Rau kinh giới còn gọi là giả tô, khương giới, người Tày gọi là nhả nát hom. Thân vuông có lông mịn, cao 30-50 cm, mọc thẳng đứng. Lá mọc đối, phiến lá thuôn nhọn, mép có răng cưa, mặt nhám, gân lá nổi rõ ở mặt dưới. Hoa nhỏ không cuống, màu xanh lơ nhạt, mọc khít nhau thành bông lệch ở đầu cành. Quả nhẵn có 4 hạch nhỏ.

Kinh giới có nguồn gốc ở châu Âu và vùng bắc châu Á, được trồng rộng rãi tại Việt Nam làm rau gia vị. 

Lương y Bùi Đắc Sáng cho biết rau kinh giới có vị cay, tính ấm, tác dụng giải cảm, chống co cứng, trị cảm phong thấp, nhức đầu ê ẩm, đau mình, lở ngứa.

Kinh giới tuệ, tức nụ hoa kinh giới, là vị thuốc Đông y chữa hắt hơi, sổ mũi, phong ngứa mề đay do có tác dụng tiêu độc, chống dị ứng, giảm ngứa, viêm mũi dị ứng, viêm xoang. 

Năm 2011, trên tạp chí khoa học Experimental Biology and Medicine (Y sinh học thực nghiệm), nhà khoa học Hàn Quốc Hui-Hun Kim và cộng sự đã công bố nghiên cứu chứng minh vị thuốc kinh giới tuệ có khả năng chống dị ứng, giảm mẫn cảm. Nghiên cứu cho thấy dịch chiết từ kinh giới tuệ có khả năng ức chế các phản ứng dị ứng, chữa viêm xoang, viêm mũi hiệu quả.

Ngoài chữa cảm mạo, dị ứng, viêm xoang, rau kinh giới còn có tác dụng chữa các chứng thổ huyết,
chảy máu cam, đại tiểu tiện ra máu, chữa đau bụng, đầy bụng... Ảnh: Cây thuốc dân gian.

Theo lương y Sáng, nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng, viêm xoang trên cơ địa dị ứng là người bệnh mẫn cảm khi tiếp xúc với các yếu tố như phấn hoa, bụi, nấm mốc, lông thú, nước hoa... Các phản ứng ban đầu là hắt hơi, ngứa mũi, nghẹt mũi, chảy nước mũi, dẫn đến viêm mũi, viêm xoang. Bệnh rất hay tái phát nếu không điều trị nguyên nhân.

Phương pháp giải mẫn cảm dị ứng là định kỳ (2-4 tuần) tiêm kháng nguyên gây dị ứng vào cơ thể bệnh nhân với liều tăng dần giúp cơ thể thích nghi với kháng nguyên. Từ đó, cơ thể bệnh nhân sẽ sinh ra các kháng thể, làm giảm nguy cơ bị dị ứng khi tiếp xúc với các yếu tố mẫn cảm. Phương pháp này có xác suất thành công khoảng 70-80%.

Thông thường liệu trình điều trị bằng kháng nguyên trong 6-12 tháng bệnh mới bắt đầu có tiến triển, tùy loại dị ứng có khi kéo dài 1-3 năm. Người bệnh ở Việt Nam thường tìm phương pháp giải dị ứng đơn giản và ít tốn kém hơn, như sử dụng rau kinh giới.

Một số bài thuốc từ rau kinh giới

Trị cảm phong thấp, sởi, dị ứng: Hoa, lá, cành kinh giới lượng 20 g sắc uống trị cảm phong thấp, nhức đầu ê ẩm, đau mình, không có mồ hôi (hoặc đổ mồ hôi khi gặp gió lạnh), trẻ em lên sởi, lở ngứa.

Dị ứng ngứa: Hoa kinh giới sắc cùng hoa húng quế, mỗi loại 12 g chữa mẩn ngứa do dị ứng ngoài da.

Nhức đầu, viêm mũi: Hoa kinh giới tán bột mịn, uống 4g/lần với nước chè nóng chữa gió lạnh, nhức đầu, chảy nước mũi, máu mũi.

Cảm sốt: Kinh giới 8 g sắc cùng bạc hà 8 g, chia 2-3 lần uống trong ngày, chữa cảm phong nhiệt.

Chữa loét: Kinh giới thán sao 20 g sắc uống, ngoài ngâm rửa bằng nước bồ kết sắc uống chữa hậu môn, trực tràng lở loét.

Đau nhức xương khớp: Kinh giới tươi 50 g giã, vắt lấy nước cốt uống, bã đánh gió chữa cảm, đau nhức các đầu xương.

Thúy Quỳnh
(VnExpress)