Chư tôn giáo phẩm tham dự lễ tưởng niệm

Quang lâm dâng hương tưởng niệm có Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Quang, Phó Pháp chủ GHPGVN; Trưởng lão Hòa thượng Thích Đức Thanh, Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh; chư vị Trưởng lão Thành viên Hội đồng Chứng minh: Hòa thượng Thích Chơn Tế, Hòa thượng Thích Lưu Hòa, Hòa thượng Thích Chơn Hương; chư tôn Hòa thượng Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN TP.Huế; Hòa thượng Thích Khế Chơn, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP.Huế; chư Tăng Ni các tự viện và Phật tử các giới.

Trước đại hùng bảo điện uy nghiêm, Hòa thượng Thích Khế Chơn đã thành kính cung tuyên tiểu sử của Trưởng lão Hòa thượng Thích Viên Quang.

Hòa thượng Thích Khế Chơn cung tuyên tiểu sử

Theo đó, Hòa thượng Thích Viên Quang thế danh Nguyễn Hữu Ký, sinh ngày 20 tháng 11 năm Ất Dậu, niên hiệu Thành Thái (1895), nguyên quán làng Đa Nghi, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị nhưng sinh trưởng tại làng Lang Xá Bàu, xã Thủy Thanh, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Thân phụ là cụ ông Nguyễn Hữu Tý, pháp danh Thanh Phòng, hiệu Sung Dật; thân mẫu là cụ bà Võ Thị Ngọ. Với những túc duyên thiện nghiệp đã gieo trồng trong tiền kiếp nên ngài sinh trưởng trong một dòng họ với nhiều đời thâm tín Tam bảo và là nơi lưu xuất các bậc cao Tăng thạc đức như: thiền sư Thanh Thái Phước Chỉ, thiền sư Thanh Vân Tâm Thanh đều là chú ruột của ngài; Hòa thượng Thanh Phước - Tăng cang Diệu Đế Quốc tự, sùng kiến chùa Thọ Đức là cậu ruột.

Trang nghiêm lễ tưởng niệm

Thuở ấu thơ, ngài đã tỏ ra là người thông minh trác việt. Vào năm 1909, được sự cho phép của song thân, ngài phát tâm xuất gia tại chùa Tường Vân, thờ Hòa thượng Phước Chỉ - người chú ruột lúc ấy đã vào tuổi “tri thiên mệnh” làm thầy.

Sau 14 năm ngài học tập, tu hành dưới sự chỉ dạy của thầy thì Hòa thượng Phước Chỉ viên tịch nên phải nương nhờ Hòa thượng pháp danh Trừng Thanh, tự Hiền Lương, hiệu Tịnh Nhãn - Đệ tứ trụ trì tổ đình Tường Vân làm bổn sư và được Hòa thượng cho pháp danh Tâm Ấn tự Vĩnh Thừa. Với bài kệ phú pháp sau:

Chữ Hán:

心 印 圓 明 悟 道 先

參 禪 了 達 透 真 源

拈 花 付 汝 如 來 藏

續 焰 玄 燈 萬 古 傳

Phiên âm:

Tâm ấn viên minh ngộ đạo tiên,

Tham thiền liễu đạt thấu chân nguyên.

Niêm hoa phó nhữ Như Lai tạng,

Tục diệm huyền đăng vạn cổ truyền.

Nghĩa:

Tâm Ấn sáng trong thấy đạo đầu

Tham thiền đạt đến cảnh thâm sâu

Đưa hoa giao giữ Như Lai tạng

Thắp sáng ngàn sau ngọn lửa mầu .

(Thiện Quang)

Quang cảnh buổi lễ

Năm 1924 đến tuổi “tam thập nhi lập”, ngài mới thọ Cụ túc giới tại Giới đàn Từ Hiếu. Sau khi thọ Đại giới không lâu thì Hòa thượng bổn sư viên tịch, ngài vào nương và cầu học với Hòa thượng Huệ Pháp - chùa Thiên Hưng.

Năm 1927, ngài vào chùa Thập Tháp thuộc tỉnh Bình Định theo học với Hòa thượng Phước Huệ, sau đó vân du vào Sài Gòn - Gia Định tham học với các vị Hoa Kiều nên thông thạo được tiếng Quảng Đông. Con đường tham vấn cầu học của ngài thật ứng hợp với tâm nguyện “thượng cầu Phật đạo” của bậc thượng sĩ buổi đầu gửi vào chí nguyện xuất trần.

Bằng tinh thần “thiệu long thánh chúng”, Hòa thượng đã tiếp nối các bậc tiền bối cha ông của mình trở thành “tùng lâm thạch trụ” của phong trào chấn hưng Phật giáo Việt Nam nói chung và xứ Huế nói riêng.

Hòa thượng Thích Thiện Phước - pháp điệt Tổ sư dâng lời tưởng niệm

Năm 1933, Hòa thượng trở về Thuận Hóa, đến ấp Cữ Sỹ, làng Dương Xuân lập thảo am, đặt tên là Pháp Uyển Châu Lâm, nay là chùa Châu Lâm, đường Lê Ngô Cát, phường Thủy Xuân, TP.Huế.

