Hiểu sao về câu: “Tu hành thì không nên nói lỗi người”?

Ảnh: Phùng Anh Quốc
Ảnh: Phùng Anh Quốc
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Kinh sách Phật giáo thường dạy “tu hành thì không nên nói lỗi người”. Như vậy, trong trường hợp muốn góp ý với các bạn đồng tu về những hạn chế, lầm lỗi của họ thì phải làm sao? (DIỆU TRÍ, tridieu…@gmail.com)

Bạn Diệu Trí thân mến!

Một trong những phẩm hạnh của người tu là không nói lỗi người. Tuy vậy, một trong những bổn phận của người tu là soi sáng, góp ý về những hạn chế của người thân, của bạn đạo để cùng nhau tiến bộ.

Không nói lỗi người là vì chúng ta luôn hướng ngoại mà ít khi nhìn lại chính mình. Phần lớn chúng ta thường có xu hướng ganh tỵ, soi mói, tìm lỗi của người để chỉ trích, phê phán và cười cợt. Điều này chẳng những không mang đến lợi ích cho sự tu tập mà còn gây ra sự tạp loạn, phóng dật và ngã mạn, tạo ác nghiệp không nhỏ.

Mỗi người nhìn chung đều có tốt và xấu, những phụng sự tích cực và các lầm lỗi tiêu cực. Cần phải nhìn nhận toàn diện về một người để có đánh giá khách quan và công bằng. Cho nên, thực hành không nói lỗi người cốt để rèn luyện cách nhìn nhận tích cực, thân thiện hơn với mọi người mà quan trọng nhất là dành thời giờ, tập trung tâm lực để hướng nội, tịnh hóa thân tâm của chính mình.

Tuy nhiên, sự góp ý và soi sáng cho nhau trong gia đình và các bạn đạo trong tu học là vô cùng cần thiết. Nếu quan sát tâm sẽ thấy rõ động cơ cũng như biểu hiện của hai tâm niệm “tìm lỗi để chỉ trích” và “góp ý nhằm xây dựng” hoàn toàn khác nhau. Góp ý xây dựng cho người thành công là cả một nghệ thuật. Người góp ý ngoài thiện tâm phải có đạo đức và uy tín; biết chọn thời điểm, không gian, hoàn cảnh thích hợp; vận dụng năng lượng ái ngữ linh hoạt để thuyết phục và cảm hóa người. Cho nên, nói lỗi người bằng tâm từ bi, ngôn ngữ hòa ái, thể hiện chân tình với mong muốn xây dựng thì sẽ mang đến hiệu ứng trị liệu và chuyển hóa rất tích cực.

Vì vậy, người tu chỉ tùy duyên “nói lỗi người” trong tâm từ, mong ước chuyển hóa và tự kiện toàn để cùng nhau hướng thiện.

Chúc bạn tinh tấn!

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

PGS.TS Nguyễn Thiện Tống trao học bổng Quách Thị Trang đến các em nữ sinh

Câu chuyện về suất học bổng và lòng hiếu thảo

GNO - Có những niềm vui thật bình dị, không bắt đầu từ những điều xa xỉ, mà chỉ đơn giản là bước chân vội vã của con trẻ ôm chặt phong bao học bổng chạy về phía mẹ, hay nụ cười bừng sáng giữa góc công viên khi đứa cháu nhỏ hân hoan khoe: “Ngoại ơi, mình có tiền đóng học phí rồi ngoại ơi!”.
Chân dung cố Ni trưởng Thích nữ Diệu Không

Sư bà Diệu Không - Bậc tu hành tài đức

GNO - Tôi được biết Sư bà Diệu Không từ năm 1963, khi Sư bà đến chùa Ấn Quang nộp đơn xin tự thiêu để phản đối chính quyền Ngô Đình Diệm đàn áp Phật giáo. Việc làm này khiến tôi suy nghĩ Sư bà có chí hướng quá cao thượng, nên tôi mới tìm hiểu về hành trạng của Sư bà.
Quang cảnh chùa Cổ Lễ nhìn từ bên ngoài với nét trầm mặc, uy nghi

Chùa Cổ Lễ - nơi áo cà-sa hóa chiến bào

GNO - Có những ngôi chùa được người đời nhớ đến bởi pho tượng cổ, quả chuông lớn hay đường nét kiến trúc đã đi qua hàng trăm năm mưa nắng. Nhưng cũng có những ngôi chùa được lịch sử gọi tên bởi những con người đã bước ra từ cửa thiền, đặt sự an nguy của đất nước lên trên sự an ổn của riêng mình.

Thông tin hàng ngày