tôn giáo – Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Hệ phái Phật giáo Nam tông Khmer, Nam tông Kinh và Khất sĩ; Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Trần Nhân Tông, các tỉnh khu vực Đông Nam bộ, Tây Nguyên và Thiền phái Trúc Lâm. Việc phối hợp với cơ quan nghiên cứu, Trường Đại học và hội nghề nghiệp giúp các đề án có thêm nền tảng học thuật. Việc phối hợp với Ban Trị sự, các Hệ phái Phật giáo giúp kiểm nghiệm tính phù hợp trong đời sống tu học của Tăng Ni, Phật tử.

Ban Văn hóa Trung ương, Ban Văn hóa các tỉnh, thành phố đã phối hợp tổ chức triển lãm những hình ảnh hoạt động Phật sự chuyên ngành với nội dung phong phú, thể hiện quá trình hình thành và phát triển Phật giáo của từng địa phương, trưng bày các cổ vật, pháp khí Phật giáo; chương trình văn nghệ phục vụ quần chúng Tăng Ni, Phật tử vào những ngày lễ lớn của Phật giáo như Đại hội Phật giáo các tỉnh, thành phố, Đại lễ Phật đản, Đại lễ Vu lan - Báo hiếu, các cuộc hội thảo v.v... đã tạo thành phong trào văn nghệ quần chúng một cách rộng rãi mang tính nhân bản và đạo đức Phật giáo.

Nổi bật nhất là các chương trình, sự kiện phục vụ Đại lễ Vesak 2025 tổ chức tại Học viện Phật giáo Việt Nam. Chuỗi hoạt động nghệ thuật, triển lãm, không gian trà đạo, hội chợ giới thiệu sản phẩm văn hóa, giao lưu và các chương trình biểu diễn mang tính nghệ thuật quốc tế. Điểm nhấn của triển lãm văn hóa Phật giáo là giới thiệu 87 bảo vật quốc gia Phật giáo Việt Nam cùng các chuyên đề về ngôn ngữ, pháp phục, kiến trúc, di sản, lịch sử Đức Phật, kinh sách, mộc bản, pháp khí, nhạc cụ nghệ thuật.

Ban Văn hóa Trung ương đã hoàn thành nhiều Phật sự trọng đại có ý nghĩa như phát động cuộc vận động sáng tác nghệ thuật “Sáng đạo trong đời”, phối hợp dàn dựng các tác phẩm về Danh Tăng, nhân vật lịch sử Phật giáo với vở “Thiền Sư Tông Diễn, Sư Bà Phương Dung, Sơ Tổ Tào Động Việt Nam, Hoa Sen trong Biển lửa”, công diễn các vở nhạc kịch về Đức Phật hoàng Trần Nhân Tông; Các triển lãm: Phật giáo Việt Nam – Dấu ấn tinh hoa, Kiến trúc Phật giáo Việt Nam thống nhất trong đa dạng, sáng đạo trong đời, dấu ấn di sản Phật giáo Huế v.v... tạo chuỗi giới thiệu có chiều sâu về kiến trúc, pháp phục, kinh sách, mộc bản, mỹ thuật, bảo vật và đời sống văn hóa.

Đồng thời, Ban Văn hóa Trung ương tổ chức tọa đàm về Văn hóa Phật giáo Việt Nam – Hàn Quốc; Hội thảo Quốc tế Phật giáo Việt Nam tại Lào, mở rộng hoạt động văn hóa tại Đức, Séc, Thụy Sĩ, Pháp nhân dịp Phật đản Vu lan, khánh thành chùa Việt, góp phần duy trì tiếng Việt, nghi lễ và bản sắc Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong cộng đồng kiều bào.

8. Hoạt động của Ban Kinh tế Tài chính:

Ban Kinh tế - Tài chính đã nỗ lực ủng hộ kinh phí hỗ trợ hoạt động của Văn phòng Trung ương Giáo hội, các Trường Phật học, các hội nghị của Giáo hội và tích cực tham gia công tác an sinh từ thiện xã hội, các Đại lễ cầu siêu, tưởng niệm anh linh anh hùng liệt sĩ, đồng bào tử nạn qua các cuộc kháng chiến. Ủng hộ kinh phí trùng tu cơ sở Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM, Học viện Phật giáo Nam tông Khmer tại TP.Cần Thơ v.v...; Ủng hộ công đức công tác hậu cần cho Đại lễ Vesak năm 2025.

9. Công tác từ thiện xã hội:

Công tác từ thiện xã hội là một trong những công tác Phật sự trọng tâm của Giáo hội, của Tăng Ni, Phật tử. Công tác từ thiện tập trung vào hoạt động của các trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi, người già cô đơn, người tàn tật với hàng trăm cơ sở hoạt động. Giáo hội hiện có gần 200 Tuệ Tĩnh đường, 700 phòng chẩn trị y học dân tộc, 10 phòng khám đa khoa đang hoạt động có hiệu quả, khám và phát thuốc miễn phí cho hàng chục nghìn lượt bệnh nhân hàng năm. Giáo hội luôn có mặt đúng lúc và kịp thời cứu trợ đồng bào bị thiên tai, lũ lụt và tham gia tích cực ủng hộ phong trào xóa đói giảm nghèo, chăm sóc các đối tượng người có công với đất nước. Phát quà từ thiện, xây nhà, xây cầu, làm đường, tặng xe lăn, quỹ khuyến học, ủng hộ các chiến sĩ, ngư dân biển đảo bám biển Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam. Các hoạt động hiến máu nhân đạo được tổ chức ở nhiều chùa với sự tham gia của hơn 20 ngàn lượt Tăng Ni, Phật tử tham gia hiến máu.

Trong tinh thần đoàn kết, hòa hợp Tăng Ni, Phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã chung sức chung lòng ủng hộ đồng bào nhân dân Myanmar, đồng bào Nepal trong những trận thiên tai.

Tổng kết đánh giá kết quả công tác từ thiện xã hội nhiệm kỳ 5 năm vừa qua, Tăng Ni, Phật tử đóng góp, tham gia công tác từ thiện, an sinh xã hội với trị giá hơn 7.500 tỷ đồng. Ngoài ra, Giáo hội đã tổ chức thực hiện chương trình cứu trợ nhân đạo quốc tế do ảnh hưởng của động đất, lũ quét tại Myanmar, Nepal với trị giá hơn 15 tỷ đồng.

10. Công tác đối ngoại Phật giáo quốc tế:

Nhiệm kỳ vừa qua, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã cử và tổ chức nhiều đoàn của Giáo hội, các Ban, Viện, Ban Trị sự các địa phương, Học viện Phật giáo Việt Nam, các cơ sở đào tạo và các chùa, cơ sở tự viện đi thăm viếng Phật giáo các nước tăng cường tình hữu nghị và làm sâu sắc mối quan hệ quốc tế. Tham dự các hội thảo Phật giáo quốc tế, chia sẻ, trao đổi, giao lưu về mặt học thuật trên diễn đàn Phật giáo quốc tế và học hỏi kinh nghiệm tu tập, hoằng pháp, và phục vụ nhân sinh.

