Giết con thành gánh

Giác Ngộ - Sám hối là tự giác, là bản án tự lương tâm quy kết vì dù có hàng nghìn bản kiểm điểm đi nữa nhưng con người ấy chìm đắm trong vô minh, tham vọng, dục lạc thì cũng chỉ là "mượn màu son phấn" đánh lừa dư luận quan tâm mà thôi!

Câu chuyện ngày xưa…

Thuở xưa, có người nuôi bảy đứa con. Trong số ấy có một đứa chết, anh để thi hài trong nhà rồi tự mình bỏ nhà và cả gia đình đi nơi khác. Người láng giềng thấy thế hỏi rằng: Sao anh không đem đứa con đã chết của anh ra ngoài mai táng, lại bỏ nhà đem nhau ra ngoài? Hành động như thế rất là dại dột. Anh nghe xong, trả lời: "Người chết phải đem ra ngoài mai táng, đúng hay sai chẳng cần, vậy có thể bảo tôi làm cách nào không? Than ôi, chỉ có cách là giết thêm đứa nữa, rồi chất thành một gánh, gánh đi chôn. Kết quả là anh giết một đứa con nữa để cùng đứa con đã chết, chất thành một gánh, gánh lên chôn trên núi cao. Thấy sự việc như vậy, cả xóm làng ai cũng nói: Thiệt tình!!! (Kinh Bách Dụ - Chuyện thứ 6).

cauchuyen.jpg

Cuối tháng 5 vừa qua, một Tăng sĩ Hàn Quốc đã tự thiêu để phản đối những chính sách khai thác tự nhiên, làm hủy hoại đến môi trường sinh thái. Đã đến lúc Phật giáo cần có những tiếng nói và hành động nhằm bảo vệ môi trường sống, vì lợi ích của số đông.

Câu chuyện hôm nay

Những thử thách cho việc phát triển bền vững tại Việt Nam đang trở nên một đề tài thời sự: Chúng ta từng biết vụ Vedan "đầu độc" con sông Thị Vải, vụ Hyundai Vinashin nhập hạt nix cùng nhiều chuyện xâm phạm nghiêm trọng đến môi trường sinh thái tự nhiên... Hàng loạt vụ việc xảy ra do nguyên nhân không xử lý rốt ráo ngay từ đầu. Thủ tướng Chính phủ đã từng phát biểu trong Hội nghị tổng kết ngành tài nguyên - môi trường: "Năm 2010 là năm cuối thực hiện kế hoạch năm năm nhưng trong số bảy chỉ tiêu mà ngành TN-MT đề ra đến nay có sáu chỉ tiêu không hoàn thành: vấn đề xử lý rác thải rắn ở khu đô thị, chất thải y tế, che phủ rừng, nước ngọt sinh hoạt. "Chúng ta đã làm gì trong suốt bốn năm qua? Câu chuyện Vedan chưa làm nguôi ngoai dư luận thì đến câu chuyện Tung Kwang ở Hải Dương với hệ thống xử lý nước thải đổ thẳng ra sông Ghẽ đã 7 năm nay… Trên một trang nhà cá nhân, Tiến sĩ Trần Tiễn Khanh, một trí thức người Việt ở hải ngoại đã có những nghiên cứu và đã cảnh báo từ nhiều năm trước, rằng các con sông ở nước ta đang bị chết dần…

Chưa kể đến hàng loạt thủy điện chen chúc trên những con sông ốm yếu miền Trung. (Chỉ riêng sông Bung ở Quảng Nam đã có 50 công trình thủy điện). Gần đây UBND TP.Đà Nẵng đã quyết liệt khởi kiện thủy điện Dak Mi 4 được dự kiến sẽ lấy đi của con sông Vu Gia đến 400 triệu m3 nước mỗi năm.

cauchuyen-1.jpg

Nhiều nhà máy được xây dựng ngay trong khu dân cư, gây ô nhiễm đến môi trường sinh thái một cách nghiêm trọng

Nói sao đây khi tính minh bạch trong công việc, trong thông tin vẫn là một rào cản có khi vô hình, có khi hữu hình. Một cán bộ ở một tỉnh kể từ khi xin ý kiến lãnh đạo cho thông tin những sai phạm, yếu kém từ một vụ việc đã được kiểm tra kết luận như là một bài học đáng suy ngẫm cho nhiều cán bộ, đảng viên thì ngay lập tức nhận được cái vỗ vai, nhẹ nhàng: Thôi nhé, không cần thiết! Chính ông Lê Huy Liêm, Phó Chủ nhiệm UBKT T.Ư đã lưu ý xem việc tuyên truyền, thông tin về công tác kiểm tra, giám sát của chính quyền như là một sự đột phá vì nó giúp tăng sức "đề kháng" trong hàng ngũ "công bộc" của dân. Chứ nếu tiếp tục duy trì nhiều vùng cấm như một số nơi thì đến lúc nào đó, chẳng khác chờ thêm… con chết để gánh đi luôn thể.

