Rạch Xuyên Tâm từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật, đi qua các phường Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung và An Nhơn

Quy mô cải tạo rạch Xuyên Tâm

Rạch Xuyên Tâm là một trong những tuyến rạch ô nhiễm nhất Thành phố. Sau hàng chục năm phê duyệt nhưng chưa triển khai, Thành phố quyết định chi hơn 17.200 tỷ đồng để cải tạo, dự kiến hoàn thành năm 2028.

Đây là một trong những dự án hạ tầng dân sinh lớn, quan trọng ảnh hưởng lớn tới đời sống nhiều người dân các phường trung tâm. Ước tính, có 2.190 trường hợp ven kênh cần di dời, bao gồm 897 trường hợp giải tỏa một phần và 1.293 trường hợp giải tỏa toàn bộ.

Rạch Xuyên Tâm là một trong những tuyến rạch ô nhiễm nhất Thành phố

Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm có tổng chiều dài gần 9km, gồm tuyến chính dài khoảng 6,6km từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật cùng ba nhánh rạch nhỏ hơn có tổng chiều dài hơn 2,2km, đi qua các phường Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung và An Nhơn.

Dự án được khởi động từ cuối năm 2025 với kỳ vọng giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, cải thiện khả năng tiêu thoát nước, giảm ngập, đồng thời tạo thêm không gian công cộng ven kênh ở nhiều phường trung tâm.

Toàn cảnh dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm - Ảnh: TTO

Đẩy nhanh thi công dự án rạch Xuyên Tâm, phấn đấu hoàn thành trong năm 2027

Chiều 29-6, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được dẫn đầu đoàn công tác kiểm tra tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng tại dự án cải tạo môi trường rạch Xuyên Tâm.

Qua khảo sát thực địa công tác bàn giao mặt bằng, Chủ tịch UBND TP.HCM ghi nhận nỗ lực của các địa phương cùng sự đồng thuận, ủng hộ của người dân.

Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được kiểm tra tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng tại dự án cải tạo môi trường rạch Xuyên Tâm - Ảnh: Hoàng Hùng

Theo báo cáo, đến nay, gần như 100% mặt bằng đã được thu hồi và bàn giao phục vụ thi công. Toàn dự án có 2.190 trường hợp bị ảnh hưởng, trong đó phường Bình Thạnh có 872 trường hợp, phường Gia Định 869 trường hợp, phường Bình Lợi Trung 311 trường hợp và phường An Nhơn 138 trường hợp.

Hiện 4 phường gồm An Nhơn, Gia Định, Bình Thạnh và Bình Lợi Trung đã cơ bản hoàn thành công tác bàn giao mặt bằng, trong đó phần lớn đạt tỷ lệ 100%, tạo điều kiện thuận lợi để thi công đồng loạt các hạng mục.

Các hộ dân đã bàn giao mặt bằng thực hiện dự án Rạch Xuyên Tâm

Tại buổi kiểm tra, Chủ tịch UBND TP.HCM yêu cầu đơn vị thi công phải tính toán, thay đổi phương án thi công để đảm bảo kỹ thuật và rút ngắn thời gian, phấn đấu cuối năm 2027 sẽ thực hiện xong dự án rạch Xuyên Tâm.

Việc đẩy nhanh tiến độ nhằm góp phần thực hiện Đề án cải tạo, chỉnh trang nhà trên và ven kênh rạch của Thành phố. TP.HCM đặt mục tiêu đến cuối năm 2030 di dời tối thiểu 50% số nhà trên và ven kênh rạch, tương đương khoảng 20.000 căn.

Theo ông Đậu An Phúc, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM, với sự nỗ lực của các phường, đến nay cơ bản đã bàn giao mặt bằng dự án rạch Xuyên Tâm đạt 100%. Sau khi mặt bằng được bàn giao, bước tiếp theo đơn vị thi công phải đẩy nhanh tiến độ.

Quang cảnh mặt bằng tại đường Bùi Hữu Nghĩa, phường Gia Định

Về tiến độ thực hiện dự án, ông Đậu An Phúc cho biết, dự án gồm 3 gói thầu xây lắp XL-01, XL-02, XL-03.

Gói thầu XL-03 (đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật) đã khởi công từ tháng 5-2025, hiện đạt khoảng 65% khối lượng. Dự kiến, chủ đầu tư sẽ tổ chức thông xe kỹ thuật bên trái tuyến trước ngày 2-9-2026 (khoảng 1,4km thuộc phường An Nhơn) và hoàn thành gói thầu trong năm 2026.

