Xã hội cần gì ở báo chí và nhà báo?

Các ý kiến sau đây chưa phải là tất cả, tuy nhiên phần nào cũng cho báo chí và nhà báo một cái nhìn khách quan hơn về những cái được và chưa được trong thời gian qua, từ đó có sự điều chỉnh để hoàn thành tốt hơn vai trò ngôn luận của mình.

Báo chí phản ánh vừa thừa vừa thiếu!

Dễ nhận thấy rằng việc phản ánh của báo chí trong thời gian qua vừa thừa, vừa thiếu. Thiếu là có nhiều lĩnh vực báo chí vẫn chưa phản ánh, thừa là phản ánh quá nhiều tiêu cực, khai thác những mảng “đen” để giật gân, câu khách. Trong khi đó lại thiếu những bài viết mang tính tích cực, nêu những kết quả, điển hình tốt. Những thông tin tiêu cực đôi khi chiếm hết trang báo, điều này làm cho người dân có cảm giác hoang mang, mất lòng tin với xã hội trong khi đâu phải xã hội chúng ta chỉ toàn những điều xấu đó.

Ngoài ra, nhà báo không chỉ phản ánh, thông tin mà còn phải hiến kế các giải pháp với Đảng, chính quyền và Sở, ngành để giải quyết vấn đề cho tốt. (Ông Nguyễn Thành Rum, Giám đốc Sở VHTTDL TP.HCM)

Đòi hỏi nhà báo phải có trình độ, sự tinh nhạy và cái tâm với nghề

Cái người dân đòi hỏi ở báo chí và nhà báo là thông tin chính xác, kịp thời và hấp dẫn. Điều này không phải báo chí không biết nhưng chưa hẳn đã làm tốt. Đất nước đang đổi mới, ngành Giáo dục đã và đang thực hiện sự đổi mới. Báo chí cần góp tiếng nói trong công cuộc đổi mới này. Hơn ai hết, nhà báo, đặc biệt là nhà báo phụ trách Giáo dục phải nắm được những cái mà ngành đang cần đồng hành để tuyên truyền, phổ biến cho xã hội, nhất là phụ huynh và học sinh. Đó là những mục tiêu, chủ trương chính sách, phương pháp dạy học, quy chế, thi cử... mà nếu không có báo chí thì những cái mới này rất lâu mới tới được mọi người. Báo chí đã hỗ trợ cho ngành rất nhiều trong công cuộc phát triển giáo dục. Ngoài ra, thông qua báo chí mà những cái chưa được của ngành cũng được phản ánh, chỉ ra, từ đó giúp ngành điều chỉnh tốt hơn công cuộc giáo dục, đào tạo của mình.

Tuy nhiên, cái cần ở người phóng viên là nắm vững những cái hay và chưa hay của ngành, và bằng ngôn ngữ của mình có những bài báo tốt để xây dựng, nêu gương... mà điều này thì đòi hỏi nhà báo phải có trình độ, sự tinh nhạy và cái tâm với nghề. (TS. Huỳnh Công Minh, Giám đốc Sở GD&ĐT TP.HCM)

Đấu tranh để phát triển cái tốt và đẩy lùi cái xấu

Báo chí luôn là một kênh thông tin hữu hiệu cho xã hội, kênh phản hồi hiệu quả cho nhà quản lý các Sở, ngành để nắm bắt thực tế và có những điều chỉnh cho phù hợp. Với tình hình nhân lực còn nhiều hạn chế của các Sở, ngành, báo chí đã thật sự là lực lượng đắc lực hỗ trợ cho chúng tôi trong việc giám sát, phản ánh thực tế và đề xuất giải pháp. Chúng tôi rất trân trọng vai trò phản biện của báo chí, thể hiện rất sắc sảo trong những năm gần đây. Có phản biện thì mới nhìn rõ được mình, không chủ quan và phải nỗ lực để làm tốt hơn. Tuy nhiên, nhà báo cũng như chúng tôi, trong thực hiện nhiệm vụ bao giờ cũng còn những hạn chế, do đó không tránh khỏi sai sót. Vấn đề là chúng ta phải công tâm, bản lĩnh trong xử lý, với mục tiêu kiên định là đấu tranh để xây dựng, để phát triển cái tốt và đẩy lùi cái xấu. (PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM)