Bài học gì từ những câu chuyện trên?

Những sự vụ nêu trên cho ta thấy khi đã lầm lỗi thì phải sửa chữa ngay, đừng giấu giếm rồi sau đó biện minh bằng muôn vàn lý do như "nhận thức kém", "thiếu năng lực", "cơ chế sơ hở" thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý "… chỉ khiến người phạm lỗi ngày một lún sâu vào những sai phạm khác thêm trầm trọng. Đức Phật dạy có hai hạng người đáng quý ở đời: Một là người không phạm lỗi lầm, hai là người phạm lỗi lầm nhưng nhận ra và quyết tâm từ bỏ nó. Đừng biến cuộc đời thành một thế giới tội lỗi và trở thành một "đám tang" vĩ đại cho những lương tri khô héo. "Người có tội lỗi mà không sám hối trừ bỏ, gột sạch tâm ý, thì tội lỗi quy tụ nơi người ấy như nước đổ về bể cả, ngày càng sâu nhiều…" (HT.Thích Trí Quang - Tâm ảnh lục).

cauchuyen-3.jpg
cauchuyen-2.jpg

Nhiều con sông ở nước ta bị ô nhiễm như thế này, và không biết con bao nhiêu con sông nữa sẽ bị bức tử vì lợi ích trước mắt của một nhóm nhỏ?

Sám hối là tự giác, là bản án tự lương tâm quy kết vì dù có hàng nghìn bản kiểm điểm đi nữa nhưng con người ấy chìm đắm trong vô minh, tham vọng, dục lạc thì cũng chỉ là "mượn màu son phấn" đánh lừa dư luận quan tâm mà thôi!

"Vì nhận chân được sức mạnh của tiền tài, danh vọng và sắc dục, chúng ta phải hạn chế đến một giới mức nào đó để khỏi phải phản đạo, phản nước, phản thầy, phản bạn, làm những điều táng tận lương tâm mà một người Việt Nam biết trọng danh giá của nước Việt Nam sẽ không bao giờ làm." (HT.Thích Minh Châu - Kỷ niệm Phật đản 2508).

Nghĩa là chúng ta không bị tha hóa bởi những lợi ích cá nhân, phe nhóm, và chúng ta cũng không nên biến những kẻ xung quanh thành nô lệ cho tiền tài, địa vị. Không một tổ chức nào, một tòa án nào, một đấng thần linh nào có thể "chôn cất" những tâm hồn suy thoái vì danh lợi ấy. Việc cảnh tỉnh phải bắt đầu từ những người có trách nhiệm, phải xây dựng thiết thực những thể chế kiểm soát như Ban kiểm tra, giám sát, công khai thu nhập, giải trình và thông tin minh bạch, kịp thời về những "đứa con" đã chết , sắp chết hay suýt chết; song song với việc đó là giáo dục lại tinh thần phụng sự. Cái hữu hình là kiểm điểm, cái vô hình quan trọng hơn là tự vấn lương tâm. Đừng để những khẩu hiệu trên tường trở nên vô cảm. Hãy tự soi gương để thấy mình còn đủ phẩm giá khi đứng trước mọi người. Thế nên lời sám hối có câu:

"Một niệm sáng suốt tội tự không/ Toàn thể thanh tịnh như pháp tánh".

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Bài trên Báo Giác Ngộ số 1170 - Thiết kế: Phòng Mỹ thuật BGN/Tống Viết Diễn

Nhớ mùa trăng cũ

GNO - Sau mấy năm du học, tôi về lại Việt Nam và chọn ngôi tịnh xá nhỏ gần khu Bà Chiểu làm nơi nương thân để tiếp tục nghiên cứu, tu tập.
Tổ đình Bác Ái, một ngôi cổ tự do những người Việt di cư đến vùng đất Tây Nguyên kiến lập

Nếp chùa xưa giữa lòng phố núi

GNO - Trải qua bao thăng trầm, dẫu chịu tác động của thời gian, khói lửa chiến tranh, tổ đình Bác Ái (phường Quyết Thắng, TP.Kon Tum) vẫn giữ được những nét xưa vốn có giữa lòng phố núi Kon Tum.

Thông tin hàng ngày