Việt Nam Quốc Tự với tháp Đa Bảo - nơi tôn thờ xá-lợi Trái tim Bồ-tát Thích Quảng Đức - Ảnh: Quảng Đạo/BGN

Nơi tôn thờ xá-lợi Trái tim Bồ-tát Thích Quảng Đức

Được khởi công đại trùng tu vào năm 2014, khánh thành vào ngày 7-11-2017, Việt Nam Quốc Tự chính thức trở thành trụ sở chính - cơ quan điều hành các Phật sự của BTS GHPGVN TP.HCM. Nơi đây thường xuyên diễn ra các cuộc họp quan trọng của Giáo hội, hội nghị Phật giáo, các khóa tập huấn và chương trình Phật sự. Từ Việt Nam Quốc Tự, nhiều chủ trương, quyết sách và hoạt động Phật sự của Giáo hội được triển khai, lan tỏa sâu rộng đến hàng nghìn tự viện, Tăng Ni và Phật tử, góp phần tô điểm cho diện mạo Phật giáo Thành phố năng động và trách nhiệm.

Việt Nam Quốc Tự còn là trung tâm diễn ra các khóa huân tu, bồi dưỡng trụ trì và chương trình đào tạo hành chính Tăng sự dành cho tu sĩ đang phụ trách các tự viện. Đặc biệt, từ chủ trương của Đức Đệ tứ Pháp chủ GHPGVN, hàng năm, chư Tăng tổ chức khóa huân tu tập trung để trau dồi và chia sẻ kinh nghiệm tu học và hành đạo.

Nhờ quy mô và vị trí trung tâm, Việt Nam Quốc Tự thường được chọn làm địa điểm tổ chức các sự kiện Phật giáo quan trọng của TP.HCM. Hàng năm, Đại lễ Phật đản, các chương trình tưởng niệm và cầu nguyện cho đất nước được tổ chức trang nghiêm tại đây đều thu hút hàng nghìn Tăng Ni, Phật tử tham dự.

Không chỉ là trung tâm hành chính, văn hóa, trong khuôn viên Việt Nam Quốc Tự có bảo tháp Đa Bảo - nơi tôn thờ vĩnh viễn xá-lợi Trái tim Bồ-tát Thích Quảng Đức, thu hút hàng nghìn Tăng Ni, Phật tử và du khách thập phương về chiêm bái mỗi năm. Trong khuôn viên chùa, còn có bia tưởng niệm các chiến sĩ, đồng bào không may tử vong trong đại dịch Covid-19.

Việt Nam Quốc Tự là một trong 3 cơ sở thuộc GHPGVN TP.HCM quản lý, nơi đây đạo tràng Phật tử về tu học Một ngày an lạc, kết nối cộng đồng Phật tử trong thành phố.

Ngôi trường của bao thế hệ Tăng Ni

Vạn Phật Quang Đại Tòng Lâm (P.Phú Mỹ) được cố Đại lão Hòa thượng Thích Thiện Hòa khai sơn vào năm 1958, với ý nguyện xây dựng nơi đây thành một cảnh già-lam danh tiếng, quy mô lớn, là trường Phật học, thiền viện, tịnh viện, bệnh viện... quy tụ Tăng Ni Phật tử khắp nơi về tu học, đào tạo thế hệ kế thừa, thực hiện sự nghiệp hoằng pháp độ sanh. Sau khi ngài viên tịch, ý nguyện đó được các thế hệ tiếp nối tiếp tục thực hiện.

Vạn Phật Quang Đại Tòng Lâm được xây dựng với ý nguyện trở thành ngôi già-lam quy mô vào năm 1958 - Ảnh: Quảng Chuyên

Đầu năm 1988, Hòa thượng Thích Đồng Huy và Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Hiển (lúc này là Chánh và Phó Đại diện H.Châu Thành, Đồng Nai) đứng ra xin phép chính quyền địa phương mở lớp bổ túc giáo lý cho Tăng Ni tại đây. Đến năm 1990, Trường Cơ bản Phật học chính thức ra đời với 66 Tăng Ni sinh khóa I, do Trưởng lão Hòa thượng Thích Nhật Quang làm Hiệu trưởng; Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Hiển làm Phó Hiệu trưởng.

Năm 1991 khi chia tách địa giới hành chính, trường trở thành Trường Trung cấp Phật học tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu. Sau khi Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Hiển chính thức đảm nhận vị trí Hiệu trưởng vào 26-10-1992, các công trình của trường không ngừng được xây dựng. Năm 1995, trường xin phép Ban Tôn giáo Chính phủ thành lập thêm lớp cao đẳng chuyên khoa. Đến năm 2018, trường tiếp tục nâng cao tầm vóc hoạt động, phát triển theo hướng liên thông với Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM để đào tạo cấp bậc cao đẳng. Tăng Ni sinh học ở trường đều được nội trú, rèn luyện trọn vẹn tinh thần Giới - Định - Tuệ. Thông qua các thời khóa tu học miên mật, an cư tập trung và bố-tát định kỳ, nếp sống thiền môn được hun đúc trong từng oai nghi, tế hạnh.

Suốt 36 năm qua, trường đã đào tạo 11 khóa trung cấp và 9 khóa cao đẳng với hơn 2.500 vị tốt nghiệp. Nguồn nhân lực này hiện đang là rường cột đóng góp to lớn cho Giáo hội các cấp, dấn thân hoằng pháp và kiến tạo các đạo tràng khắp mọi miền đất nước.

