Hôm đó, sau nhiều ngày công việc Phật sự liên tục, tôi chợt nghe Đăng Khôi, cậu học trò nhỏ năm nay mới lên lớp 2 nép vào lòng mẹ rồi ngước mắt hỏi một câu hồn nhiên: Mẹ ơi, sao lâu rồi sư phụ không đi thả cá, thả chim vậy mẹ?

Chỉ một câu hỏi nhỏ xíu thôi. Mà tôi nghe, chợt thấy mình khựng lại. Ừ nhỉ… lâu rồi. Có những tháng công việc Phật sự bận rộn quá, những ngày Chủ nhật cứ thế nối tiếp nhau, hết việc này đến việc khác khiến tôi vô tình quên mất một điều mà các con vẫn âm thầm mong chờ.

Từ một buổi sáng đi phóng sinh

Người lớn chúng ta thường có rất nhiều lý do chính đáng để bận rộn. Nhưng trẻ con thì không. Trong thế giới trong trẻo của các con, điều gì đã thành thói quen, thành niềm vui, thành tình thương thì tự nhiên sẽ được nhớ rất sâu.

Các con nhớ những buổi sáng tinh khôi cùng nhau đi mua cá, mua chim. Nhớ chiếc túi nylon xách trên tay nhẹ hẫng mà chứa đầy sự sống. Nhớ lúc đứng bên bờ sông, bờ hồ, tự tay cẩn thận mở từng nút dây, nghiêng nhẹ góc túi rồi chăm chú nhìn những chú cá nhỏ quẫy đuôi bơi vút vào lòng nước thẳm. Hay những vòm cây xanh ngắt, nơi những chú chim nhỏ vừa thoát khỏi lồng đã tung cánh bay vút lên bầu trời rộng lớn.

Có khi, các con chẳng nói gì nhiều. Chỉ đứng nhìn. Rồi một lúc sau lại ngẩng lên hỏi: “Nó về nhà được rồi hả Sư phụ?”. Tôi lại mỉm cười, xoa đầu con: “Ừ, nó được về nhà rồi”.

Phụ huynh đồng hành cùng con trong các hoạt động thiện nguyện - một cách "thân giáo" tự nhiên và sâu sắc

Tôi nhớ lại khoảng thời gian năm 2018. Khi ấy, tôi còn là một Ni sinh theo học khoa Triết học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM. Chưa tham gia nhiều công tác Phật sự như bây giờ, nhưng bằng tất cả nhiệt huyết của tuổi trẻ và một mong muốn giản dị làm điều gì đó có ý nghĩa cho đời, tôi cùng vài người bạn gom góp từng chút một, rồi nhóm Thiện nguyện Thiên Phong ra đời từ đó.

Mục đích ban đầu của Thiên Phong đơn giản lắm: Gieo chút duyên lành cho các em nhỏ và những người xung quanh, nhất là các phụ huynh bận rộn với gánh nặng cơm áo, ít có thời gian đến chùa.

Đến nay, nhóm duy trì một đội ngũ cố định khoảng 15 đến 20 thành viên. Từ các bạn sinh viên năng nổ, các bậc phụ huynh trẻ cho đến những bé nhi đồng lon ton chạy theo cha mẹ. Có những người đã gắn bó với Thiên Phong từ những ngày đầu tiên. Như bé Lan Anh, ngày nào còn là một cô bé ngơ ngác theo nhóm, nay đã là sinh viên năm hai đại học. Hay như Diễm Hương, từ cô sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Luật ngày nào, giờ đã lập gia đình và có em bé 3 tuổi. Hôm nay, cả hai mẹ con Diễm Hương lại tiếp tục nắm tay nhau đồng hành cùng nhóm.

Thời gian trôi qua lặng lẽ như một dòng sông. Điều quý giá nhất sau từng ấy năm có lẽ là những người đồng hành và các em nhỏ đã cùng nhau lớn lên, cùng gieo thêm những hạt giống lành giữa cuộc đời bộn bề.

Gieo mầm tử tế từ điều bình dị

Với nhiều em nhỏ, những chuyến đi cùng Thiên Phong trở thành những trải nghiệm vô giá. Cha mẹ bận rộn bôn ba, đâu có nhiều thời gian đưa các con đi đây đi đó. Vì vậy, mỗi chuyến đi phóng sinh, mỗi đợt trao quà không chỉ là hoạt động từ thiện, mà còn như một “chuyến du lịch tuổi thơ” - nơi các con được bước ra khỏi bốn bức tường bê-tông để nhìn thấy và cảm nhận thế giới ngoài kia rộng lớn biết bao.

Trò chuyện với nhiều phụ huynh trong nhóm, tôi mới hiểu hết góc nhìn của những người làm cha, làm mẹ. Họ cho con tham gia nhóm không phải vì mong con làm được điều gì to tát, vĩ đại. Trước hết, họ chỉ muốn con mình được đắm mình trong một môi trường của những điều tử tế.

