Hiểu sao về câu: “Tu hành thì không nên nói lỗi người”?

Ảnh: Phùng Anh Quốc
Ảnh: Phùng Anh Quốc
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Kinh sách Phật giáo thường dạy “tu hành thì không nên nói lỗi người”. Như vậy, trong trường hợp muốn góp ý với các bạn đồng tu về những hạn chế, lầm lỗi của họ thì phải làm sao? (DIỆU TRÍ, tridieu…@gmail.com)

Bạn Diệu Trí thân mến!

Một trong những phẩm hạnh của người tu là không nói lỗi người. Tuy vậy, một trong những bổn phận của người tu là soi sáng, góp ý về những hạn chế của người thân, của bạn đạo để cùng nhau tiến bộ.

Không nói lỗi người là vì chúng ta luôn hướng ngoại mà ít khi nhìn lại chính mình. Phần lớn chúng ta thường có xu hướng ganh tỵ, soi mói, tìm lỗi của người để chỉ trích, phê phán và cười cợt. Điều này chẳng những không mang đến lợi ích cho sự tu tập mà còn gây ra sự tạp loạn, phóng dật và ngã mạn, tạo ác nghiệp không nhỏ.

Mỗi người nhìn chung đều có tốt và xấu, những phụng sự tích cực và các lầm lỗi tiêu cực. Cần phải nhìn nhận toàn diện về một người để có đánh giá khách quan và công bằng. Cho nên, thực hành không nói lỗi người cốt để rèn luyện cách nhìn nhận tích cực, thân thiện hơn với mọi người mà quan trọng nhất là dành thời giờ, tập trung tâm lực để hướng nội, tịnh hóa thân tâm của chính mình.

Tuy nhiên, sự góp ý và soi sáng cho nhau trong gia đình và các bạn đạo trong tu học là vô cùng cần thiết. Nếu quan sát tâm sẽ thấy rõ động cơ cũng như biểu hiện của hai tâm niệm “tìm lỗi để chỉ trích” và “góp ý nhằm xây dựng” hoàn toàn khác nhau. Góp ý xây dựng cho người thành công là cả một nghệ thuật. Người góp ý ngoài thiện tâm phải có đạo đức và uy tín; biết chọn thời điểm, không gian, hoàn cảnh thích hợp; vận dụng năng lượng ái ngữ linh hoạt để thuyết phục và cảm hóa người. Cho nên, nói lỗi người bằng tâm từ bi, ngôn ngữ hòa ái, thể hiện chân tình với mong muốn xây dựng thì sẽ mang đến hiệu ứng trị liệu và chuyển hóa rất tích cực.

Vì vậy, người tu chỉ tùy duyên “nói lỗi người” trong tâm từ, mong ước chuyển hóa và tự kiện toàn để cùng nhau hướng thiện.

Chúc bạn tinh tấn!

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Đại đức Thích Nguyên Tài (Báo Giác Ngộ) và các tác giả có tác phẩm dự thi ấn tượng nhận giải hành hương một số Thánh tích Phật giáo tại Ấn Độ

Báo Giác Ngộ đoạt 2 giải báo chí Phật giáo năm 2025

GNO - Chiều nay, 9-6, tại trụ sở Trung ương GHPGVN - chùa Quán Sứ (P.Cửa Nam, TP.Hà Nội), Ban Thông tin - Truyền thông T.Ư tổ chức Lễ trao giải báo chí Phật giáo năm 2025 với chủ đề “Tuyên truyền lối sống tốt đạo - đẹp đời, Phật giáo Việt Nam đồng hành cùng dân tộc”.
Ảnh minh họa

Giữa lời khen chê

GNO - Giữa lời khen chê, mỗi người là một hạt giống, không nảy mầm theo cái nhìn của người khác, mà lớn lên theo cách ta âm thầm gieo trồng mỗi ngày.
Hòa thượng Thạch Sok Xane và ông Kim Ngọc Thái

Vĩnh Long: Ban Trị sự GHPGVN tỉnh thăm lãnh đạo Tỉnh ủy và các cơ quan sau Đại hội lần thứ I

GNO - Sau Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Vĩnh Long lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031, chiều 8-6, Ban Thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh do Hòa thượng Thạch Sok Xane, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh làm trưởng đoàn đến thăm lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQVN tỉnh và các cơ quan tỉnh.
Hội thảo khoa học cấp quốc gia: “Hòa thượng Thích Huệ Thành: Những đóng góp cho Đạo pháp và Dân tộc" do Ban Trị sự GHPGVN TP.Đồng Nai phối hợp cùng môn phong tổ đình Long Thiền và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức - Ảnh: Đăng Huy

Đồng Nai: Hội thảo về cuộc đời và đạo nghiệp Trưởng lão Hòa thượng Thích Huệ Thành tại tổ đình Long Thiền

GNO - Sáng 8-6, tại tổ đình Long Thiền (P.Biên Hòa), Ban Trị sự GHPGVN TP.Đồng Nai phối hợp cùng môn phong tổ đình Long Thiền và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia: “Hòa thượng Thích Huệ Thành: Những đóng góp cho Đạo pháp và Dân tộc”.

Thông tin hàng ngày