Năm 2023, Đức Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng, Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã dẫn đầu phái đoàn lãnh đạo cấp cao tham dự và có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Thượng đỉnh Phật giáo toàn cầu tại New Delhi, Ấn Độ. Tại hội nghị, Ngài đã có các cuộc gặp gỡ và giao lưu với Tăng thống Giáo hội Phật giáo các nước, với Ngài Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự tham dự Thượng đỉnh Phật giáo thế giới lần thứ 8 tại Kobe, Nhật Bản; Chư tôn đức lãnh đạo Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự thăm chính thức và làm việc tại Sri Lanka. Đoàn đã có các buổi làm việc với Hội đồng Tăng-già Phật giáo toàn đảo quốc Sri Lanka; làm việc với Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; Bộ trưởng Bộ Phật giáo, tôn giáo, và văn hóa Sri Lanka; Hội kiến với Thủ tướng Chính phủ Sri Lanka nhằm thúc đẩy các chương trình giao lưu hợp tác giữa Phật giáo Việt Nam và Sri Lanka, tăng cường giao lưu nhân dân giữa hai nước.

Sự kiện nổi bật là Giáo hội tổ chức thành công Hội nghị Ban Thư ký ABCP và Hội nghị Thượng đỉnh Lãnh đạo Phật giáo ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia tại Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM. Ngài Bí thư Thành ủy TP.HCM đã trân trọng tiếp đón đoàn quốc tế ngay sau khi hội nghị thành công.

Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương đã tham mưu lên Đức Pháp chủ gửi thông điệp chúc mừng Đức Tăng thống thứ 20 của Thái Lan theo thư thỉnh mời của Chủ tịch Quốc hội Thái Lan. Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự gửi thông điệp chúc mừng tới Hội liên hữu Phật tử thế giới WFB, tới ngài Rinpoche đứng đầu Phật giáo Mông Cổ theo công hàm của Đại sứ quán Việt Nam tại Mông Cổ.

Năm 2024, phái đoàn lãnh đạo cấp cao Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự đã sang thủ đô Phnôm Pênh, Campuchia viếng tang và dự Lễ trà-tỳ Vua Sư Phật giáo Vương quốc Campuchia Tép Vông viên tịch. Đồng thời, đoàn lãnh đạo cấp cao Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã trao thư phân ưu của Đức Pháp chủ Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng đến đại diện Ban Tổ chức lễ tang của Chính phủ Hoàng gia Campuchia.

Cử nhiều đoàn tham dự hội thảo và lễ hội tại các nước như: Diễn đàn Bác Ngao, Hải Nam, Trung Quốc; Dự lễ kỷ niệm và hội thảo Tháp Xá-lợi răng Phật tại chùa Linh Quang, Thủ đô Bắc Kinh; Diễn đàn Phật giáo Thế giới tại Triết Giang, Trung Quốc; tham dự lễ hội tại tỉnh Hủa Phăn, CHDCND Lào; hội thảo quốc tế về Phật giáo Gandhara tại thủ đô Islamabad, Pakistan; Đức Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự tham dự đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2024 tại Thái Lan; tham dự và phát biểu tại Hội nghị Hòa bình thế giới tại trụ sở UNESCO, Paris, Cộng hòa Pháp.

Năm 2025, phái đoàn Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Phật giáo lần thứ 3 giữa ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia; Tham dự Đại lễ kỷ niệm thành lập 75 năm Hội Liên Hữu Phật giáo Thế giới tại Bangkok, Thái Lan; tham dự Đại hội lần thứ 8 các nhà Lãnh đạo Tôn giáo Thế giới và Truyền thống tại Thủ đô Astana, Cộng hòa Kazakhstan; tham mưu Giáo hội gửi thư phân ưu và cử đoàn sang viếng tang lễ Cố Hòa thượng Chủ tịch Liên minh Phật giáo Lào.

Từ ngày 25 – 28-3-2025, Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương đã tham dự hội thảo quốc tế về “Nhân gian Phật giáo” tại An Huy, Trung Quốc, trao đổi học thuật và tăng cường giao lưu Phật giáo.

Ngày 3-4-2025: Tham gia đón tiếp Nhà vua Philippe và Hoàng hậu Mathilde của Bỉ tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm, góp phần giao lưu văn hóa và đối ngoại nhân dân.

Ngày 15-4-2025: Tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Toàn cầu về Công lý, Tình yêu và Hòa bình; làm việc với Đại sứ quán Việt Nam tại UAE về giao lưu văn hóa, tôn giáo.

Ngày 29-4-2025: Làm việc với Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam về phối hợp tổ chức và hoạt động ngoại giao trong khuôn khổ Vesak 2025.

Từ ngày 30-4 – 2-5-2025: Tham gia đoàn cung thỉnh Xá-lợi Đức Phật từ Ấn Độ về Việt Nam phục vụ Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025.

Từ ngày 6 – 8-5-2025: Tham gia tổ chức, điều phối lễ khai mạc, các phiên chuyên đề, lễ bế mạc và các hoạt động chính của Đại lễ Vesak Liên hợp quốc tại TP.HCM.

Ngày 9-5-2025: Tiếp Hòa thượng Dhammajoti, trao đổi về nghiên cứu Phật học và hợp tác học thuật quốc tế. Ngày 10-5-2025: Tiếp Chủ tịch Liên đoàn Phật giáo Nepal, trao đổi về quan hệ hữu nghị và hợp tác Phật giáo hai nước. Đón tiếp đoàn Hiệp hội Phật giáo Trung Quốc nhân dịp tham dự Vesak 2025, thúc đẩy giao lưu Phật giáo song phương.

Ngày 7-7-2025 Ban đã làm việc với Tổng Lãnh sự Ấn Độ tại TP.HCM, thúc đẩy hợp tác văn hóa và giao lưu Phật giáo Việt Nam – Ấn Độ. Từ ngày 13-8 và 2-10-2025: Giao lưu với Đại sứ Hungary tại Việt Nam và Tổng Lãnh sự Hungary, trao đổi về hợp tác văn hóa nhân 75 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hungary; tham gia hoạt động kỷ niệm 10 năm chùa Tuệ Giác tại Budapest và các sinh hoạt giao lưu Phật giáo tại Hungary.

Ngày 1-10-2025 phái đoàn Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương đã tham dự lễ kỷ niệm 156 năm ngày sinh Mahatma Gandhi tại Thành phố Hồ Chí Minh, góp phần tăng cường giao lưu văn hóa Việt Nam – Ấn Độ.

Ngày 17-10-2025: Tham dự khánh thành tháp tưởng niệm và tôn tượng nhà Đông phương học Sándor Csoma de Kőrös tại chùa Giác Ngộ, Đất Đỏ, góp phần giao lưu văn hóa Việt Nam – Hungary; Hội kiến Chủ tịch Quốc hội Hungary László Kövér, góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị và giao lưu văn hóa giữa hai nước. Ngày 19-10-2025: Tham dự lễ kỷ niệm 120 năm ngày sinh Trưởng lão Hòa thượng Thích Thụy Kim tại chùa Seng Guan, Manila, Philippines; Tham gia các hoạt động giao lưu Phật giáo tại Manila, Philippines, trong đó có lễ tưởng niệm tại chùa Seng Guan.

Ngày 22-10-2025: Gặp nguyên Đại sứ Hungary tại Việt Nam János Jelen, trao đổi về giao lưu văn hóa và quan hệ hữu nghị hai nước.

