Hòa thượng Thích Phước Minh

- Ủy viên Hội đồng Trị sự GHPGVN

- Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP.Đà Nẵng

- Viện chủ chùa Long Hoa (P.Tam Kỳ, TP.Đà Nẵng)

Thân thế

Hòa thượng họ Lê, húy Văn Dám, tục danh Lê Thụy Kim Sơn, pháp danh Nguyên Hộ, tự Phước Minh, hiệu Quang Huy, sinh năm Đinh Dậu (1957), tại quê ngoại thôn Hà Bình, xã Bình Đào, H.Thăng Bình (nay là xã Thăng An, TP.Đà Nẵng). Thân phụ là cụ ông Lê Thám, thân mẫu là cụ bà Trần Thị Lòng. Song thân vốn nếp nhà hiền lương, kính Nho mộ Phật. Là trưởng nam trong gia đình có ba anh em, Hòa thượng sớm mang trong mình phúc ấm từ bi của tổ tiên gia tộc.

Nào ngờ đâu sự đời dâu bể, tuổi thơ ngài đành chịu cảnh mồ côi khi vắng bóng song thân, anh em côi cút nương tựa ngoại gia. Ông bà ngoại vốn là Phật tử thuần thành nơi chốn tòng lâm Giác Hải. Từ những bữa cơm chay đạm bạc chốn quê nghèo, từ tiếng mõ cầu kinh dưới mái hiên thanh tịnh, hạt giống Bồ-đề đã âm thầm bám rễ. Nhân cách thuần hậu, đạo tâm kiên cố của Hòa thượng được ươm mầm từ đó, mở ra chí xuất trần.

Hòa thượng Thích Phước Minh khi còn trẻ

Thời kỳ xuất gia học đạo

Năm 1968 (Mậu Thân), nhờ người cậu ruột là Hòa thượng Thích Giải Chiếu dắt dìu, thiếu niên họ Lê cất bước đến chùa Hòa An đảnh lễ Trưởng lão Hòa thượng Từ Ý, được thế phát xuất gia, bước vào đời sống thanh bần Khất sĩ.

Từ năm 1970 đến 1972, được sự hoan hỷ của Hòa thượng Bổn sư, ngài theo cậu vân du tu học tại chùa Cẩm Hà (Hội An). Đến năm 1972, ngài trở lại Hòa An tiếp tục miệt mài kinh sử dưới sự giáo dưỡng trực tiếp của Bổn sư.

Năm 1975, ngài được thọ Sa-di giới tại tổ đình Ấn Quang (Sài Gòn). Sau đó, ngài ngược về Tiên Phước tu học cùng Hòa thượng sư huynh Thích Thiện Toàn, rồi nương gót về Hòa Mỹ (Núi Thành) rèn giũa dưới sự chỉ dạy của Hòa thượng Thích Giải Chiếu.

Năm 1980, Hòa thượng được Bổn sư cho phép thọ Cụ túc giới tại Đại giới đàn Thiện Hòa, do Trưởng lão Hòa thượng Thích Hành Trụ làm Đường đầu. Từ đó, ngài chính thức dự vào hàng Tăng bảo, cất bước siêu phương, gánh vác mạng mạch Như Lai.

Thời kỳ hành đạo

Hòa thượng tốt nghiệp khóa III Trường Cao cấp Phật học VN - nay là Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM

Từ năm 1980 đến 1985, trụ bóng tại Hòa Mỹ, ngài miệt mài hoằng pháp, dìu dắt hậu học, sách tấn đạo tâm tín chúng.

Năm 1985, ngài về lại Hòa An, được Bổn sư giao nhiệm vụ tri sự và tận tâm nhiều Phật sự trọng yếu. Năm 1990, khi Bổn sư viên tịch, ngài đến Đạo Nguyên nương uy đức Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Duyên để vun bồi phước trí.

Khát khao nâng tầm tuệ giác, năm 1993, ngài theo học khóa III tại Trường Cao cấp Phật học VN (nay là Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM).

