Hiểu sao về câu: “Tu hành thì không nên nói lỗi người”?

Ảnh: Phùng Anh Quốc
Ảnh: Phùng Anh Quốc
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Kinh sách Phật giáo thường dạy “tu hành thì không nên nói lỗi người”. Như vậy, trong trường hợp muốn góp ý với các bạn đồng tu về những hạn chế, lầm lỗi của họ thì phải làm sao? (DIỆU TRÍ, tridieu…@gmail.com)

Bạn Diệu Trí thân mến!

Một trong những phẩm hạnh của người tu là không nói lỗi người. Tuy vậy, một trong những bổn phận của người tu là soi sáng, góp ý về những hạn chế của người thân, của bạn đạo để cùng nhau tiến bộ.

Không nói lỗi người là vì chúng ta luôn hướng ngoại mà ít khi nhìn lại chính mình. Phần lớn chúng ta thường có xu hướng ganh tỵ, soi mói, tìm lỗi của người để chỉ trích, phê phán và cười cợt. Điều này chẳng những không mang đến lợi ích cho sự tu tập mà còn gây ra sự tạp loạn, phóng dật và ngã mạn, tạo ác nghiệp không nhỏ.

Mỗi người nhìn chung đều có tốt và xấu, những phụng sự tích cực và các lầm lỗi tiêu cực. Cần phải nhìn nhận toàn diện về một người để có đánh giá khách quan và công bằng. Cho nên, thực hành không nói lỗi người cốt để rèn luyện cách nhìn nhận tích cực, thân thiện hơn với mọi người mà quan trọng nhất là dành thời giờ, tập trung tâm lực để hướng nội, tịnh hóa thân tâm của chính mình.

Tuy nhiên, sự góp ý và soi sáng cho nhau trong gia đình và các bạn đạo trong tu học là vô cùng cần thiết. Nếu quan sát tâm sẽ thấy rõ động cơ cũng như biểu hiện của hai tâm niệm “tìm lỗi để chỉ trích” và “góp ý nhằm xây dựng” hoàn toàn khác nhau. Góp ý xây dựng cho người thành công là cả một nghệ thuật. Người góp ý ngoài thiện tâm phải có đạo đức và uy tín; biết chọn thời điểm, không gian, hoàn cảnh thích hợp; vận dụng năng lượng ái ngữ linh hoạt để thuyết phục và cảm hóa người. Cho nên, nói lỗi người bằng tâm từ bi, ngôn ngữ hòa ái, thể hiện chân tình với mong muốn xây dựng thì sẽ mang đến hiệu ứng trị liệu và chuyển hóa rất tích cực.

Vì vậy, người tu chỉ tùy duyên “nói lỗi người” trong tâm từ, mong ước chuyển hóa và tự kiện toàn để cùng nhau hướng thiện.

Chúc bạn tinh tấn!

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Đức Pháp chủ dâng hương, đảnh lễ tháp Đa Bảo, nơi tôn trí xá-lợi Bồ-tát Thích Quảng Đức mùa Vu lan PL.2570 - Ảnh: Tâm Quý/BGN

Đức Pháp chủ dâng hương, tưởng niệm Bồ-tát Thích Quảng Đức và chư Thánh tử đạo

GNO - Sáng nay, 14-7-Bính Ngọ (26-8-2026), nhân Đại lễ Vu lan Phật lịch 2570, Đức Pháp chủ GHPGVN - Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng cùng chư tôn giáo phẩm Hội đồng Chứng minh, Ban Trị sự Phật giáo TP.HCM đã dâng hương, đảnh lễ tháp Đa Bảo, công trình Kỷ niệm Pháp nạn 1963 trong khuôn viên Việt Nam Quốc Tự.
Thắp hoa đăng cầu nguyện

[Ảnh] Đêm thiền trà “Thương cha chí lớn chưa thành” lắng đọng mùa Vu lan tại chùa Bình Quang (Gia Lai)

GNO - Tối ngày 23-8, tại chùa Bình Quang (xã Tuy Phước Đông, tỉnh Gia Lai), buổi thiền trà nhân mùa Vu lan với chủ đề “Thương cha chí lớn chưa thành” đã diễn ra trong không khí trang nghiêm và ấm cúng, với sự tham dự của chư Tăng Ni và hơn 50 Phật tử địa phương cùng các nghệ sĩ khách mời.
Ảnh: Shutterstock

Đức Phật tưởng nhớ ân đức cha mẹ

GNO - Hiếu đạo là di sản của nhân loại, giúp cho thế giới loài người vận hành mãi mãi là thế giới loài người. Hiếu đạo làm nên con người, khẳng định giá trị căn bản của nhân tính. Không có hiếu đạo thì không có con người, cũng không có thế giới loài người.
282 Tăng, Ni dự thi tuyển sinh cử nhân Phật học khóa XXI - Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM, ngày 18-8 - Ảnh: Giác Sự

Kết quả kỳ thi tuyển sinh cử nhân Phật học chính quy khóa XXI năm 2026 - Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM

GNO - Thông tin từ Văn phòng Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM gởi đến Báo Giác Ngộ cho biết, thừa lệnh Hòa thượng Viện trưởng, ngày 24-8, Thượng tọa Thích Quang Thạnh, Phó Viện trưởng kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Điều hành Học viện vừa ký công bố kết quả kỳ thi tuyển sinh cử nhân Phật học chính quy khóa XXI năm 2026.

Thông tin hàng ngày