Ngày 23-10-2025: Làm việc với Trường Đại học Phật giáo Dharma Gate tại Budapest về hợp tác đào tạo và nghiên cứu Phật học; làm việc với Đại sứ Việt Nam tại Hungary về hoạt động ngoại giao văn hóa và cộng đồng Phật tử Việt Nam.

Từ ngày 27 – 29-10-2025: Tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Phật giáo Việt Nam – Lào – Campuchia lần thứ III tại Phnom Penh, thúc đẩy đoàn kết và hợp tác Phật giáo khu vực.

Từ ngày 4 – 8-11-2025: Tham dự Đại lễ cầu nguyện hòa bình Monlam Chenmo và nghi lễ Kalachakra tại Bhutan, tăng cường giao lưu Phật giáo quốc tế. Ngày 20-11-2025: Tham dự lễ kỷ niệm 75 năm thành lập Nava Nalanda Mahavihara tại Ấn Độ, tăng cường quan hệ hợp tác giáo dục Phật giáo. Tham gia hoạt động đặt đá xây dựng Hội trường Thích Minh Châu tại Nava Nalanda Mahavihara, Ấn Độ, thúc đẩy hợp tác học thuật Phật giáo. Ngày 30-11-2025: Tham gia lễ an vị tượng Mahatma Gandhi và Bồ-tát Ambedkar tại chùa Giác Ngộ, Đất Đỏ, góp phần giao lưu văn hóa Việt Nam - Ấn Độ.

Từ ngày 5 – 7-12-2025: Tham dự lễ kỷ niệm 75 năm thành lập Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới (WFB) tại Bangkok, Thái Lan, mở rộng quan hệ Phật giáo đa phương.

Năm 2026, Trung ương Giáo hội đón tiếp đoàn Phật giáo Bhutan đến thăm và làm việc tại chùa Phật Tích tỉnh Bắc Ninh; tham dự Pháp hội cầu an Xuân Bính Ngọ; tọa đàm Phật pháp tại chùa Hưng Phúc với chủ đề “Nuôi dưỡng Bồ-đề tâm trở về sự tỉnh thức”.

Tiếp Ngài Tshering W.Sherpa, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Ấn Độ tại Việt Nam; Đón tiếp Ngài Phó Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Liên bang Đức Bodo Ramelow, cùng đoàn công tác đã đến thăm chư tôn đức lãnh đạo Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tại chùa Quán Sứ, Hà Nội.

Đón tiếp phái đoàn Hội Phật giáo Hoa Tăng thế giới cùng các thành viên trong đoàn do Hòa thượng Thích Tâm Mậu, Quyền Hội trưởng làm trưởng đoàn đến thăm và giao lưu văn hóa Phật giáo tại Văn phòng Ban Trị sự Phật giáo TP.HCM, Văn phòng Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương và chùa Vĩnh Nghiêm.

Tiếp ngài Iain Frew, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Anh và Bắc Ireland tại Việt Nam đến Việt Nam Quốc Tự thăm, chúc mừng Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 và chư tôn đức Ban Trị sự Phật giáo TP.HCM.

Tiếp đại diện phái đoàn Phật giáo Ấn Độ, Nepal, Bhutan và các Phật tử Doanh nghiệp Việt Nam đến thăm và làm việc tại Văn phòng Thường trực Hội đồng Trị sự tại TP.HCM.

Đoàn Đại biểu Giáo hội Phật giáo Việt Nam do Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn làm Trưởng đoàn, cùng đi trong đoàn có Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu - Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự; Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Phật giáo Quốc tế Trung ương GHPGVN cùng chư tôn đức, các Cư sĩ Giáo hội Phật giáo Việt Nam tham dự Đại lễ Vesak lần thứ 21 năm 2026 tại Vô Tích, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc.

Đồng hành cùng với sự đổi mới của đất nước, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã có nhiều thành tích trong công tác chăm lo cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Trong nhiệm kỳ vừa qua Giáo hội đã thành lập Ban Điều phối GHPGVN tại Lào, nâng số Hội Phật tử Việt Nam ở nước ngoài là 22 Hội Phật tử Việt Nam ở các nước: Lào, Campuchia, Thái Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ v.v...; tại châu Âu: Pháp, CH Séc, Ba Lan, Ucraina, Hungary, Đức, Nga v.v...; tại châu Phi: Mozambique, Angola; châu Mỹ: Hoa Kỳ. Đồng thời, Giáo hội đã thiết lập mối liên lạc thường xuyên hướng dẫn Tăng Ni, Phật tử Việt Nam ở 35 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới. Các Hội Phật tử, Trung tâm văn hóa Phật giáo là trung tâm đoàn kết, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, nơi giao lưu chia sẻ hiểu biết, giúp đỡ lẫn nhau của cộng đồng, giới thiệu quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.

11. Công tác Thông tin Truyền thông:

Công tác thông tin truyền thông trong nhiệm kỳ vừa qua đã đạt được nhiều thành tựu Phật sự nổi bật. Các hoạt động thông tin truyền thông của Giáo hội rất thường xuyên, liên tục cập nhật đưa các thông tin Phật sự kịp thời và rộng khắp trên các phương tiện thông tin đại chúng. Các thông tin Phật sự của Giáo hội đã được phản ánh nhanh, chính xác, rộng khắp trên các phương tiện truyền thông như Phật sự Online, Báo Giác Ngộ, mạng xã hội Butta, Phatgiao.org, Truyền hình An Viên… Đưa nhiều tin, ảnh có giá trị, ý nghĩa thiết thực, góp phần thành công cho công tác Phật sự của Trung ương và địa phương.

Hệ thống thông tin truyền thông Phật giáo đã thực sự trở thành kênh hoằng pháp rất hiệu quả, đáp ứng được nhu cầu xã hội trong thời đại bùng nổ truyền thông. Ấn phẩm Văn hóa Phật giáo Việt Nam của Ban Văn hóa Trung ương; Tạp chí Nghiên cứu Phật học của Viện và Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam; Tạp chí Nghiên cứu Khuông Việt của Học viện Phật giáo Việt Nam; Tạp chí Liễu Quán; Đặc san Hoa Đàm (Tiếng nói của Nữ giới Phật giáo), Giác Ngộ Online và Tuần báo Giác Ngộ, Nguyệt san Giác Ngộ, các số báo đặc biệt như báo Xuân, báo Phật đản, Vu Lan, Thành đạo được độc giả đánh giá cao về mặt nội dung và hình thức. Các trang thông tin, báo điện tử của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các Ban, Viện Trung ương, các Ban Trị sự tỉnh, thành phố như: Giác Ngộ TV, Phatgiao.org.vn, Phật Sự Online, Mạng xã hội Phật giáo Butta, kênh truyền hình An Viên… được đổi mới, ứng dụng công nghệ thông tin tiên tiến của kỹ thuật số và ứng dụng công nghệ 4.0 chuyển tải trên tất cả các nền tảng fanpages, mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok… đáp ứng rất nhanh và kịp thời tới đông đảo các tầng lớp, lứa tuổi trong xã hội hiện đại.

Ban Thông tin - Truyền thông đã kiện toàn hệ thống truyền thông Phật giáo từ Trung ương đến địa phương. Mở nhiều khóa đào tạo, lớp bồi dưỡng đội ngũ chuyên môn, nâng cao chuyên nghiệp hoạt động trong lĩnh vực truyền thông Phật giáo. Kịp thời thông tin truyền thông các tin tức Phật sự, các thành tựu Phật sự, các điển hình tiêu biểu trong công tác Phật sự đến với đông đảo đồng bào Phật tử và xã hội. Định hướng kịp thời về các pháp môn tu tập, thực hành theo chính pháp, tránh những lệch chuẩn, những trào lưu không đúng với chính pháp góp phần làm trong sáng giáo lý Phật giáo, gìn giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống dân tộc.

