Hiểu sao về câu: “Tu hành thì không nên nói lỗi người”?

Ảnh: Phùng Anh Quốc
Ảnh: Phùng Anh Quốc
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Kinh sách Phật giáo thường dạy “tu hành thì không nên nói lỗi người”. Như vậy, trong trường hợp muốn góp ý với các bạn đồng tu về những hạn chế, lầm lỗi của họ thì phải làm sao? (DIỆU TRÍ, tridieu…@gmail.com)

Bạn Diệu Trí thân mến!

Một trong những phẩm hạnh của người tu là không nói lỗi người. Tuy vậy, một trong những bổn phận của người tu là soi sáng, góp ý về những hạn chế của người thân, của bạn đạo để cùng nhau tiến bộ.

Không nói lỗi người là vì chúng ta luôn hướng ngoại mà ít khi nhìn lại chính mình. Phần lớn chúng ta thường có xu hướng ganh tỵ, soi mói, tìm lỗi của người để chỉ trích, phê phán và cười cợt. Điều này chẳng những không mang đến lợi ích cho sự tu tập mà còn gây ra sự tạp loạn, phóng dật và ngã mạn, tạo ác nghiệp không nhỏ.

Mỗi người nhìn chung đều có tốt và xấu, những phụng sự tích cực và các lầm lỗi tiêu cực. Cần phải nhìn nhận toàn diện về một người để có đánh giá khách quan và công bằng. Cho nên, thực hành không nói lỗi người cốt để rèn luyện cách nhìn nhận tích cực, thân thiện hơn với mọi người mà quan trọng nhất là dành thời giờ, tập trung tâm lực để hướng nội, tịnh hóa thân tâm của chính mình.

Tuy nhiên, sự góp ý và soi sáng cho nhau trong gia đình và các bạn đạo trong tu học là vô cùng cần thiết. Nếu quan sát tâm sẽ thấy rõ động cơ cũng như biểu hiện của hai tâm niệm “tìm lỗi để chỉ trích” và “góp ý nhằm xây dựng” hoàn toàn khác nhau. Góp ý xây dựng cho người thành công là cả một nghệ thuật. Người góp ý ngoài thiện tâm phải có đạo đức và uy tín; biết chọn thời điểm, không gian, hoàn cảnh thích hợp; vận dụng năng lượng ái ngữ linh hoạt để thuyết phục và cảm hóa người. Cho nên, nói lỗi người bằng tâm từ bi, ngôn ngữ hòa ái, thể hiện chân tình với mong muốn xây dựng thì sẽ mang đến hiệu ứng trị liệu và chuyển hóa rất tích cực.

Vì vậy, người tu chỉ tùy duyên “nói lỗi người” trong tâm từ, mong ước chuyển hóa và tự kiện toàn để cùng nhau hướng thiện.

Chúc bạn tinh tấn!

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

"Bất cứ điều tốt đẹp nào mà ta có thể làm, ta nên làm ngay khi có cơ hội, vì cơ hội sẽ không luôn có mặt"

Sự chủ tâm tốt lành

GNO - Thái Lan có các kỳ thi dành cho quý sư và một bộ đề thi tương ứng cho người cư sĩ. Đối với cư sĩ, họ có phần thi văn bản đặc biệt về các nghi lễ khi làm công đức.
Ảnh minh họa

Tắm hè

GNO - Cứ mùa hè với những đợt nóng nung người là tôi nhớ những làn nước mát mẻ của tuổi thơ tôi. Làng tôi ven sông, gần biển lại có nhiều ao hồ, khe mội nên tha hồ chỗ để tắm.
Hòa thượng Thích Lệ Trang, Trưởng ban Trị sự kiêm Trưởng ban Tăng sự GHPGVN TP.HCM chủ trì buổi họp - Ảnh: M.T

Ban Trị sự Phật giáo TP.HCM rà soát 186 hồ sơ đề nghị tấn phong giáo phẩm năm 2026 trình Trung ương Giáo hội

GNO - Sáng 15-6, tại Trụ sở Ban Trị sự - Việt Nam Quốc Tự (P.Hòa Hưng), Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM tổ chức phiên họp rà soát hồ sơ Tăng, Ni đề nghị tấn phong giáo phẩm năm 2026 dưới sự chủ trì của Hòa thượng Thích Lệ Trang, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Trị sự kiêm Trưởng ban Tăng sự GHPGVN TP.HCM.
Quan điểm và giải pháp của đạo Phật về vấn đề vong nhập?

Quan điểm và giải pháp của đạo Phật về vấn đề vong nhập?

GNO - Theo ghi nhận xưa nay, tình tr ạ ng vong nhập (người âm nhập vào người dương) diễn ra trong xã hội rất phổ biến. Có những việc như vong nhập vào báo tên tuổi, địa chỉ của mình chính xác cho dù ở xa và không hề quen biết nhau; báo lý do vì sao chết và có những oan khuất...
Hộp thờ xá-lợi – loại hình gốm tâm linh đặc biệt thời Lý

Hộp thờ xá-lợi – loại hình gốm tâm linh đặc biệt thời Lý

GNO - Xem xét đề tài trang trí trên nắp, thân và đế của các đồ gốm này chúng tôi đều thấy thể hiện đề tài cánh sen làm trung tâm. Hoa sen biểu trưng cho Phật giáo là quốc giáo thời kỳ này: hình tượng hoa sen tượng trưng cho sự thanh cao gắn liền với sự đản sinh của Đức Phật.

Thông tin hàng ngày