Chị Thiện từng tâm sự với tôi: “Các con còn nhỏ, mình nói lý thuyết nhiều đôi khi các con chưa hiểu đâu Sư cô. Nhưng khi cùng con đi phóng sinh, đi trao quà, gặp những hoàn cảnh khó khăn… các con được tận mắt nhìn thấy và tự cảm nhận. Đó là cách tự nhiên nhất để gieo cho con hạt giống của sự yêu thương, biết chia sẻ và trân trọng những gì mình đang có. Bản thân phụ huynh chúng con cũng nhân duyên này mà được gieo trồng phước đức, cầu nguyện hồi hướng cho gia đình…”. Đó chính là “thân giáo” - thứ giáo dục không lời nhưng chạm rất sâu. Cha mẹ làm, con cái nhìn thấy. Nhìn thấy cha mẹ sống hướng thiện, biết cúi xuống trước nỗi đau của người khác, tự nhiên trẻ con sẽ soi vào đó để hình thành nên nhân cách của chính mình.

Hành trình 8 năm gieo mầm tử tế và nuôi dưỡng đời sống tinh thần cho tuổi thơ

Lớn lên cùng lòng thương

Mỗi năm, khi mùa thu về, Thiện nguyện Thiên Phong lại chọn một vùng đất mới để tổ chức chương trình Trung thu cho trẻ em nghèo. Mỗi năm một địa điểm, một câu chuyện, một trải nghiệm khác nhau.

Tôi thích những chuyến đi ấy, không chỉ vì nhìn thấy nụ cười reo vui của các con. Tôi muốn các em nhỏ của Thiên Phong được nhìn thấy thế giới ở những góc khuất khác.

Có những nơi các con đến, những bạn nhỏ cùng lứa tuổi vẫn còn thiếu thốn đủ điều. Có em chưa từng biết đến một chiếc lồng đèn Trung thu lung linh rực rỡ. Có gia đình vẫn chật vật, loay hoay với từng bữa cơm qua ngày. Những đôi mắt trẻ thơ nơi vùng xa ấy vẫn trong veo, dù phía sau là một hoàn cảnh ngặt nghèo mà các em nhỏ ở thành phố có lẽ chưa bao giờ hình dung nổi.

Các con tận tay trao một phần quà, một chiếc bánh, một chiếc lồng đèn… Nhưng rồi, tôi nhận ra chính các con mới là người nhận lại nhiều nhất.

Các con nhận ra mình đang may mắn biết bao, nhận ra một bữa cơm đủ đầy là điều đáng quý; nhận ra cha mẹ vẫn đang dốc sức chăm lo cho mình từng quyển vở, từng bộ quần áo, từng giờ học; và nhận ra… ngoài kia còn biết bao nhiêu bàn tay đang rất cần được nắm lấy.

Tôi thường không giảng giải hay dạy dỗ quá nhiều trong những chuyến đi như thế. Trẻ con đâu cần những bài học đạo đức dài dòng. Chúng chỉ cần được nhìn thấy.

Nhìn thấy một cụ già neo đơn lưng khòm; nhìn thấy một em nhỏ áo rách vai; nhìn thấy một sinh mệnh nhỏ bé được trở về với tự nhiên tự do; và nhìn thấy một nụ cười rạng rỡ bừng sáng sau khi nhận một món quà nhỏ.

Rồi những hình ảnh ấy sẽ tự động tìm một góc thâm trầm trong ký ức của các con. Có thể hôm nay khi mới 7, 8 tuổi, các con chưa hiểu hết ý nghĩa của hai chữ “từ bi”. Nhưng biết đâu nhiều năm sau, khi đã trưởng thành, khi có một công việc ổn định, khi trong tay có nhiều hơn… các con sẽ bất chợt nhớ về những ngày thơ bé từng đi làm thiện nguyện: nhớ một dòng sông lấp lánh nắng sáng; nhớ những chú cá nhỏ quẫy đuôi; nhớ một mùa Trung thu ấm áp ở một vùng đất xa xôi; và nhớ rằng… mình từng được dạy cách yêu thương từ những điều rất đỗi bình thường.

Tất nhiên, các con vẫn đang ở tuổi đến trường. Những chuyến đi của Thiên Phong được gói gọn để không làm ảnh hưởng đến việc học. Ngược lại, trong nhóm, mọi người xem nhau như một gia đình. Các anh chị sinh viên lớn hơn thường xuyên chia sẻ, động viên, chỉ bảo cho các em nhỏ học tập. Khi có thể, nhóm lại cùng nhau nâng đỡ, giúp các em bớt đi một phần khó khăn trong cuộc sống.

Thiện nguyện, suy cho cùng, đâu chỉ là trao đi vật chất. Đó còn là cách để những đứa trẻ học cách lớn lên cùng nhau: Cùng học - cùng đi - cùng vui. Cùng nhìn thấy những mảnh đời mà nếu chỉ ngồi trong căn nhà êm ấm của mình, các con sẽ chẳng bao giờ nhìn thấy được. Và quan trọng nhất: Cùng học cách sống tử tế.