Hiểu sao về câu: “Tu hành thì không nên nói lỗi người”?

Ảnh: Phùng Anh Quốc
Ảnh: Phùng Anh Quốc
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Kinh sách Phật giáo thường dạy “tu hành thì không nên nói lỗi người”. Như vậy, trong trường hợp muốn góp ý với các bạn đồng tu về những hạn chế, lầm lỗi của họ thì phải làm sao? (DIỆU TRÍ, tridieu…@gmail.com)

Bạn Diệu Trí thân mến!

Một trong những phẩm hạnh của người tu là không nói lỗi người. Tuy vậy, một trong những bổn phận của người tu là soi sáng, góp ý về những hạn chế của người thân, của bạn đạo để cùng nhau tiến bộ.

Không nói lỗi người là vì chúng ta luôn hướng ngoại mà ít khi nhìn lại chính mình. Phần lớn chúng ta thường có xu hướng ganh tỵ, soi mói, tìm lỗi của người để chỉ trích, phê phán và cười cợt. Điều này chẳng những không mang đến lợi ích cho sự tu tập mà còn gây ra sự tạp loạn, phóng dật và ngã mạn, tạo ác nghiệp không nhỏ.

Mỗi người nhìn chung đều có tốt và xấu, những phụng sự tích cực và các lầm lỗi tiêu cực. Cần phải nhìn nhận toàn diện về một người để có đánh giá khách quan và công bằng. Cho nên, thực hành không nói lỗi người cốt để rèn luyện cách nhìn nhận tích cực, thân thiện hơn với mọi người mà quan trọng nhất là dành thời giờ, tập trung tâm lực để hướng nội, tịnh hóa thân tâm của chính mình.

Tuy nhiên, sự góp ý và soi sáng cho nhau trong gia đình và các bạn đạo trong tu học là vô cùng cần thiết. Nếu quan sát tâm sẽ thấy rõ động cơ cũng như biểu hiện của hai tâm niệm “tìm lỗi để chỉ trích” và “góp ý nhằm xây dựng” hoàn toàn khác nhau. Góp ý xây dựng cho người thành công là cả một nghệ thuật. Người góp ý ngoài thiện tâm phải có đạo đức và uy tín; biết chọn thời điểm, không gian, hoàn cảnh thích hợp; vận dụng năng lượng ái ngữ linh hoạt để thuyết phục và cảm hóa người. Cho nên, nói lỗi người bằng tâm từ bi, ngôn ngữ hòa ái, thể hiện chân tình với mong muốn xây dựng thì sẽ mang đến hiệu ứng trị liệu và chuyển hóa rất tích cực.

Vì vậy, người tu chỉ tùy duyên “nói lỗi người” trong tâm từ, mong ước chuyển hóa và tự kiện toàn để cùng nhau hướng thiện.

Chúc bạn tinh tấn!

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Các vị tân Tỳ-kheo tấn đàn thọ nhận giới Bồ-tát tại tổ đình Vĩnh Nghiêm - Ảnh: Bảo Toàn/BGN

Trang nghiêm Lễ truyền giới Bồ-tát và bế mạc hoàn mãn Đại giới đàn Thanh Kiểm tại tổ đình Vĩnh Nghiêm

GNO - Sáng nay, 18-9 (8-8-Bính Ngọ), gần 200 vị tân Tỳ-kheo, tân Tỳ-kheo-ni thuộc truyền thống Phật giáo Bắc tông vừa đăng đàn thọ nhận giới pháp tại Đại giới đàn Thanh Kiểm Phật lịch 2570 do Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM tổ chức, cùng hơn 300 Phật tử tại gia tập trung tại tổ đình Vĩnh Nghiêm cầu thọ giới Bồ-tát.
Thượng tọa Thích Minh Thuận cùng đại diện Hội Khuyến học tỉnh Phú Thọ trao học bổng đến các em học sinh

Phú Thọ: Quỹ Học bổng Khuyến học Nguyệt Trí phối hợp trao học bổng "Tiếp sức cho em đến trường"

GNO - Sáng 17-9, nhân dịp đầu năm học mới, nhằm động viên, hỗ trợ các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn đạt thành tích cao trong học tập, Quỹ Học bổng Khuyến học Nguyệt Trí phối hợp Hội Khuyến học tỉnh Phú Thọ trao 82 suất học bổng “Tiếp sức cho em đến trường” năm học 2026-2027.
Trì giới và nhẫn nhục

Trì giới và nhẫn nhục

GNO - Trong kinh điển Phật giáo mà tôi được học đều dạy về sự cần yếu của trì giới và nhẫn nhục. Có thể xem đây là một những pháp tu căn bản của Phật giáo. Vậy thì tại sao ngài Tuệ Trung Thượng sĩ lại nói “Trì giới kiêm nhẫn nhục/Chiêu tội bất chiêu phước”. Câu nói này làm tôi rất hoang mang...
Ảnh: Phùng Anh Quốc

Thơ Trần Quê Hương: Bên triền thương yêu

GNO - Trần Quê Hương là bút hiệu của Hòa thượng Thích Giác Toàn, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học VN, Trưởng ban Thường trực Giáo phẩm hệ phái Khất sĩ.
Trong niềm hoan hỷ, Hòa thượng Thích Huệ Phước tân Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP.Huế tặng hoa tri ân đến Hòa thượng Thích Khế Chơn, nguyên Trưởng ban Trị sự nhiệm kỳ 2022-2026

Huế: Hòa thượng Thích Huệ Phước được suy cử làm tân Trưởng ban Trị sự GHPGVN thành phố, nhiệm kỳ 2026-2031

GNO - Đại hội đại biểu Phật giáo TP.Huế lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra tại Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh TP.Huế (41A Hùng Vương, P.Thuận Hóa) với sự tham dự của hơn 800 đại biểu đã chính thức suy cử Hòa thượng Thích Huệ Phước làm tân Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP.Huế.

Thông tin hàng ngày