Từ năm 1997 trở đi, ngài đảm trách Chánh Thư ký Ban Trị sự, rồi Phó Hiệu trưởng, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học Quảng Nam. Trở thành người lái đò trí tuệ, ngài bền bỉ gieo hạt Tăng tài, kiến tạo nhiều thế hệ pháp khí tương lai.

Năm 2000, ngài được Giáo hội tin tưởng bổ nhiệm trụ trì chùa Long Hoa (Tam Kỳ). Từ năm 2002 đến 2022, qua nhiều nhiệm kỳ, ngài giữ chức vụ Phó Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Nam; đồng thời đảm nhiệm nhiều vai trò tại TƯGH.

Từ năm 2002-2007, ngài đảm nhiệm chức vụ Chánh Thư ký Ban Hướng dẫn Phật tử T.Ư; Phó Trưởng ban kiêm Chánh Thư ký Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Nam.

Năm 2005-2022: Trên cương vị Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học tỉnh Quảng Nam, ngài đã kiến tạo và nâng tầm học đường Phật giáo, đào tạo nhiều thế hệ Tăng tài cho tỉnh nhà và khu vực. Năm 2005, ngài được tấn phong giáo phẩm Thượng tọa.

Từ năm 2007-2012, ngài vẫn đảm nhiệm chức vụ Phó Trưởng ban Hướng dẫn Phật tử T.Ư, Phó Trưởng ban Trị sự kiêm Trưởng ban Giáo dục Phật giáo tỉnh Quảng Nam.

Năm 2012, ngài được tái suy cử giữ chức vụ Phó Trưởng ban Trị sự tỉnh; Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học tỉnh Quảng Nam; Ủy viên Ban Giáo dục Phật giáo T.Ư; Ủy viên Dự khuyết Hội đồng Trị sự GHPGVN, nhiệm kỳ 2012-2017.

Năm 2017, Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Quảng Nam nhiệm kỳ 2017-2022, ngài tiếp tục đảm nhiệm chức vụ Phó Trưởng ban Trị sự kiêm Trưởng ban Giáo dục Phật giáo, Phó Trưởng ban Tăng sự GHPGVN tỉnh Quảng Nam. Cũng trong năm này, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ VIII, ngài được suy cử vào Ủy viên Hội đồng Trị sự GHPGVN.

Năm 2020, ngài được tấn phong giáo phẩm Hòa thượng. Năm 2022, Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Quảng Nam, ngài được suy cử đảm nhiệm chức vụ Trưởng ban Trị sự kiêm Trưởng ban Tăng sự GHPGVN tỉnh Quảng Nam.

Năm 2025, sau sáp nhập địa giới hành chính, Hòa thượng đảm nhiệm chức vụ Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự kiêm Trưởng ban Tăng sự GHPGVN TP.Đà Nẵng.

Tháng 4-2026, Đại hội đại biểu Phật giáo TP.Đà Nẵng lần thứ nhất (nhiệm kỳ 2026-2031), Hòa thượng được suy cử đảm nhiệm chức vụ Trưởng ban Trị sự kiêm Trưởng ban Tăng sự GHPGVN TP.Đà Nẵng.

Dù ở bất kỳ cương vị nào, ngài luôn dốc cạn tâm huyết, lấy sự hưng thịnh của Đạo pháp làm lý tưởng trọn đời.

Hòa thượng Thích Phước Minh phát biểu tại Hội nghị tổng kết Phật sự năm 2026 của Ban Trị sự Phật giáo TP.Đà Nẵng - Ảnh: Nguyên Hà

Hoạt động xã hội

Từ năm 2004-2025, ngài là đại biểu HĐND tỉnh Quảng Nam nhiều nhiệm kỳ; đắc cử đại biểu HĐND TP.Đà Nẵng nhiệm kỳ 2026-2031.