Hoạt động truyền thông trực tuyến đã được ứng dụng rộng khắp ở các chùa, Ban Trị sự trong việc chuyển tải các Phật sự của địa phương, thúc đẩy công tác hoằng pháp tới đông đảo Phật tử ở trong nước, các vùng miền, và phục vụ bà con Việt Kiều ở nước ngoài.

Có thể nói, Ban Thông tin - Truyền thông Trung ương và các tỉnh, thành phố đã thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn nghiệp vụ truyền thông để truyền thông các hoạt động Phật sự một cách tích cực, kịp thời theo đúng các trọng tâm, trọng điểm và các hoạt động Phật sự của Giáo hội.

12. Hoạt động Ban Pháp chế và Ban Kiểm soát:

Với chức năng chuyên ngành Pháp chế và chuyên ngành Kiểm soát, Ban Pháp chế và Ban Kiểm soát Trung ương đã phối hợp chặt chẽ trong các hoạt động Phật sự của Giáo hội tại Trung ương và địa phương góp phần vào các thành tựu Phật sự chung của Giáo hội.

Ban Pháp chế Trung ương và Ban Kiểm soát Trung ương đã đề xuất giải pháp để giải quyết nhiều vấn đề có liên quan đến Tăng Ni, tự viện. Ban đã thường xuyên tổ chức phổ biến, hướng dẫn thực hiện Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các Quy chế hoạt động của Ban Tăng sự Trung ương và các Ban, Viện nhiệm kỳ IX. Phối hợp với các Ban Trị sự và các chuyên gia tổ chức phổ biến, tìm hiểu, và giải thích kiến thức pháp luật Nhà nước. Nhiều ý kiến góp ý về nội dung văn bản, ban hành các quy định, và tư vấn pháp lý trong quá trình triển khai các hoạt động Phật sự và các cơ sở tự viện.

13. Hoạt động của Viện và Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam:

Trong nhiệm kỳ vừa qua, các Trung tâm của Viện đã xuất bản được nhiều đầu sách, nhiều công trình nghiên cứu có giá trị, nhiều bài viết chất lượng tham gia các hội thảo khoa học. Tổ chức thành công Hội thảo khoa học “Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1981-2026): 45 năm thành tựu và định hướng phát triển trong kỷ nguyên mới” tại Pháp viện Minh Đăng Quang vào ngày 4-10-2026 với 314 bài tham luận.

Viện và Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam đã ấn hành nhiều đầu sách nghiên cứu, kinh điển, đặc biệt là bộ Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam; tiếp tục in ấn, xuất bản các tập của Đại tạng kinh Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Phật học vẫn ấn hành thường kỳ.

14. Công tác xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc:

Các thành viên của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Tăng Ni, Phật tử cả nước đã tích cực tham gia các phong trào ích nước, lợi dân, phúc lợi xã hội, bảo vệ môi sinh, môi trường sinh thái, xây dựng nếp sống mới trên địa bàn khu dân cư, tích cực tham gia các phong trào bảo vệ quốc phòng, an ninh trật tự xã hội; tích cực ủng hộ vùng biên giới hải đảo, tham gia bảo vệ Tổ quốc Việt Nam thân yêu; tích cực trong các mặt hoạt động từ thiện xã hội.

Đầu năm 2026, Giáo hội đã tổ chức cho đoàn Tăng Ni đi thăm các đảo thuộc Đặc khu Quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa và cử hành lễ khánh thành 03 ngôi chùa tại các đảo, đồng thời động thổ xây dựng tiếp 09 ngôi chùa tại các đảo còn lại, nâng tổng số chùa tại Đặc khu Quần đảo Trường Sa là 21 chùa.

Mặt khác, Tăng Ni, Phật tử trong toàn Giáo hội còn tích cực tham gia các đoàn thể xã hội. Giáo hội Phật giáo Việt Nam có 04 vị chức sắc tham gia làm Đại biểu Quốc hội Khóa XVI, và rất nhiều Tăng Ni tham gia Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; nhiều Tăng Ni tham gia Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp từ Trung ương đến địa phương tỉnh, thành phố, phường, xã… Đại biểu Tăng Ni, chức sắc Phật giáo đã có nhiều ý kiến đóng góp, tham mưu, tham gia giải quyết nhiều vấn đề xã hội, hòa giải, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo. Tham gia lên án, phản biện các nhận định, báo cáo sai lệch, vu khống về tình hình tự do tôn giáo, dân tộc ở Việt Nam của các thế lực thù địch nước ngoài.

III. Đánh giá chung, hạn chế và những bài học kinh nghiệm

Với tinh thần đoàn kết hòa hợp, sự chỉ đạo sáng suốt, kịp thời, nhanh chóng, chính xác của Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự, sự hưởng ứng tích cực của tất cả các Ban, Viện Trung ương, Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố, của Tăng Ni, Phật tử Việt Nam cả trong nước và ở nước ngoài, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã đạt được những thành tựu Phật sự đáng ghi nhận góp phần hoàn thành công tác Phật sự toàn nhiệm kỳ. Đặc biệt, công tác tổ chức Đại hội Phật giáo nhiệm kỳ 2026–2031 đã được Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành tổ chức đúng theo tinh thần Thông tư của Hội đồng Trị sự.

Tăng Ni, Phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn như trên trước hết là do đã phát huy được sức mạnh đại đoàn kết, hòa hợp theo phương châm hoạt động của Giáo hội Phật giáo Việt Nam là: Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội. Sự lãnh đạo, chỉ đạo đường lối hoằng dương chính pháp, lợi lạc quần sinh của chư tôn đức Hội đồng Chứng minh, sự điều hành linh hoạt, khế lý, khế cơ của chư tôn đức Hội đồng Trị sự. Các Ban, Viện và Ban Trị sự GHPGVN các cấp đã rất nỗ lực, sáng tạo và có sự thống nhất cao từ nguyện vọng, ý chí đến triển khai các Phật sự chung trên tinh thần phụng sự đạo pháp, phụng sự dân tộc.

Giáo hội Phật giáo Việt Nam luôn nhận được sự quan tâm giúp đỡ về nhiều mặt của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp. Sự quan tâm giúp đỡ kịp thời, phối hợp chặt chẽ của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp, các Ban, Bộ ngành Trung ương và các địa phương. Tăng Ni, Phật tử luôn luôn thực hiện đúng đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là Luật Tín ngưỡng, tôn giáo. Luôn luôn phát huy sức mạnh đại đoàn kết vì sự nghiệp chung đồng hành và phát triển cùng đất nước.

Nhìn chung, các thành tựu Phật sự của toàn Giáo hội trong nhiệm kỳ IX (2022-2027) Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã khẳng định sự trưởng thành, lớn mạnh của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong xu thế hội nhập cùng đất nước đã đem lại niềm tin mạnh mẽ của toàn xã hội đối với Phật giáo, một tôn giáo luôn đồng hành với dân tộc trong mọi hoàn cảnh lịch sử.

