Thao thức cùng ẩm thực xưa

Tại buổi thuyết trình chuyên đề về cổ vật phục vụ ẩm thực truyền thống Việt Nam diễn ra tại Huế chiều 2 - 5, toàn bộ diễn trình của ẩm thực Việt đã được nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn diễn giải thông qua sưu tập 284 đồ gốm sứ liên quan đến văn hóa ẩm thực thuộc các thời Lý, Trần, Lê và Nguyễn.
Nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn (phải) giới thiệu hiện vật phục vụ ẩm thực cho các bạn trẻ Huế trong ngày 3-5 - Ảnh: TH.LỘC

Nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn (phải) giới thiệu hiện vật phục vụ ẩm thực cho các bạn trẻ Huế trong ngày 3-5 - Ảnh: TH.LỘC

Mở màn từ thời nhà Lý với hoa sen - những họa tiết trang trí rất đậm phong cách mỹ thuật Phật giáo nổi trên đồ gốm. Người nghe thật sự bất ngờ trước cách giải thích về những ý niệm thanh tao, thuần khiết trong quan niệm về ẩm thực của con người giai đoạn này. Đến thời Trần và Lê, hoa sen dần bị thay thế, mờ nhạt để chuyển sang những đồ án trang trí gốm với cúc, tùng hay bát bửu... Đó cũng chính là sự “chuyển ngôi” tư tưởng chính thống từ Phật giáo sang Nho giáo...

Càng thấy thú vị khi diễn giả cho rằng lịch sử và đặc trưng ẩm thực cũng gần như song hành với lịch sử dựng nước của người Việt. đi đến đâu là người Việt lại chọn lọc, tiếp nhận và phát triển thêm nhiều món ăn uống, nhiều chất liệu, kiểu dáng hiện vật để bồi đắp vào kho tàng ẩm thực Việt...

Đỉnh cao của ẩm thực Việt cũng được nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn xác định vào thời Nguyễn kể từ thế kỷ 19, đó là sự tích tụ và phát triển mọi kỹ thuật nấu nướng, nâng tầm tuyệt kỹ của sự cầu kỳ, tinh tế và hợp lý, kể cả việc tiếp thu những kỹ thuật rất mới từ phương Tây.

Từ sự phong phú và tinh tế trong thế giới ẩm thực của người xưa, nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn cũng dẫn dắt đến sự biến dạng, lai tạp và dễ dãi của ẩm thực phổ biến thời nay. Mỗi thời đại, mỗi hoàn cảnh đều có thể phát sinh một nhu cầu ẩm thực riêng, nhưng rõ ràng việc nghiên cứu, sưu tầm, phục hồi... ẩm thực xưa là cả sự thao thức tìm về nguồn cội văn hóa dân tộc, là những điều mà người thuyết trình gieo trong lòng người nghe...

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Rực rỡ sắc xuân tại ngôi chùa ở Tây Nguyên

[Ảnh] Rực rỡ sắc xuân tại ngôi chùa ở Tây Nguyên

GNO - Trong không khí hoan hỷ của ngày đầu xuân, ngôi già-lam Quảng Trạch (xã Đắk Liêng, tỉnh Đắk Lắk), chốn thiền môn uy nghiêm soi bóng bên hồ Lắk thơ mộng, đã trở thành điểm tựa tâm linh đầu xuân để người dân về lễ Phật trong ngày đầu năm.
Nét đẹp mộc mạc trong khuôn viên ngôi tự viện ở miền đất Cao Nguyên

Lâm Đồng: Nét đẹp mùa xuân ở chùa Bửu Lâm

GNO - Chùa Bửu Lâm ở thôn 3, xã Quảng Khê, H.Đắc Glong, tỉnh Đắk Nông cũ (nay là tỉnh Lâm Đồng) là ngôi tự viện nhỏ, mang vẻ đẹp mộc mạc, thanh tịnh. Xuân Bính Ngọ 2026, sắc hoa vạn thọ do chư Tăng, Phật tử tự trồng trong khuôn viên chùa điểm tô mùa xuân thêm thắm màu thiền vị.
Bài đăng trên giai phẩm Giác Ngộ Xuân Bính Ngọ - 2026 - Thiết kế: Phòng Mỹ thuật BGN/Tống Viết Diễn

Tết xưa Tổ Giáng

GNO - Cuộc đời của Đức Đệ tam Pháp chủ - Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ (1917-2021) hòa trong dư âm kinh kệ ngân mãi không dứt. Với ngài, triết lý “dĩ nông vi thiền” không chỉ là lời dạy, mà là một đạo sống: gieo hạt là gieo tâm, cày ruộng là cày kinh, hái rau là hái đạo.

Thông tin hàng ngày