Phật viện Đồng Dương sắp thành phế tích

Thế nhưng giờ đây, phật viện này đã và đang bị tàn phá nghiêm trọng bởi thời gian và ý thức của con người.

GS Lê Duy Sơn, trường Đại học Khoa học Huế, người có nhiều năm nghiên cứu về tháp Chăm nói chung và Phật viện Đồng Dương cho biết: Nơi đây được ca ngợi là "thành phố được trang hoàng lộng lẫy như thành phố của thần Indra trên thiên giới".

Thế nhưng, khi chúng tôi tìm đến nơi thì cái thành phố lộng lẫy ấy chỉ còn là một phế tích. Một mảng tường tháp hoang tàn được chèn chống bởi những cây trụ mục ruỗng mà nhân dân hay gọi là "Tháp Sáng", một dải dài gạch vụn xen lẫn trong rừng tràm ba năm tuổi là tất cả những gì còn sót lại.

Một người dân sống gần khu di tích Phật viện Đồng Dương cho biết, thấy một mảnh đất tốt có thể trồng được loại cây lâu niên nên bà con xung quanh đây đã phát dọn trồng keo lá tràm, chứ người dân không biết rõ giá trị thật sự của di tích này. Chính quyền địa phương cũng nhiều lần nhắc nhở, chỉ đạo bà con hoàn trả lại mặt bằng cho di tích nhưng vì tiếc của, tiếc công nên bà con còn nấn ná.

Ông Phan Thăng An, bí thư Huyện ủy Thăng Bình, Quảng Nam chua xót khi nói rằng: Di tích Phật viện Đồng Dương được công nhận di tích cấp Quốc gia từ ngày 21/8/2000, nhưng cho đến nay đã hơn 10 năm rồi "vẫn không có gì khác ngoài cái danh di tích lịch sử văn hóa Quốc gia" - như những người nhiều lần đến đây đã từng nói. 

Ngay như con đường dẫn từ QL14E đi vào di tích chừng 500m nhưng đến nay cũng chỉ là con đường "mưa bùn, nắng bụi" và thật không dễ dàng để những ai mới lần đầu đến đây có thể tìm và nhận ra được nơi đây từng có một Phật viện hàng đầu Đông Nam Á.