Nhìn lại chặng đường hoạt động Phật sự nhiệm kỳ IX, bên cạnh những thành tựu quan trọng đã đạt được, Giáo hội Phật giáo Việt Nam nghiêm túc nhìn nhận những hạn chế, tồn tại trong công tác tổ chức, quản lý, điều hành; trong việc thực thi kỷ cương, giới luật; trong công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân sự; trong hoạt động kiểm tra, giám sát và đổi mới phương thức tổ chức thực hiện các chương trình Phật sự.

Về hạn chế:

Thứ nhất, năng lực tổ chức và hiệu quả điều hành Phật sự giữa các địa phương, các Ban, Viện và cơ sở tự viện chưa thật đồng đều. Việc triển khai một số chương trình, đề án còn thiếu tính đồng bộ; cơ chế phối hợp và đánh giá kết quả công tác, báo cáo sơ kết, tổng kết công tác Phật sự cần được hoàn thiện hơn; chế độ báo cáo định kỳ của một số Ban, Viện Trung ương và Ban Trị sự tỉnh, thành phố chưa được thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn.

Thứ hai, công tác quản lý Tăng Ni, tự viện ở một số địa phương còn gặp khó khăn, nhất là trước yêu cầu sắp xếp lại tổ chức hành chính và phạm vi quản lý.

Thứ ba, công tác giáo dục và đào tạo tuy có sự phát triển về quy mô, song cần tiếp tục nâng cao chất lượng, đặc biệt trong việc kết hợp kiến thức Phật học với rèn luyện đạo hạnh, thiền định, giới luật và năng lực hoằng pháp thực tiễn.

Thứ tư, việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, chuẩn hóa dữ liệu và quản trị hành chính tuy đã có những bước tiến nhưng chưa hình thành một hệ thống hoàn toàn đồng bộ trong toàn Giáo hội; chưa liên thông giữa Trung ương và địa phương; việc triển khai chuyển đổi số còn chưa đồng đều giữa các tỉnh, thành phố.

Thứ năm, một số kiến nghị, khiếu nại, tranh chấp liên quan đến Tăng Ni và tự viện còn kéo dài, chưa được giải quyết dứt điểm, ảnh hưởng đến tình hình sinh hoạt Phật sự tại cơ sở. Một số địa phương vẫn còn có trường hợp Tăng Ni vi phạm giới luật, quy định của Giáo hội và pháp luật Nhà nước, ảnh hưởng đến hình ảnh và uy tín của Giáo hội.

Thứ sáu, công tác thông tin, truyền thông có thời điểm chưa thật sự chủ động; việc phát hiện, kiểm chứng và cung cấp thông tin chính thống trước những thông tin sai lệch trên không gian mạng còn chậm.

Về nguyên nhân:

Những hạn chế trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Nhiệm kỳ qua diễn ra trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính với nhiều vấn đề mới, chưa có tiền lệ; khối lượng Phật sự lớn, yêu cầu ngày càng cao. Trong khi đó, đội ngũ nhân sự chuyên trách về hành chính, pháp chế và công nghệ thông tin tại một số địa phương còn mỏng; sự phối hợp giữa một số Ban, Viện và Ban Trị sự có lúc chưa chặt chẽ. Bên cạnh đó, công tác phân công, đôn đốc, kiểm tra và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ ở một số lĩnh vực chưa thường xuyên, chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

Với tinh thần cầu thị, trách nhiệm và ý thức tự giác, Giáo hội nghiêm túc rút kinh nghiệm, xác định rõ những vấn đề cần khắc phục, không né tránh hạn chế, không bằng lòng với kết quả đã đạt được, quyết tâm đổi mới mạnh mẽ hơn nữa phương thức lãnh đạo, quản lý và điều hành trong nhiệm kỳ tiếp theo.

Bài học kinh nghiệm:

Thực tiễn nhiệm kỳ IX tiếp tục khẳng định những bài học có ý nghĩa sâu sắc: Đoàn kết, hòa hợp là nền tảng; giới luật, đạo hạnh là cốt lõi; kỷ cương là điều kiện bảo đảm sự ổn định; nhân sự là yếu tố quyết định; đổi mới là yêu cầu tất yếu; hiệu lực, hiệu quả là thước đo chất lượng hoạt động Phật sự; phụng sự đạo pháp và dân tộc là mục tiêu xuyên suốt. Các bài học kinh nghiệm được rút ra là:

Một là, đoàn kết, hòa hợp phải được giữ gìn và củng cố trên nền tảng giới luật, Hiến chương và tinh thần trách nhiệm chung. Mọi hoạt động Phật sự cần hướng đến sự ổn định, đồng thuận và lợi ích chung của Giáo hội; đồng thời, mỗi cấp Giáo hội, mỗi thành viên cần nêu cao tinh thần tự giác, kỷ cương và trách nhiệm phụng sự.

Hai là, chủ trương đúng cần đi đôi với tổ chức thực hiện nghiêm túc, có phân công và kiểm tra cụ thể. Cần phát huy nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; xác định rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Việc kiểm tra, đôn đốc phải được tiến hành thường xuyên, gắn với đánh giá kết quả và kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh.

Ba là, công tác Phật sự phải gắn chặt với thực tiễn cơ sở và được giải quyết từ sớm, từ nơi phát sinh. Các cấp Giáo hội cần chủ động nắm tình hình Tăng Ni, tự viện; tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp; kịp thời trao đổi, hướng dẫn và xử lý vụ việc trên tinh thần đúng quy định, thấu tình, đạt lý, hạn chế để vấn đề kéo dài hoặc phát sinh phức tạp.

Bốn là, chuyển đổi số chỉ đạt hiệu quả khi đồng thời chuẩn hóa dữ liệu, quy trình và đội ngũ thực hiện. Dữ liệu Tăng Ni, tự viện và các lĩnh vực Phật sự cần được quản lý thống nhất, có nguồn kiểm chứng, được cập nhật thường xuyên và phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương với địa phương. Cùng với đầu tư công nghệ, cần chú trọng đào tạo nhân sự và hỗ trợ những địa phương còn hạn chế về điều kiện triển khai.

Năm là, phòng ngừa và chấn chỉnh phải được coi trọng hơn xử lý khi vụ việc đã phát sinh. Công tác hướng dẫn, giáo dục, kiểm tra việc tuân thủ giới luật, Hiến chương và pháp luật cần được thực hiện thường xuyên ngay từ cơ sở; khi có dấu hiệu vi phạm hoặc mâu thuẫn, cần kịp thời xác minh, đối thoại và xử lý theo đúng thẩm quyền.

Sáu là, thông tin chính thống cần được cung cấp kịp thời, chính xác và có trách nhiệm. Công tác truyền thông Phật giáo cần chủ động nắm bắt tình hình, kiểm chứng thông tin, phối hợp chặt chẽ giữa các cấp và đơn vị liên quan; qua đó góp phần định hướng dư luận, bảo vệ uy tín của Giáo hội và củng cố niềm tin của Tăng Ni, Phật tử.

Bước vào nhiệm kỳ X (2026-2031), Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, hòa hợp, đồng hành cùng dân tộc; kế thừa những thành tựu, nghiêm túc khắc phục hạn chế, đổi mới tư duy và phương thức hoạt động; xây dựng Giáo hội ngày càng trang nghiêm, vững mạnh, phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu của thời đại.

