Nghi thức cúng ngọ truyền thống thiền môn trong lễ tưởng niệm húy nhật Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Sơn tại thiền viện Vạn Hạnh

Tại chánh điện thiền viện, Hòa thượng Thích Huệ Chúc sám chủ, cùng chư Tăng cử hành nghi lễ cúng ngọ truyền thống thiền môn, sau đó chư tôn đức dâng hương tưởng niệm, cung tán và đảnh lễ trước di ảnh Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Sơn tại hậu Tổ thiền viện.

Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Sơn, thế danh Đặng Thành Công, sinh ngày mồng hai, tháng tám, năm Mậu Dần, tức ngày 25-9-1938, trong một gia đình thâm tín ngôi Tam bảo, tại làng Xuân Quang, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định.

Ngài xuất gia năm 1958 tại Phật học viện Hải Đức - Nha Trang, được Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ thế phát xuất, ban cho pháp danh Nguyên Hùng.

Chư Tăng Ni, Phật tử tham dự Lễ tưởng niệm Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Sơn tại thiền viện Vạn Hạnh trong ngày rằm tháng Tư - Bính Ngọ

Sau bốn năm tinh cần học đạo, vào năm 1962, Hòa thượng được Bổn sư truyền thọ giới Sa-di, với Pháp tự là Phước Sơn. Sau khi tốt nghiệp tú tài toàn phần vào năm 1964, theo lời chỉ dạy của Hòa thượng Bổn sư, ngài vào trú xứ Quảng Hương Già Lam để theo học chương trình Cử nhân Phật học tại Viện Đại học Vạn Hạnh, Cử nhân Hán Nôm, và tín chỉ Triết học Phương Đông tại Đại học Văn Khoa - Sài Gòn. Bằng sự nhiệt tâm tinh cần, nỗ lực hết mình, đến năm 1968, ngài hoàn tất các chương trình theo học, đã nhận văn bằng tốt nghiệp Cử nhân Phật học và Hán Nôm, cùng với các tín chỉ triết học phương Đông thời đó.

Sau ngày đất nước thống nhất, vào năm 1976, Hòa thượng là một trong những vị đầu tiên về thiền viện Vạn Hạnh, phụ giúp Trưởng lão Hòa thượng Minh Châu trong các Phật sự, nghiên cứu, dịch thuật và giảng dạy Tăng Ni Phật tử tại thiền viện. Trong vai trò Giám luật, Hòa thượng thường giáo giới cho chư tăng thiền viện thực hành đời sống phạm hạnh theo quy củ thiền môn, nhất là qua các mùa An cư kiết hạ.

Thiền viện Vạn Hạnh, nơi gắn bó với đạo nghiệp của Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Sơn

Năm 1984, Giáo hội Phật Giáo Việt Nam thành lập Trường Cao cấp Phật học VN tại TP.HCM Hòa thượng đã tham gia giảng dạy bộ môn Hán văn, Luật học cho Tăng Ni sinh từ buổi đầu thành lập trường từ khóa I đến khóa V. Từ 2004 đến 2016, Hòa thượng đã đảm nhiệm thêm việc giảng dạy lớp Phiên dịch của Viện Nghiên cứu Phật học VN.

Bên cạnh đó, Hòa thượng còn một trong những vị giáo phẩm cố vấn cho Chương trình Phật học hàm thụ do Báo Giác Ngộ phối hợp với Ban Hoằng pháp Trung ương GHPGVN tổ chức, tiền thân của Khoa Đào tạo từ xa của Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM ngày nay.

Năm 1993 Hòa thượng đảm nhiệm chức vụ Trưởng ban Ban Phật giáo Việt Nam trực thuộc Viên Nghiên cứu Phật học VN, sau đó được bổ nhiệm chức vụ Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học VN từ nhiệm kỳ VII (2012 - 2017). Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc nhiệm kỳ VIII (2017-2022), ngài được Giáo hội cung cử vào Ban Chứng minh Viện Nghiên cứu Phật học VN.

Hòa thượng Thích Huệ Chúc sám chủ Lễ cúng ngọ

Cùng với các Phật sự, dấu ấn lớn nhất trong cuộc đời của Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Sơn là dành nhiều thì giờ cho việc nghiên cứu, phiên dịch nhiều bộ luận, dịch thuật và tác giả nhiều công trình khảo cứu giá trị Phật học để lại cho hàng hậu học, bao gồm Tam Tổ thực lục (1995), Phương pháp khoa học của Duy thức (dịch, 2000), Truyện cổ sự tích cứu vật phóng sinh (dịch, 2001), Luật Ma-ha Tăng-kỳ (dịch, 4 tập, 2003), Ấn Độ Phật giáo nguyên lưu giảng lược (dịch, 2008), Lịch sử phiên dịch Hán tạng (dịch, 2008), Sắc tu Bách Trượng thanh quy (đồng dịch giả, 2 tập, 2008), Lịch sử biên tập Thánh điển Phật giáo Nguyên thủy (đồng dịch giả, 2 tập, 2015), Tu tập Chỉ Quán tọa thiền pháp yếu (dịch, 2012)…

Đảnh lễ tưởng niệm Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Sơn tại hậu Tổ thiền viện Vạn Hạnh

Ngài còn trước tác biên soạn: Thơ thiền Việt Nam (2002), Giải trình ý nghĩa Vu lan (2004), Luật học tinh yếu (2006), Một số vấn đề về Giới luật (2006), Thanh tịnh đạo luận toát yếu (2006), Phật học khái yếu (2010), Tính chất trí tuệ và nhân bản của đạo Phật (2013)… cùng nhiều bài viết nghiên cứu Phật học, văn hóa dân tộc xuất bản trên Tập văn Ban Văn hóa GHPGVN, Báo Giác Ngộ, Kiến thức ngày nay từ thập niên 90 của thế kỷ XX, các tạp chí, kỷ yếu hội thảo trong và ngoài nước.

Từ phải sang: Trưởng lão Hòa thượng Thích Phước Sơn với chư vị Trưởng lão Hòa thượng Thích Minh Châu, Thích Thiện Châu, Thích Chơn Thiện và Hòa thượng Thích Giác Toàn tại thiền viện Vạn Hạnh

Vào ngày 16 tháng 4 nhuận, năm Canh Tý, PL.2563 (7-6-2020), vào lúc 2 giờ 56 phút, giữa âm thanh nhẹ nhàng chuyển vận lời kinh Đại phương quảng của Trung bộ, trong căn phòng số 2 yên tĩnh của Tăng xá thiền viện Vạn Hạnh, Hòa thượng chánh niệm xả báo thân, thuận tịch theo ánh sáng chánh pháp vô trước của Phật-đà, trụ thế 84 năm, với 47 hạ lạp.

Thể theo tâm nguyện của ngài, sau khi trà-tỳ, xá-lợi được đưa về nhập tháp phụng thờ tại Tam bảo tháp, Quảng Hương Già Lam, nơi bổn sư Trưởng lão Hòa thượng khai kiến.