Hiểu sao về câu: “Tu hành thì không nên nói lỗi người”?

Ảnh: Phùng Anh Quốc
Ảnh: Phùng Anh Quốc
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Kinh sách Phật giáo thường dạy “tu hành thì không nên nói lỗi người”. Như vậy, trong trường hợp muốn góp ý với các bạn đồng tu về những hạn chế, lầm lỗi của họ thì phải làm sao? (DIỆU TRÍ, tridieu…@gmail.com)

Bạn Diệu Trí thân mến!

Một trong những phẩm hạnh của người tu là không nói lỗi người. Tuy vậy, một trong những bổn phận của người tu là soi sáng, góp ý về những hạn chế của người thân, của bạn đạo để cùng nhau tiến bộ.

Không nói lỗi người là vì chúng ta luôn hướng ngoại mà ít khi nhìn lại chính mình. Phần lớn chúng ta thường có xu hướng ganh tỵ, soi mói, tìm lỗi của người để chỉ trích, phê phán và cười cợt. Điều này chẳng những không mang đến lợi ích cho sự tu tập mà còn gây ra sự tạp loạn, phóng dật và ngã mạn, tạo ác nghiệp không nhỏ.

Mỗi người nhìn chung đều có tốt và xấu, những phụng sự tích cực và các lầm lỗi tiêu cực. Cần phải nhìn nhận toàn diện về một người để có đánh giá khách quan và công bằng. Cho nên, thực hành không nói lỗi người cốt để rèn luyện cách nhìn nhận tích cực, thân thiện hơn với mọi người mà quan trọng nhất là dành thời giờ, tập trung tâm lực để hướng nội, tịnh hóa thân tâm của chính mình.

Tuy nhiên, sự góp ý và soi sáng cho nhau trong gia đình và các bạn đạo trong tu học là vô cùng cần thiết. Nếu quan sát tâm sẽ thấy rõ động cơ cũng như biểu hiện của hai tâm niệm “tìm lỗi để chỉ trích” và “góp ý nhằm xây dựng” hoàn toàn khác nhau. Góp ý xây dựng cho người thành công là cả một nghệ thuật. Người góp ý ngoài thiện tâm phải có đạo đức và uy tín; biết chọn thời điểm, không gian, hoàn cảnh thích hợp; vận dụng năng lượng ái ngữ linh hoạt để thuyết phục và cảm hóa người. Cho nên, nói lỗi người bằng tâm từ bi, ngôn ngữ hòa ái, thể hiện chân tình với mong muốn xây dựng thì sẽ mang đến hiệu ứng trị liệu và chuyển hóa rất tích cực.

Vì vậy, người tu chỉ tùy duyên “nói lỗi người” trong tâm từ, mong ước chuyển hóa và tự kiện toàn để cùng nhau hướng thiện.

Chúc bạn tinh tấn!

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Vô môn quan là gì?

Vô môn quan là gì?

GNO - “Vô môn quan” có hai nghĩa. Theo nghĩa chơi chữ, “Vô môn quan” (chữ Vô môn viết hoa) là cái cánh cửa thiền lý của Vô môn (Tuệ Khai), tác giả của sách “Thiền tông Vô môn quan”, tuyển chọn từ tinh hoa thiền thư. Theo nghĩa ngữ cảnh, “Vô môn quan” (vô môn viết thường) là “cái cửa ải không có lối vào”
Chư tôn đức Tăng Ni, cư sĩ tham gia các Ban chuyên môn chụp ảnh lưu niệm với chư vị giáo phẩm Chứng minh, Ban Thường trực Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM - Ảnh: Bảo Toàn/BGN

Công bố quyết định chuẩn y và bổ nhiệm nhân sự các Ban chuyên môn, Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM

GNO - Sáng nay, 9-10, tại Việt Nam Quốc Tự (phường Hòa Hưng), Hòa thượng Thích Lệ Trang, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP.HCM đã trao quyết định chuẩn y thành phần nhân sự đến các Ban chuyên môn trực thuộc, Văn phòng, Tổ sự kiện Văn phòng Ban Trị sự khóa I, nhiệm kỳ 2026-2031.
Ảnh: Quảng Đạo/BGN

Từ và rải tâm từ

GNO - Tình thương không có hình thù, không hương vị, không thể cầm nắm được nhưng không có nó thì nhân loại sẽ chìm vào khổ đau. Và cũng nhờ vào cái tưởng chừng như là không thấy gì ấy mà mọi rào cản được xóa bỏ, con người trở nên gần nhau, yêu thương và tha thứ, xã hội ngày càng tốt đẹp hơn. 
Ban Tổ chức đã trao tặng cây xanh đến các đại diện, hưởng ứng phong trào “Thành phố muôn sắc hoa”

TP.HCM: Hội nghị tập huấn bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu cho các tôn giáo tại khu vực 3

GNO - Sáng 8-10, tại chùa Liên Trì (P.Vũng Tàu) Ủy ban MTTQVN TP.HCM phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM tổ chức Lớp tập huấn phổ biến kiến thức pháp luật, nâng cao năng lực về bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu cho chức sắc, chức việc các tôn giáo năm 2026.
Ảnh minh họa

Kẻ tỉnh và người điên

GNO - Tiếng kèn xe buýt rú lên đột ngột, xé tan không khí oi nồng của một chiều phố thị chật chội. Dòng xe cộ đang hối hả bỗng dưng khựng lại, dồn ứ.

Thông tin hàng ngày