Với phương châm “KỶ CƯƠNG – ĐỔI MỚI – HIỆU LỰC – HIỆU QUẢ”, toàn thể Tăng Ni, cư sĩ, Phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục phát huy trí tuệ tập thể, tinh thần trách nhiệm và ý chí phụng sự, quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ Phật sự nhiệm kỳ X, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vì hòa bình và sự phát triển bền vững của nhân loại.

IV. Phương hướng hoạt động Phật sự nhiệm kỳ X (2026–2031)

1. Bối cảnh và yêu cầu đặt ra

Nhiệm kỳ X (2026-2031) của Giáo hội Phật giáo Việt Nam diễn ra trong bối cảnh thế giới và đất nước có những chuyển biến sâu sắc, đặt ra những thời cơ, thuận lợi và thách thức mới đối với sự phát triển của Giáo hội.

Trên thế giới, xu thế hòa bình, hợp tác, phát triển và hội nhập quốc tế tiếp tục được thúc đẩy, song tình hình chính trị, kinh tế, xã hội còn nhiều biến động phức tạp, khó dự báo. Những thành tựu đột phá của khoa học, công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và sự phát triển của các phương tiện truyền thông hiện đại, đang làm thay đổi sâu sắc phương thức tổ chức, quản trị, kết nối xã hội và đời sống tinh thần của con người. Đồng thời, những thách thức về xung đột, biến đổi khí hậu, môi trường, bất bình đẳng xã hội và khủng hoảng các giá trị đạo đức càng đặt ra yêu cầu phát huy vai trò của tôn giáo trong việc nuôi dưỡng lòng nhân ái, xây dựng đời sống tinh thần lành mạnh, thúc đẩy hòa bình và phát triển bền vững.

Đối với đất nước, sau 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử; cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng được nâng cao. Đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới thực hiện thắng lợi hai mục tiêu chiến lược 100 năm, xây dựng nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Trong bối cảnh đó, với truyền thống hơn hai nghìn năm đồng hành cùng dân tộc và những thành tựu đạt được qua các nhiệm kỳ, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đứng trước yêu cầu tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao năng lực quản trị, đổi mới phương thức hoạt động, phát huy nguồn lực trí tuệ và tinh thần phụng sự của Tăng Ni, Phật tử.

Đặc biệt, sự phát triển của xã hội hiện đại đòi hỏi Giáo hội không chỉ tiếp tục thực hiện tốt các hoạt động Phật sự truyền thống, mà còn phải chủ động thích ứng với những thay đổi của đời sống xã hội; nâng cao chất lượng hoằng pháp, giáo dục, văn hóa, nghiên cứu Phật học, đối ngoại và hoạt động từ thiện xã hội; đồng thời giữ vững bản sắc, giới luật, đạo phong và những giá trị cốt lõi của Phật giáo.

Đây vừa là yêu cầu khách quan, vừa là trách nhiệm lịch sử của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

2. Mục tiêu tổng quát và phương hướng

Phát huy truyền thống đoàn kết, hòa hợp, tinh thần hộ quốc an dân, đồng hành cùng dân tộc; kiên định lý tưởng “Đạo pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội”; lấy phương châm “Kỷ cương – Đổi mới – Hiệu lực – Hiệu quả” làm định hướng xuyên suốt trong tổ chức và hoạt động Phật sự nhiệm kỳ X (2026-2031).

Xây dựng Giáo hội Phật giáo Việt Nam ngày càng trang nghiêm, đoàn kết, thống nhất, vững mạnh; củng cố tổ chức, tăng cường kỷ cương, nâng cao năng lực quản trị và điều hành; phát huy dân chủ, trí tuệ tập thể, trách nhiệm của các cấp Giáo hội và toàn thể Tăng Ni trong thực hiện nhiệm vụ Phật sự.

Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động Phật sự theo hướng thiết thực, hiệu quả, phù hợp với sự phát triển của xã hội hiện đại; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; nâng cao chất lượng hoằng pháp, giáo dục, nghiên cứu Phật học, văn hóa, đối ngoại và các hoạt động phụng sự xã hội.

Giữ gìn và phát huy những giá trị cốt lõi của giáo lý, giới luật, truyền thống tu học và bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam; chú trọng xây dựng Tăng đoàn vững mạnh, Tăng Ni có đạo hạnh, trí tuệ, năng lực và tinh thần trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu phát triển của Giáo hội trong giai đoạn mới.

Phát huy tinh thần nhập thế, từ bi, trí tuệ của đạo Phật trong xây dựng đời sống đạo đức, văn hóa, chăm lo an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng; tích cực tham gia xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Không ngừng nâng cao vị thế, uy tín của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong đời sống xã hội và trên trường quốc tế, góp phần cùng toàn dân tộc thực hiện khát vọng xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Phương hướng và nhiệm vụ trọng tâm

1. Củng cố tổ chức Giáo hội, tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu lực và hiệu quả hoạt động Phật sự

1.1. Tiếp tục củng cố, kiện toàn hệ thống tổ chức Giáo hội các cấp theo hướng tinh gọn, thống nhất, phù hợp với yêu cầu phát triển và điều kiện thực tiễn; bảo đảm sự lãnh đạo, điều hành thông suốt, hiệu lực và hiệu quả.

1.2. Đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện các hoạt động Phật sự; xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của từng cấp Giáo hội, của từng Ban, Viện chuyên môn, Văn phòng Trung ương Giáo hội, Ban Trị sự các địa phương, các đơn vị và cá nhân được giao nhiệm vụ.

1.3. Phát huy nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; đề cao trách nhiệm nêu gương của chư Tôn đức lãnh đạo Giáo hội, tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm trong thực hiện Phật sự.

1.4. Tăng cường kỷ cương, kỷ luật, giữ gìn giới luật, đạo phong và sự trang nghiêm của Tăng đoàn; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ Phật sự và sự tín nhiệm của Tăng Ni, Phật tử làm cơ sở đánh giá hiệu quả hoạt động của các cấp Giáo hội.

2. Đẩy mạnh đổi mới quản trị và chuyển đổi số, xây dựng nền tảng quản lý Giáo hội hiện đại

2.1. Xác định chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến căn bản trong phương thức quản trị, điều hành và tổ chức các hoạt động Phật sự của Giáo hội.

2.2. Từng bước xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thống nhất về Tăng Ni, tự viện, tổ chức Giáo hội và các hoạt động Phật sự; phát triển nền tảng quản trị, điều hành số có khả năng kết nối giữa Trung ương Giáo hội với các cấp Giáo hội.

2.3. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và các phương tiện truyền thông hiện đại trong quản lý, hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử, văn hóa, giáo dục, nghiên cứu Phật học và truyền thông Phật giáo.

2.4. Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực có năng lực ứng dụng công nghệ; nâng cao chất lượng quản lý thông tin, bảo đảm an toàn dữ liệu và phù hợp với quy định của pháp luật.

2.5. Từng bước hình thành phương thức quản trị Giáo hội khoa học, hiện đại, minh bạch, giảm thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả phối hợp và chất lượng phục vụ các hoạt động Phật sự.

2.6. Kiện toàn hệ thống báo chí, truyền thông Phật giáo từ Trung ương đến địa phương. Mở nhiều các lớp bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ chuyên môn về công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số; đội ngũ chuyên nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thông tin truyền thông Phật giáo.