Nơi đây đã trở thành “Tuyển Phật trường” tổ chức các giới đàn quy mô lớn, đặc biệt, Đại giới đàn Thiện Hòa năm 1993 quy tụ gần 2.000 giới tử, một dấu ấn lịch sử chưa từng có tại miền Nam lúc bấy giờ.

Ngày 9-11 năm Tân Tỵ (2001), Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Hiển đặt đá xây dựng, trùng tu Đại Tòng Lâm, nối chí nguyện của cố Đại lão Hòa thượng Thích Thiện Hòa, vị khai sơn chùa.

Tại đây, nhiều lễ hội tâm linh, đại lễ theo truyền thống Phật giáo được tổ chức với hàng chục ngàn người. Hiện nay, Ban Quản trị đã thành lập Phòng khám đa khoa Đại Tòng Lâm làm nơi điều trị bệnh cho Tăng Ni và Phật tử nghèo. Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Hiển, Trưởng ban Quản trị cũng đã xây dựng những dãy nhà dưỡng lão cho gần 2.000 cụ già neo đơn.

Với sự dẫn dắt của Ban Quản trị Đại Tòng Lâm, đứng đầu là Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Hiển, Đại Tòng Lâm đã thực sự trở thành một biểu tượng sinh động cho tinh thần “hoằng pháp vi gia vụ, lợi sanh vi bổn hoài” của Phật giáo Việt Nam thời hiện đại.

Dấu ấn ngôi chùa cổ ở xứ sở gốm sứ

Giữa lòng P.Thủ Dầu Một nhộn nhịp, chùa Hội Khánh từ lâu đã trở thành trung tâm hành chính, văn hóa và giáo dục của Tăng Ni, Phật tử tỉnh Bình Dương (cũ). Ngôi cổ tự này hiện thân như một chứng nhân lịch sử gắn liền với mọi thăng trầm của Phật giáo Sông Bé - Bình Dương trong suốt hơn 40 năm hình thành và phát triển, trở thành một “biểu tượng” cho tinh thần hộ quốc an dân của Phật giáo vùng đất phương Nam.

Tổ đình Hội Khánh - ngôi cổ tự mang đậm dấu ấn, văn hóa, lịch sử của vùng đất Thủ Dầu Một - Ảnh: Quảng Đạo/BGN

Ngược dòng thời gian, chùa Hội Khánh được Thiền sư Đại Ngạn - Từ Tấn khai sơn vào năm Tân Dậu (1741) thời vua Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hưng thứ 2. Thuở sơ khai, chùa tọa lạc trên một ngọn đồi cao, tuy nhiên, biến cố lịch sử vào năm 1861 khi thực dân Pháp xâm lược đã khiến ngôi chùa bị thiêu rụi hoàn toàn. Không khuất phục trước nghịch cảnh, Tổ sư Toàn Tánh - Chánh Đắc đã tái thiết ngôi già-lam dưới chân đồi vào năm 1868, tạo nên diện mạo vững chãi như ngày nay.

Chùa Hội Khánh chính là nơi đặt những viên gạch đầu tiên cho sự thống nhất Phật giáo tỉnh nhà. Ngày 2-2-1976, chính nơi này, Ban Liên lạc Phật giáo tỉnh Bình Thủ đã được thành lập dưới sự chứng minh, chủ trì của Đại lão Hòa thượng Thích Minh Nguyệt, Chủ tịch Ban Liên lạc Phật giáo yêu nước TP.HCM, làm tiền đề quan trọng cho sự ra đời của Tỉnh hội Phật giáo Sông Bé sau này. Đặc biệt, dấu mốc lịch sử không thể quên là ngày 8 và 9-1-1983, Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Sông Bé lần thứ I đã diễn ra tại tổ đình Hội Khánh, chính thức hợp nhất các hệ phái, tổ chức Phật giáo trong toàn tỉnh thành một khối đại đoàn kết duy nhất dưới ngôi nhà chung GHPGVN.

Suốt hơn 10 nhiệm kỳ qua, chùa Hội Khánh không chỉ là trụ sở của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương cũ mà còn là trung tâm đào tạo Tăng Ni lớn nhất tỉnh. Đây cũng là nơi đặt Trường Trung cấp Phật học tỉnh, đào tạo hàng trăm Tăng tài phục vụ Đạo pháp và Dân tộc. Ngôi cổ tự này đã tổ chức 12 Đại giới đàn, truyền giới pháp cho hàng ngàn giới tử và gần đây nhất là Đại giới đàn Trí Tấn được tổ chức theo khu vực cho 5 tỉnh miền Đông Nam Bộ.

Chùa Hội Khánh vẫn đứng đó, vừa cổ kính trang nghiêm, vừa tràn đầy sức sống mới. Với vai trò là trung tâm điều hành mọi hoạt động Phật sự, từ giáo dục, hoằng pháp đến từ thiện xã hội, chùa Hội Khánh ngày nay là Trụ sở Ban Trị sự của Phật giáo TP.HCM, cùng với Việt Nam Quốc Tự và chùa Từ Quang.

Và đặc biệt hơn, sợi dây gắn kết giữa Phật giáo Bình Dương (cũ) và TP.HCM, thể hiện qua sự hỗ trợ từ chư tôn đức lãnh đạo tại TP.HCM trong những ngày đầu thành lập Ban Liên lạc Phật giáo yêu nước, cho đến khi sáp nhập vào TP.HCM vẫn được duy trì. Chùa Hội Khánh, với sứ mệnh của mình vẫn luôn giữ vai trò là “cầu nối” tâm linh và văn hóa, tạo nên một sợi dây liên kết bền chặt giữa hai vùng đất Phật giáo này.