Gói thầu XL-02 (đoạn từ cầu Bùi Đình Túy đến đường Lương Ngọc Quyến) và gói thầu XL-01 (đoạn từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến cầu Bùi Đình Túy) hiện đang triển khai nhiều mũi thi công, huy động máy móc và nhân lực để đẩy nhanh tiến độ, đồng thời tiếp tục hoàn thiện công tác giải phóng mặt bằng phần còn lại.

Các công nhân đang thi công tại dự án rạch Xuyên Tâm

Hai cở sở tự viện Phật giáo đã giải phóng mặt bằng sẵn sàng cho dự án rạch Xuyên Tâm sớm hoàn thành

Chùa Long Vân tọa lạc số 125/72, đường Bùi Đình Túy, phường Bình Thạnh nằm trong khu vực mở rộng, giải phóng mặt bằng của dự án rạch Xuyên Tâm.

Nói với Báo Giác Ngộ, Đại đức Thích Bửu Đăng, nguyên Phó Trưởng ban Trị sự GHPGVN Q.Bình Thạnh cũ, đại diện Phật giáo liên phường sở tại, trụ trì chùa Long Vân cho biết chư Tăng và Phật tử tại chùa rất đồng thuận với chủ trương này.

Phần diện tích chùa Long Vân nằm trong khu vực mở rộng, giải phóng mặt bằng của dự án rạch Xuyên Tâm đã được san bằng

"Ngay từ khi biết chùa sẽ bị giải tỏa một phần, chư Tăng bổn tự hoàn toàn đồng thuận với chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc cải tạo rạch Xuyên Tâm. Đây là một chủ trương rất nhân văn, mang ý nghĩa lâu dài đối với sự phát triển của TP.HCM.", Đại đức Thích Bửu Đăng chia sẻ.

Đại đức trụ trì chùa Long Vân cho biết thêm trong nhiều năm qua, tình trạng ô nhiễm môi trường, ngập nước và cảnh quan nhếch nhác dọc tuyến rạch đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của người dân. "Khi dự án được triển khai, tôi tin rằng không chỉ môi trường được cải thiện, dòng rạch sẽ trở nên trong sạch hơn, mà còn góp phần xây dựng một Thành phố văn minh, hiện đại, xanh, sạch, đẹp; nâng cao chất lượng cuộc sống của bà con và tạo nên một diện mạo mới cho địa phương.", Đại đức bày tỏ.

Những mặt bằng giải tỏa vô tình biến thành những điểm tập kết rác tự phát, gây mất mỹ quan đô thị

Đối với chùa Long Vân, dự án ảnh hưởng khoảng 46m² diện tích của chùa. Tuy nhiên, với tinh thần đặt lợi ích chung của cộng đồng lên trên lợi ích riêng, nhà chùa hoan hỷ chấp hành chủ trương, phối hợp với các cơ quan chức năng và bàn giao mặt bằng từ rất sớm để dự án được triển khai thuận lợi.

Ngoài chùa Long Vân, còn có chùa Hòa Hưng (220/34 Nguyễn Xí, phường Bình Thạnh) cũng có một phần diện tích cần giải tỏa vì liên quan tới dự án này.

Chùa Hòa Hưng sau khi bàn giao mặt bằng cho dự án, đã tiến hành sửa chửa lại chùa

Thượng tọa Thích Đức Huệ, trụ trì chùa Hòa Hưng cho biết nhà chùa đã bàn giao mặt bằng để thi công dự án từ cuối năm 2025.

Thượng tọa chia sẻ, theo quan điểm của Phật giáo, sự phát triển của xã hội gắn liền với lợi ích của số đông chính là thực hành tinh thần từ bi và phụng sự. Vì vậy, khi một công trình mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng, góp phần bảo vệ môi trường, giảm ô nhiễm, tạo không gian sống tốt đẹp hơn cho người dân thì đó là điều rất đáng trân trọng và ủng hộ.

Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm là công trình trọng điểm của TPHCM. Đến nay, cả 4 phường đã hoàn tất công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện để đẩy nhanh thi công

Thượng tọa cũng ghi nhận sự tận tâm, trách nhiệm và tinh thần gần dân của các cấp chính quyền trong quá trình tuyên truyền, vận động và thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ. Sự lắng nghe, chia sẻ và giải quyết thấu tình đạt lý đã tạo được sự đồng thuận của người dân cũng như các cơ sở tôn giáo trên địa bàn.

“Tôi mong rằng sau khi hoàn thành, công trình rạch Xuyên Tâm sẽ trở thành một điểm nhấn về cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng TP.HCM ngày càng văn minh, hiện đại, nghĩa tình; đồng thời, mang lại môi trường sống trong lành cho mọi người dân.”, Thượng tọa trụ trì chùa Hòa Hưng bày tỏ.