3. Phát huy truyền thống yêu nước, đồng hành cùng dân tộc; tích cực tham gia xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

3.1. Tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, hộ quốc an dân của Phật giáo Việt Nam; nêu cao tinh thần trách nhiệm của Tăng Ni, Phật tử đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

3.2. Tích cực tham gia củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tăng cường mối quan hệ gắn bó giữa Giáo hội với các cơ quan, tổ chức, các tôn giáo và các tầng lớp Nhân dân trên tinh thần hòa hợp, tôn trọng và hợp tác.

3.3. Hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động ích nước, lợi dân; phát huy vai trò của Phật giáo trong xây dựng đời sống văn hóa, đạo đức xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng.

3.4. Động viên Tăng Ni, Phật tử thực hiện tốt trách nhiệm công dân, sống tốt đời, đẹp đạo, góp phần cùng toàn dân tộc thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

4. Đổi mới công tác hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử; đưa giá trị Phật giáo vào đời sống xã hội hiện đại

4.1. Xác định hoằng dương chính pháp là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của Giáo hội; tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoằng pháp theo hướng thiết thực, phù hợp với nhu cầu tu học và đời sống tinh thần của các tầng lớp Nhân dân.

4.2. Chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ giảng sư, phát triển các chương trình hoằng pháp phù hợp với thanh thiếu niên, trí thức, người lao động và cộng đồng Phật tử trong nước, ngoài nước.

4.3. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng truyền thông hiện đại trong hoằng pháp; xây dựng các nguồn thông tin Phật học chính thống, có giá trị giáo dục, định hướng và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của đạo Phật. Khoa học công nghệ, chuyển đổi số, thông tin truyền thông phải là kênh hoằng pháp và hướng dẫn Phật tử trọng tâm và trọng điểm trong thời đại mới.

4.4. Phát huy giá trị của thiền định, chính niệm, từ bi, trí tuệ và đạo đức Phật giáo trong chăm sóc sức khỏe tinh thần, xây dựng lối sống lành mạnh, nhân ái và trách nhiệm.

4.5. Gắn hoằng pháp với hướng dẫn thực hành giáo pháp, giúp Phật tử hiểu đúng, hành đúng chính pháp, góp phần xây dựng nền tảng đạo đức và đời sống tinh thần lành mạnh trong xã hội.

5. Nâng cao chất lượng giáo dục Phật giáo, xây dựng đội ngũ Tăng Ni có đạo hạnh, trí tuệ và năng lực phụng sự

5.1. Xác định giáo dục, đào tạo Tăng Ni là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, quyết định chất lượng và sự phát triển bền vững của Giáo hội.

5.2. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống giáo dục Phật giáo; đổi mới chương trình, nội dung và phương pháp đào tạo, bảo đảm sự kết hợp hài hòa giữa giới luật, giáo lý, thực hành tu tập với kiến thức xã hội và năng lực ứng dụng trong hoạt động Phật sự.

5.3. Chú trọng đào tạo đội ngũ Tăng Ni có giới đức, đạo hạnh, trình độ Phật học, năng lực hoằng pháp, quản trị, nghiên cứu và hội nhập quốc tế.

5.4. Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, tăng cường ứng dụng công nghệ trong giáo dục, mở rộng hợp tác đào tạo và nghiên cứu trong nước, quốc tế.

5.5. Quan tâm bồi dưỡng đội ngũ Tăng Ni trẻ, tạo nguồn nhân sự kế thừa có phẩm hạnh, trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần phụng sự, đáp ứng yêu cầu phát triển của Giáo hội trong các nhiệm kỳ tiếp theo.

6. Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và phát triển

6.1. Tiếp tục bảo tồn, kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa, lịch sử, tư tưởng, nghệ thuật và di sản Phật giáo Việt Nam, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

6.2. Chú trọng bảo tồn các di sản văn hóa Phật giáo vật thể và phi vật thể; giữ gìn giá trị kiến trúc, mỹ thuật, kinh sách, nghi lễ và những truyền thống văn hóa đặc sắc của các hệ phái Phật giáo Việt Nam.

6.3. Tăng cường nghiên cứu, số hóa, lưu trữ và phổ biến các di sản văn hóa Phật giáo; kết hợp hài hòa giữa bảo tồn truyền thống với phát huy giá trị văn hóa trong đời sống đương đại.

6.4. Phát huy vai trò của văn hóa Phật giáo trong giáo dục đạo đức, xây dựng đời sống văn hóa, phát triển du lịch văn hóa tâm linh lành mạnh và quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.

6.5. Khẳng định bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam trong dòng chảy văn hóa dân tộc và trong quá trình giao lưu, hội nhập quốc tế.

7. Nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại Phật giáo, chủ động hội nhập quốc tế

7.1. Tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng quan hệ hợp tác với các tổ chức Phật giáo, các tổ chức tôn giáo và các đối tác quốc tế; phát huy vai trò của Giáo hội trong các hoạt động giao lưu, hợp tác Phật giáo quốc tế.

7.2. Gắn hoạt động đối ngoại Phật giáo với ngoại giao văn hóa và đối ngoại nhân dân, góp phần tăng cường tình hữu nghị, hiểu biết và hợp tác giữa Việt Nam với các quốc gia, dân tộc.

7.3. Chủ động tham gia các diễn đàn Phật giáo quốc tế, các hoạt động thúc đẩy hòa bình, hòa hợp, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững; nâng cao chất lượng tổ chức các sự kiện Phật giáo quốc tế tại Việt Nam.

7.4. Củng cố, kiện toàn và phát triển các Hội Phật tử Việt Nam ở nước ngoài; tăng cường kết nối cộng đồng Phật tử Việt Nam trên thế giới, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

7.5. Từng bước nâng cao vị thế, vai trò và tiếng nói của Phật giáo Việt Nam trong cộng đồng Phật giáo quốc tế.

8. Phát triển nghiên cứu Phật học, nâng cao chất lượng học thuật và khẳng định bản sắc tư tưởng Phật giáo Việt Nam

8.1. Đẩy mạnh nghiên cứu Phật học theo hướng chuyên sâu, có hệ thống, gắn kết giữa nghiên cứu học thuật với thực tiễn tu học và đời sống xã hội.

8.2. Phát huy vai trò của các Viện, các Phân viện, Trung tâm nghiên cứu Phật học và các cơ sở đào tạo của Giáo hội; tập trung nghiên cứu lịch sử, tư tưởng, triết học, văn hóa và những truyền thống tu học đặc sắc của Phật giáo Việt Nam.

8.3. Tăng cường nghiên cứu, biên dịch, trước tác, xuất bản các công trình Phật học có giá trị; chú trọng bảo tồn, khai thác và phát huy nguồn tư liệu, di sản thư tịch Phật giáo.

8.4. Mở rộng hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức học thuật trong nước, quốc tế; từng bước xây dựng đội ngũ nghiên cứu Phật học có trình độ chuyên môn cao.

8.5. Khẳng định những giá trị đặc sắc và đóng góp của tư tưởng Phật giáo Việt Nam đối với lịch sử, văn hóa dân tộc và kho tàng tri thức Phật học thế giới.