Báo chí nên phê bình đúng và thẳng thắn

Không riêng gì nghệ thuật, mà hầu hết tất cả các ngành nghề trong xã hội đều cần đến báo chí. Đó là nói đến những báo chí lành mạnh, chính báo chí là chiếc cầu nối để đưa các loại hình nghệ thuật, hoạt động của nghệ sĩ đến với công chúng. Hoạt động nghệ thuật nói riêng, nếu không có báo chí thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Chúng tôi thông qua phương tiện báo chí để đưa thông tin đến khán giả của mình.

Tuy nhiên gần đây có một số “con sâu làm rầu nồi canh”, khi một số bài báo phân tích vấn đề nghệ thuật, hoặc đi sâu vào đời tư nghệ sĩ thiếu chính xác. Những người làm nghệ thuật như chúng tôi rất cần những phê bình nghệ thuật đúng đắn, có tâm và thẳng thắn. Trong thời gian tới hi vọng báo chí sẽ tiếp tục có những đóng góp thiết thực, chân tình, phê bình thẳng thắn đối với lĩnh vực nghệ thuật nói chung và sân khấu nói riêng. Rất mong phóng viên khi viết về vấn đề gì nên xem xét cho thật kĩ càng, chúng tôi không ngại những bài phê bình nếu như đó là sự phê bình chân thành và thẳng thắn.(Ông Huỳnh Anh Tuấn, Giám đốc Cty Sân khấu và nghệ thuật Thái Dương TP.HCM)

Đừng "vừa đánh, vừa xoa"

Hiện nay có rất nhiều tờ báo ra đời, điều này rất tốt cho giới nghệ sĩ khi những thông tin về nghệ thuật, nghệ sĩ nhanh chóng đến với độc giả. Tuy nhiên, cũng có nhiều báo khai thác quá sâu đời tư nghệ sĩ (đặc biệt là giới ca sĩ, diễn viên, người mẫu) là điều không tốt. Đôi khi những phát ngôn nhẹ nhàng trong lúc trà dư tửu hậu lại bị phóng viên chộp lấy và giật tít như một câu “tuyên ngôn” thì rất nguy hiểm, rồi từ đó bình luận, suy diễn lung tung. Nhiều bài báo sai sự thật kiểu đó rất tội cho nghệ sĩ, họ phải đối mặt với dư luận rất khắc nghiệt mà báo chí đã góp phần rất lớn. Đáng buồn là có nhiều báo tự tạo sự kiện, tạo dư luận, vừa đánh vừa xoa để báo mình được bạn đọc chú ý, cũng như một cách để tự lăng xê báo mình. (Ca sĩ Phương Thanh)

Đừng đưa thông tin vô thưởng vô phạt

Xã hội càng hiện đại bao nhiêu thì nhu cầu cần được thông tin của con người cũng tăng lên bấy nhiêu. Báo chí chính là kênh thông tin giúp người dân nắm bắt nhanh nhất nhu cầu đó. Tuy nhiên, không phải vì thế mà bất cứ thông tin nào cũng đăng trên báo. Chúng tôi không hài lòng khi có những thông tin rất vô thưởng vô phạt, những thông tin giật gân, câu khách không đáng có, hoặc có báo đặt tít tựa nghe rất kinh khủng nhưng nội dung thì quá bình thường làm cho người đọc có cảm giác mình bị lừa. Báo chí nên rút kinh nghiệm để thể hiện vai trò chuẩn mực của mình tốt hơn.  (Ông Dương Thái Hồ, cán bộ nghỉ hưu ở Rạch Giá, Kiên Giang)