Câu hỏi này đã được chúng tôi gợi ra trong cuộc trò chuyện với đôi vợ chồng Việt - Mỹ, chị Cao Thị Như Quỳnh và anh John C. Schafer - Giáo sư ngôn ngữ học và văn chương đối chiếu, Đại học Humboldt, Hoa Kỳ. Khi chúng tôi nhắc đến những xung đột giữa hai cá thể văn hóa trong gia đình, chị Quỳnh đã bật khóc như trẻ thơ trước sự ngơ ngác của người chồng.

Họ là những trí thức Phật tử, nên duyên vợ chồng đằm thắm được gần 40 năm, đã có với nhau 2 mặt con. Không một ai, kể cả chính đôi vợ chồng ấy, có thể hình dung được góc khuất chưa được nhìn thấy trong tâm hồn họ, bởi họ còn mải bận rộn với bao việc, từ xã hội cho đến gia đình.

Chị Quỳnh tiếp thu nền văn hóa phương Tây từ thuở còn rất trẻ. Trong khi đó, anh John không những là người tinh tế, mà còn nghe và nói sành tiếng Việt; thậm chí anh hát được cả nhạc Trịnh. 9 năm trước, anh từng xuất bản một cuốn sách thú vị với nhan đề: “Trịnh Công Sơn, Bob Dylan - Như trăng là nguyệt?”.

Những tưởng hai tâm hồn như thế sẽ có thể giao hòa một cách hoàn hảo, ấy thế mà, vẫn có những điều họ chưa thể nói được với nhau, không quá lớn nhưng cũng đủ để cố kết thành nỗi cô đơn vi tế. Nỗi cô đơn ấy bật thành tiếng nấc trong dòng suy tư về truyền thống, cội nguồn, tâm linh… những gì đã trở thành dấu ấn khó xóa nhòa trong tâm thức mỗi con người, mỗi gia đình, từ đời này qua đời khác.

Có một nguồn cội nào khác ngoài quê hương? Có một quê hương nào khác ngoài nơi chôn nhau cắt rốn? Đó không chỉ là những câu hỏi, mà còn là nỗi khắc khoải thẳm sâu trong mỗi người, khi biên giới địa lý đã dần mờ nhạt, chủ nghĩa xê dịch trở thành quen thuộc và cuộc sống biến động nhiều hơn.

Bìa báo xuân Giác Ngộ - Tân Sửu 2021

Cội nguồn, do đó, chính là chủ đề của giai phẩm Giác Ngộ xuân Tân Sửu 2021 mà Ban Biên tập muốn gửi đến quý bạn đọc thân thiết.

Kính chúc chư tôn đức Tăng Ni, quý thiện hữu tri thức và bạn đọc một mùa xuân vô lượng an lạc, cát tường như ý!