9. Tăng cường pháp chế, kiểm tra, giám sát; chấn hưng đạo phong, củng cố Tăng đoàn Giáo hội; lấy giới luật, đạo hạnh làm nền tảng; giữ gìn sự đoàn kết, hòa hợp, xây dựng Giáo hội trang nghiêm, vững mạnh.

9.1. Tiếp tục hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác pháp chế, kiểm tra, giám sát trong hệ thống Giáo hội; bảo đảm các hoạt động Phật sự được thực hiện đúng Hiến chương Giáo hội, các quy chế, quy định của Giáo hội và pháp luật Nhà nước.

9.2. Tăng cường trách nhiệm của các cấp Giáo hội trong quản lý Tăng Ni, tự viện và các hoạt động tôn giáo; phát huy vai trò của các cơ quan chuyên môn trong hướng dẫn, kiểm tra và giám sát việc thực hiện nhiệm vụ Phật sự.

9.3. Đề cao việc giữ gìn giới luật, đạo phong, phẩm hạnh của người xuất gia; tăng cường giáo dục ý thức tự giác, trách nhiệm và tinh thần nêu gương của Tăng Ni.

9.4. Chủ động phòng ngừa, kịp thời chấn chỉnh và xử lý theo thẩm quyền những biểu hiện vi phạm, góp phần bảo vệ sự thanh tịnh của Tăng đoàn, uy tín của Giáo hội và niềm tin của Tăng Ni, Phật tử.

10. Đẩy mạnh hoạt động từ thiện, an sinh xã hội; phát huy tinh thần nhập thế, phụng sự nhân sinh của đạo Phật; chung tay mạnh mẽ bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu.

10.1. Tiếp tục phát huy tinh thần từ bi, cứu khổ, ban vui của đạo Phật, truyền thống tương thân tương ái của dân tộc; nâng cao chất lượng và hiệu quả các hoạt động từ thiện, an sinh xã hội.

10.2. Vận động Tăng Ni, Phật tử và các nguồn lực xã hội tích cực tham gia các chương trình giảm nghèo, chăm lo người có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em mồ côi, người cao tuổi cô đơn và các đối tượng yếu thế.

10.3. Đẩy mạnh các hoạt động cứu trợ thiên tai, hỗ trợ cộng đồng, chăm sóc sức khỏe, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

10.4. Tăng cường sự phối hợp với các cơ quan, tổ chức và các nguồn lực xã hội; từng bước đổi mới phương thức tổ chức hoạt động từ thiện theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch, thiết thực và bền vững. Qua đó, lan tỏa tinh thần từ bi, nhân ái và trách nhiệm xã hội của Phật giáo, góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, nghĩa tình và phát triển bền vững.

11. Phát huy vai trò của doanh nhân Phật tử, phát triển nguồn lực và nâng cao năng lực tự chủ tài chính của Giáo hội

11.1. Lan tỏa những giá trị đạo đức Phật giáo trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp, văn hóa doanh nhân; khuyến khích tinh thần kinh doanh chân chính, trung thực, nhân ái và trách nhiệm xã hội.

11.2. Phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Phật tử trong việc đồng hành, đóng góp nguồn lực cho các hoạt động Phật sự, giáo dục, văn hóa, từ thiện và an sinh xã hội, hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế của Giáo hội.

11.3. Nghiên cứu xây dựng các mô hình kinh tế Phật giáo, mô hình kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, và phát triển bền vững dựa trên đạo đức sinh thái Phật giáo, phù hợp với giáo lý, giới luật, Hiến chương Giáo hội và pháp luật Nhà nước; khuyến khích phát triển các hoạt động kinh tế tự túc phù hợp với điều kiện thực tiễn của các cơ sở tự viện.

11.4. Tăng cường quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục đích; từng bước nâng cao năng lực tự chủ tài chính, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, bền vững của Giáo hội.

12. Tăng cường xây dựng cơ sở vật chất, hoàn thiện hạ tầng trụ sở Giáo hội và các Ban Trị sự phục vụ hoạt động Phật sự của Giáo hội.

12.1. Quan tâm xây dựng, hoàn thiện cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm phục vụ hoạt động Phật sự, đáp ứng yêu cầu phát triển của Giáo hội các cấp trong giai đoạn mới.

12.2. Tập trung triển khai dự án xây dựng Trụ sở Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tại phường Đại Mỗ, TP.Hà Nội; chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực hợp pháp, phấn đấu sớm hoàn thành và đưa công trình vào sử dụng.

12.3. Xây dựng Trụ sở Trung ương Giáo hội trở thành trung tâm điều hành, tổ chức các hoạt động Phật sự, giao lưu và hợp tác Phật giáo, bảo đảm sự trang nghiêm, hiện đại, hài hòa với bản sắc kiến trúc và văn hóa Phật giáo Việt Nam.

12.4. Từng bước hoàn thiện điều kiện cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật phục vụ công tác quản trị, giáo dục, nghiên cứu, văn hóa và các hoạt động Phật sự của Giáo hội, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.

3. Tổ chức thực hiện

Ngay sau Đại hội, Hội đồng Trị sự cụ thể hóa Nghị quyết thành chương trình hành động của toàn nhiệm kỳ; các Ban, Viện Trung ương và Ban Trị sự tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch hằng năm với nhiệm vụ, đơn vị chủ trì, mốc tiến độ và tiêu chí đánh giá rõ ràng. Thực hiện sơ kết định kỳ, kiểm tra việc triển khai, công khai kết quả trong phạm vi phù hợp và kịp thời điều chỉnh các nhiệm vụ chưa đạt yêu cầu.

Phương hướng hoạt động Phật sự nhiệm kỳ X (2026–2031) thể hiện quyết tâm của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong việc kế thừa, phát huy những thành tựu đã đạt được, đồng thời chủ động đổi mới, nâng cao năng lực tổ chức, quản trị và hiệu quả hoạt động Phật sự, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Với phương châm “Kỷ cương – Đổi mới – Hiệu lực – Hiệu quả”, toàn thể Tăng Ni, Phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, hòa hợp, trưởng dưỡng đạo tâm, trang nghiêm Giáo hội; đề cao tinh thần trách nhiệm, trí tuệ và hạnh nguyện phụng sự.

Đại hội Đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X kêu gọi các cấp Giáo hội, chư tôn đức Tăng Ni và đồng bào Phật tử trong nước, ngoài nước chung sức đồng lòng, phát huy tinh thần lục hòa cộng trụ, tinh tấn tu học, tích cực thực hiện các hoạt động Phật sự, quyết tâm hoàn thành thắng lợi những mục tiêu và nhiệm vụ đã đề ra.

Xây dựng Giáo hội Phật giáo Việt Nam ngày càng trang nghiêm, đoàn kết, thống nhất, vững mạnh; phát huy truyền thống hộ quốc an dân, đồng hành cùng dân tộc; không ngừng nâng cao vị thế của Phật giáo Việt Nam trong đời sống xã hội và trên trường quốc tế, góp phần cùng toàn dân tộc xây dựng đất nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

4. Kết luận

Kế thừa thành tựu 45 năm xây dựng và phát triển, toàn thể Tăng Ni, Phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục đoàn kết, hòa hợp, giữ gìn giới luật, phát huy trí tuệ và tinh thần nhập thế, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội X; góp phần xây dựng đất nước hòa bình, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc./.

BAN THƯỜNG TRỰC HỘI ĐỒNG TRỊ SỰ GHPGVN