Gắn bó với Ủy ban MTTQVN tỉnh Quảng Nam từ năm 2009 đến 2025, ngài là nhịp cầu thắp sáng khối đại đoàn kết, minh chứng cho tinh thần người con Phật dấn thân giữa lòng đời.

Công hạnh phụng sự

Trên bục giảng đường Đạo Nguyên, Hòa thượng dốc sức xây dựng cơ sở đào tạo quy củ. Tại chốn Long Hoa, ngài giáo dưỡng hơn 50 vị học Tăng, chắp cánh cho họ hoàn mãn Phật học, trụ trì khắp các miền: Duy Trung, Yên Sơn, Đông Giang, Đồng Châu, Tân Bình, Thạnh Mỹ...

Thân hành chẳng nệ gian lao, ngài vượt suối đèo đến những vùng thâm u hẻo lánh: lên Trà My, Nam Giang gieo mầm Chánh pháp; về Cù Lao Chàm, Tam Hải thắp sáng niềm tin. Những ngôi phạm vũ sừng sững mọc lên giữa đại ngàn, nhiều điểm sinh hoạt Phật giáo thành hình, tạc nên một tinh thần kiến thiết không mệt mỏi.

Hòa thượng Thích Phước Minh trao Giáo chỉ tấn phong giáo phẩm đến chư Tăng TP.Đà Nẵng - Ảnh: Nguyên Hà

Những vinh danh cao quý

Hơn nửa thế kỷ phụng sự miệt mài cho Đạo pháp và Dân tộc, Hòa thượng được Nhà nước, Mặt trận và Giáo hội ghi nhận công đức qua nhiều bằng khen và danh hiệu đáng trân quý, như: Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vì những đóng xuất sắc trong công tác an sinh xã hội; Kỷ niệm chương của Ủy ban Trung ương MTTQVN, cùng nhiều Bằng khen của HĐND, UBND, Công an và MTTQVN tỉnh Quảng Nam liên tiếp nhiều nhiệm kỳ.

Về phương diện Giáo hội, ngài được Hội đồng Trị sự GHPGVN long trọng tuyên dương công đức đối với sự nghiệp đào tạo Tăng tài, cùng nhiều Bằng tuyên dương công đức của các cấp Giáo hội ghi nhận những cống hiến to lớn của ngài trong sự nghiệp hành đạo. Đây không chỉ là sự ghi nhận, mà còn là minh chứng cho đạo hạnh và công lao hoằng pháp lợi sinh của một bậc giáo phẩm.

Chân dung Hòa thượng Thích Phước Minh (1957-2026) - Ảnh: Nguyện Truyền

Những ngày cuối đời

Đầu năm 2025, ngài lâm trọng bệnh. Nhưng thân đau mà tâm không lụy, ngài vẫn canh cánh nỗi lo Phật sự, ân cần sách tấn Tăng Ni. Ngày 12 và 13-4-2026, sắc tướng tuy suy yếu, ngài vẫn dõi theo Đại hội đại biểu Phật giáo thành phố qua màn ảnh nhỏ.

Đặc biệt, sau khi đại hội kết thúc, 14 giờ ngày 13-4-2026, cơ thể bỗng khỏe hơn, Hòa thượng đã quang lâm trụ sở Ban Trị sự - chùa Pháp Lâm, chủ tọa phiên họp đầu tiên, dặn dò cặn kẽ công tác Đại lễ Phật đản và khóa An cư kiết hạ Phật lịch 2570.

Nào ngờ đâu, vài ngày sau, gió nghiệp thổi mạnh, dù y bác sĩ tận tình chăm sóc, nhưng duyên trần đã mãn. Sáng ngày 25-3-Bính Ngọ (11-5-2026), vào lúc 8 giờ 20 phút, giữa tiếng hộ niệm ngân vang của môn đệ, Hòa thượng chào từ biệt rồi xả báo an nhiên, thâu thần viên tịch; trụ thế 70 năm, 46 hạ lạp.

(BTV Báo Giác Ngộ biên tập từ thông tin Ban Tổ chức Lễ tang cung cấp)