Sau thời Bố-tát, Giáo sư Saptarshi Mukherjee, Khoa Nhân văn và Khoa học xã hội - Viện công nghệ Ấn Độ Delhi (Indian Institute of Technology Delhi-IIT Delhi) giới thiệu về Phương pháp nghiên cứu định lượng: Lý thuyết trong nghiên cứu khoa học xã hội (Quantitative Research:Theory of Studies of Social Sciences).

Giáo sư Saptarshi Mukherjee chia sẻ trong buổi thảo luận học thuật

Theo đó, nghiên cứu Phật giáo từ lâu là lãnh địa của ngành văn bản học, triết học và lịch sử qua phương pháp nghiên cứu định tính (Qualitative Research Methods). Tuy nhiên, thực tiễn sinh động của các cộng đồng Phật giáo - cấu trúc xã hội, hành vi cá nhân và quá trình ra quyết định đạo đức của họ lại mở ra một bức tranh phong phú cho sự tìm tòi thực chứng. Việc tích hợp nghiên cứu định lượng và các mô hình lý thuyết từ khoa học xã hội, có thể mở ra những hiểu biết mới mẻ về cả kinh điển cổ xưa lẫn thực hành hiện đại.

Giáo sư giới thiệu các điểm cốt lõi: Hiểu và diễn giải các tình huống xã hội thông qua dữ liệu; Công cụ thống kê chính (Data Analysis and Variables): Xu hướng trung tâm (Mode), Độ phân tán (Dispersion), Tương quan (Correlation), Quan hệ nhân quả (Causation) và Quy trình nghiên cứu chuẩn theo các bước: Xây dựng giả thuyết, Chọn lựa dữ liệu liên quan, Phân tích bằng các kiểm định ý nghĩa để chấp nhận hoặc bỏ qua giả thuyết. Giáo sư cũng đưa ra những trường hợp cụ thể diễn đạt qua ẩn dụ để thính giả dễ hiểu về tính ứng dụng,...

Lưu niệm sau buổi lễ Bố-tát và thảo luận

Phát biểu trong phần kết thúc, với kinh nghiệm cá nhân, Thượng tọa Thích Hạnh Chánh cho rằng sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng qua các phương pháp giáo sư vừa giới thiệu sẽ mở ra một cái nhìn mới về đa dạng ngôn ngữ cổ đại Ấn Độ trước, trong và sau thời Đức Phật; có thể giải quyết được những khúc mắc về ngôn ngữ Đức Phật sử dụng và hình thành và khác biệt Tam tạng Phật giáo trong thời kỳ đầu qua phân tích các tập dữ liệu khổng lồ của truyền thống Phật giáo...

Ngoài phạm vi thư viện, các phương pháp này cho phép phân tích nghiêm ngặt, dựa trên dữ liệu về nhân khẩu học Phật giáo hiện đại và hành vi của các tín đồ thông qua các cuộc khảo sát có cấu trúc và phân tích mạng xã hội. Cuối cùng, việc tích hợp các kỹ thuật định lượng không thay thế học thuật truyền thống; mà ngược lại, nó cung cấp một nền tảng có thể đo lường được, nâng cao sự hiểu biết khách quan của chúng ta về sự phát triển lịch sử của Phật giáo và truyền bá giáo lý mang tính chiến lược trong bối cảnh đa tôn giáo hiện nay.

Buổi thảo luận kết thúc trong phần trả lời tường tận của giáo sư về các câu hỏi do các thầy cô nêu ra.