Năm 1937, Hòa thượng được cử làm trụ trì Quốc tự Thánh Duyên thuộc núi Túy Vân, thôn Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Năm 1938, Hòa thượng được thỉnh làm Đệ tam tôn chứng tại Giới đàn chùa Đại Bi (tỉnh Thanh Hóa).

Năm Canh Thìn, Bảo Đại thứ 15 (1940), chùa Châu Lâm được vua Bảo Đại sắc phong “Sắc tứ Châu Lâm tự”.

Năm 1941, Hòa thượng được mời làm Tăng cang chùa Diệu Đế.

Năm 1942, ngài được sơn môn mời làm trụ trì chùa Từ Đàm.

Năm 1948, Hòa thượng được cung thỉnh làm Đệ tam tôn chứng tại Đại giới đàn Báo Quốc.

Năm 1952, ngài được mời làm giáo thọ A-xà-lê sư tại Giới đàn Bảo Quốc.

Năm 1964, Đại Giới đàn Vạn Hạnh tổ chức tại chùa Từ Hiếu, Hòa thượng được cung cử làm Yết-ma A-xà-lê.

Năm 1970, Đại Giới đàn Vĩnh Gia tổ chức tại chùa Phổ Đà (TP.Đà Nẵng), Hòa thượng được cung thỉnh làm Yết-ma A-xà-lê.

Từ năm 1973 cho đến khi viên tịch, Hòa thượng cũng đã đảm nhận chức vụ trụ trì đời thứ 6 của chùa Tường Vân, Báo Quốc.

Trưởng lão Hòa thượng Thích Chơn Hương huấn từ đến môn đồ tứ chúng

Ngoài thời gian bận rộn vì công việc Phật sự, Hòa thượng vẫn thường xuyên mở lớp tại chùa Châu Lâm giảng dạy kinh điển, tiếp Tăng độ chúng, truyền trao kiến thức cho hậu thế đúng tinh thần “Tiếp dẫn hậu lai, báo Phật ân đức”. Từ đó, Hòa thượng đã giáo dưỡng nên các bậc danh Tăng đệ tử tu học xuất chúng như: Hòa thượng Thích Thiên Ân – người Việt Nam tốt nghiệp với học vị Tiến sĩ văn học đầu tiên tại Nhật Bản; Hòa thượng Thích Thiên Hòa - Chứng minh Đại đạo sư miền cao nguyên Lâm Viên; Hòa thượng Thích Thiên Hỷ khai sơn chùa Thiên Hỷ… Tất cả đều là giáo phẩm lãnh đạo Giáo hội lúc đó.

Với phước tướng trang nghiêm cao trên 1,8m, chất giọng oai hùng, tinh thông nhạc cụ pháp khí, kiến thức thông kinh bác sử, Hòa thượng đã hoằng đạo bằng con đường giảng dạy song song với việc hành trì khoa nghi nên đệ tử các chúng quy y ngài rất đông. Đệ tử tại gia quy y với Hòa thượng qua các thế hệ khắp các vùng thuộc tỉnh Thừa Thiên, Quảng Trị.

Hòa thượng Thích Huệ Phước cung tiến Giác linh Tổ sư

Tiết xuân năm Bính Thìn (1976), sau khi tham dự buổi húy kỵ Tổ sư khai sơn chùa Báo Quốc về, Hòa thượng lâm bệnh nhẹ và đã xã bỏ báo thân vào buổi sáng ngày 14 tháng Giêng, thọ 82 tuổi đời và 53 hạ lạp. Hòa thượng thuộc đời thứ 43 dòng thiền Lâm tế, đời thứ 9 Pháp phái Liễu Quán Nam Hà.

Mặc dù Hòa thượng đã mãi mãi chia xa, nhưng âm vang chất giọng oai hùng của bài kệ trống tại chùa Báo Quốc năm 1962 và những băng ghi âm chẩn tế, cộng với những vần thơ mộc mạc đầy tính thời cuộc, hài hước của Hòa thượng được hậu bối sưu tầm vẫn còn vang vọng đến hôm nay.

Trưởng lão Thích Giác Quang ban đạo từ

Thơ ca của Hòa thượng số lượng tuy khiêm tốn nhưng đề tài thể hiện khá phong phú. Về thể loại, với thế hệ Hòa thượng, chúng ta bắt gặp là thể thơ Đường luật truyền thống “thất ngôn tứ tuyệt” hay “thất ngôn bát cú”. Nhưng đối với Hòa thượng lại ngoại lệ có thêm thể tự do như bài “Mừng các tướng lãnh Cách mạng thành công” được làm dựa theo sách “Tam thiên tự”.

Sau lời cảm niệm của môn đồ pháp điệt, Trưởng lão Hòa thượng Thích Chơn Hương đại diện môn phái tổ đình Tường Vân đã có lời huấn từ đến chư vị môn đồ chùa Châu Lâm.

Bảo tháp Tổ sư trong khuôn viên chùa Châu Lâm

Buổi lễ hoàn mãn với pháp diên trai Tăng cúng dường và cung thỉnh Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Quang, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh ban đạo từ.

Trước đó, ngày 12 tháng Giêng năm Bính Ngọ, môn đồ tứ chúng đã cử hành lễ bạch Phật khai kinh, cung tiến Giác linh Tổ sư, chẩn tế âm linh cô hồn và phát quà từ thiện đến bà con có hoàn cảnh khó khăn.