Duyên cúc

GN - Tôi có người bạn công tác bên ngành văn hóa, cả hai chung một suy tư về lẽ đời, về những mai một đáng tiếc trong cuộc sống mà ông cha xưa từng bền lòng truyền lại bởi những đổi thay chóng mặt hôm nay.

Hoa cúc còn được biểu tượng cho cái đức của
người quân tử, sự đằm thắm dịu dàng, sự bền bỉ sắc hương...

Khi rảnh rỗi, chúng tôi kể cho nhau những kỷ niệm một thời, những chuyện mắt thấy tai nghe đã in hằn trong nhớ nghĩ. Một bận, cũng đã đến ngày cuối cùng của năm, phố xá ngoài kia xe cộ nườm nượp. Sự tất bật thường tình của phố thị. Bên tách trà ấm nóng trong quán cà-phê đìu hiu, chúng tôi lại lẩn thẩn hồn mình bằng những ký ức đáng yêu rồi ngậm ngùi tiếc nhớ.

Anh kể: xã Phú Thọ huyện Quế Sơn những năm 80 thế kỷ XX của thiên niên kỷ trước, một vùng quê bán sơn địa cực nghèo, cái nghèo đã đeo bám bao đời người gắn bó với quê xứ này. Vậy mà cứ mỗi cuối năm, khi việc đồng áng chừng tạm ổn, bên cạnh những cần thiết phải lo toan cho ba ngày Tết nhứt, bà con vẫn trước sau gìn giữ một thói quen nhà nhà như một, đó là họ chọn một gánh củi thật đẹp, thật đượm lửa được chuẩn bị để dành từ nhiều tháng trước, cứ thế họ rủ nhau kĩu kịt gánh đến chợ huyện để bán vào phiên chợ cuối năm, thể nào cũng xứng giá với niềm mong đợi. Đường đến chợ thì xa, gánh củi nặng oằn nhún nhẩy trên vai, thế mà bà con ta vẫn râm ran chuyện làng chuyện xóm, chuyện chuẩn bị sắm sanh cho Tết nhứt mỗi nhà… Những tưởng số tiền bán củi được giá kia sẽ chi dùng cho những mua sắm thiết yếu, hay đâu không hẹn mà gặp, họ chọn mua những cặp hoa cúc mặn mà tươi tắn để đem về chưng trong ba ngày xuân cho đẹp cửa đẹp nhà.

Câu chuyện anh kể dừng lại rất lâu trong một sớm hàn huyên, cái hình ảnh bà con nông dân mình bỏ công tìm và để dành gánh củi đẹp đem bán vào ngày cùng tháng tận của năm rồi hân hoan mua về nhà cặp hoa cúc ấy nó đáng để cho ta trân trọng, mến yêu phút lóe sáng tâm hồn của những con người một nắng hai sương chân chất, nó bừng ngộ hơn những thượng đế lắm tiền nhiều của đi săn lùng những cây hoa kiểng thời thượng đắt giá hôm nay, bởi đằng sau cái việc mua hoa kia, nó cho ta thấy niềm hạnh phúc tuy bé nhỏ nhưng có thật, nó hoàn toàn xứng giá với giọt mồ hôi đánh đổi của con người, và qua sự chọn hoa cũng cho ta hình dung được phần nào tâm hồn người nông dân bình dị của mình.

Hoa cúc được ví von là một trong “Tứ quý chi hoa” Mai, Lan, Tùng, Cúc. Mà nó còn được biểu tượng cho cái đức của người quân tử, sự đằm thắm dịu dàng, sự bền bỉ sắc hương là gởi gắm của lòng chung thủy, trước sau như một, bền tâm chặt dạ. Hoa cúc còn có tính gần gụi dễ sẻ chia, không kiêu sa đài các như các loài kỳ hoa dị thảo khác, không vương giả xa vời mà những con người bình dân chẳng khi nào dám mơ tưởng tới.

Chỉ mỗi chuyện dành củi đổi hoa kia, tuy thinh lặng khiêm cung mà nói lên với ta bao điều về ý nghĩa của chân giá trị…