Gánh xuân

 Cùng mấy người bạn đến thăm vườn đào ở Nhật Tân (Hà Nội), tôi gặp bà cụ đang lầm lụi gánh những cành đào ngang qua.

Trên đôi vai gầy yếu và đôi quang gánh mòn cũ của bà cụ, những  nụ  đào còn thiêm thiếp ngủ trong mưa bụi mỏng mảnh, lành lạnh dịp cuối năm. Tôi đứng lặng đi, thấy lòng mình chùng xuống, nghĩ đến vạt nắng xế chiều yếu ớt và mong manh đang cố hắt chút ấm nóng cho đời…

Bà cụ gánh hoa đào đi qua, xa rồi, thoáng chốc một nỗi sợ ùa về - nỗi sợ tuổi già… Những người già mà mỗi chúng ta vẫn bắt gặp trong nhịp sống hằng ngày của mình, không đâu khác, đó chính là hiện thân, là tương lai của chúng ta, là đoạn đường rồi chúng ta sẽ lần lượt phải đi đến… Có lẽ nỗi cô đơn đối với những người già là một sự hành hạ khắc nghiệt nhất mà thời gian trút xuống.

Có câu chuyện kể rằng trong một gia đình làm nghề chài lưới có một bà mẹ già, bữa cơm nào cũng thích nhận đầu cá về phần mình để ăn… Đến khi sắp mất, người ta hỏi lý do tại sao bà lại thích ăn đầu cá, bà mới thành thật mà nói rằng đầu cá nào có ngon gì cho cam. Chẳng qua vì bà thấy mình vô dụng, không giúp gì được cho con cháu trong cuộc sống nên nhận những phần đó về cho mình, nhường cho con cháu phần xứng đáng…

Một câu chuyện buồn, để thấy rằng người già luôn có một ý thức rất sâu sắc về cuộc sống của mình. Đôi khi ta vô tình, tưởng họ thích một điều gì đó không bình thường, thậm chí có những hành động mà trong mắt ta đó có vẻ như hơi quái gở. Đó chưa hẳn là những điều thực lòng họ thích, họ mong muốn, mà họ đang chấp nhận, chịu đựng và hi sinh… Họ hi sinh - và họ mỉm cười - nụ cười thoải mái và rạng rỡ, vì thấy sự hi sinh của mình có kết quả. Nhưng những người bề dưới nhìn thấy nụ cười ấy, phải chăng cũng có thể cười theo được? Hay nên tự hổ thẹn mà khóc?

Hãy nâng niu và kính trọng với những người già ta gặp trong cuộc đời này - những chiếc lá chơi vơi giữa khoảng trống vắng của cành và mặt đất, thân lá, gân lá đã úa vàng, hằn lên dấu vết, cuống lá bấu víu, bám hờ với cành cây, chỉ một cơn gió mạnh vô tình tạt ngang qua là chao nghiêng, xoay vòng, chìm trong không gian hắt hiu của ngày và ngủ yên cùng đất nâu lạnh lẽo…