Hiểu sao về câu: “Tu hành thì không nên nói lỗi người”?

Ảnh: Phùng Anh Quốc
Ảnh: Phùng Anh Quốc
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Kinh sách Phật giáo thường dạy “tu hành thì không nên nói lỗi người”. Như vậy, trong trường hợp muốn góp ý với các bạn đồng tu về những hạn chế, lầm lỗi của họ thì phải làm sao? (DIỆU TRÍ, tridieu…@gmail.com)

Bạn Diệu Trí thân mến!

Một trong những phẩm hạnh của người tu là không nói lỗi người. Tuy vậy, một trong những bổn phận của người tu là soi sáng, góp ý về những hạn chế của người thân, của bạn đạo để cùng nhau tiến bộ.

Không nói lỗi người là vì chúng ta luôn hướng ngoại mà ít khi nhìn lại chính mình. Phần lớn chúng ta thường có xu hướng ganh tỵ, soi mói, tìm lỗi của người để chỉ trích, phê phán và cười cợt. Điều này chẳng những không mang đến lợi ích cho sự tu tập mà còn gây ra sự tạp loạn, phóng dật và ngã mạn, tạo ác nghiệp không nhỏ.

Mỗi người nhìn chung đều có tốt và xấu, những phụng sự tích cực và các lầm lỗi tiêu cực. Cần phải nhìn nhận toàn diện về một người để có đánh giá khách quan và công bằng. Cho nên, thực hành không nói lỗi người cốt để rèn luyện cách nhìn nhận tích cực, thân thiện hơn với mọi người mà quan trọng nhất là dành thời giờ, tập trung tâm lực để hướng nội, tịnh hóa thân tâm của chính mình.

Tuy nhiên, sự góp ý và soi sáng cho nhau trong gia đình và các bạn đạo trong tu học là vô cùng cần thiết. Nếu quan sát tâm sẽ thấy rõ động cơ cũng như biểu hiện của hai tâm niệm “tìm lỗi để chỉ trích” và “góp ý nhằm xây dựng” hoàn toàn khác nhau. Góp ý xây dựng cho người thành công là cả một nghệ thuật. Người góp ý ngoài thiện tâm phải có đạo đức và uy tín; biết chọn thời điểm, không gian, hoàn cảnh thích hợp; vận dụng năng lượng ái ngữ linh hoạt để thuyết phục và cảm hóa người. Cho nên, nói lỗi người bằng tâm từ bi, ngôn ngữ hòa ái, thể hiện chân tình với mong muốn xây dựng thì sẽ mang đến hiệu ứng trị liệu và chuyển hóa rất tích cực.

Vì vậy, người tu chỉ tùy duyên “nói lỗi người” trong tâm từ, mong ước chuyển hóa và tự kiện toàn để cùng nhau hướng thiện.

Chúc bạn tinh tấn!

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Đức Phật - Tiểu sử của một huyền thoại (Donald S.Lopez Jr., Phạm Thị Ngọc Mai dịch)

Đức Phật là ai?

GNO - Lấy câu hỏi này làm tiên đề, cùng với những nghiên cứu, đối chiếu công phu và cẩn trọng của mình, Giáo sư Donald S.Lopez Jr. đã đi tìm lời giải đáp về cuộc đời Đức Phật Thích Ca thông qua cuốn sách với nhan đề Đức Phật - Tiểu sử của một huyền thoại.
Có 731 bộ hài cốt liệt sĩ được quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng trong đợt 1 (tính đến ngày 14-10-2026) - Ảnh: Trần Thế Phong

Màu cúc trắng và giọt nước mắt, ngày đón 731 liệt sĩ về với Đất Mẹ

GNO - Sáng ngày 14-10, giữa cái nắng chói chang của TP.HCM, người dân lặng lẽ xếp hàng, ôm những nhành cúc trắng tiễn đưa 731 hài cốt các Anh hùng liệt sĩ và đồng bào yêu nước hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, từ Công viên Lê Thị Riêng về an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố.
Hòa thượng Thích Hải Ấn: Cần chú trọng nhiều đến đạo phong và học phong của Tăng Ni trẻ

Hòa thượng Thích Hải Ấn: Cần chú trọng nhiều đến đạo phong và học phong của Tăng Ni trẻ

GNO - Là vị giáo phẩm gắn bó lâu năm với hoạt động giáo dục Phật giáo tại cố đô, trước thềm Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, Hòa thượng Thích Hải Ấn, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Viện trưởng Học viện Phật giáo VN tại Huế đã có những chia sẻ về công tác đào tạo thế hệ trẻ.
Thánh tượng Bồ-tát Quán Thế Âm tại thiền viện Trúc Lâm Tây Ninh - Ảnh: Nguyên Minh

Hạnh nguyện Quán Âm

GNO - Trời thu Tây Ninh dịu mát, tiếng chuông sớm ngân qua sân thiền viện còn đẫm sương. Trước tôn tượng Bồ-tát Quán Thế Âm, những bước chân chợt dừng trong tĩnh lặng. Nhành dương nghiêng bên tịnh bình cam lồ, bảo tướng trang nghiêm, ánh mắt hiền từ. 

Thông tin hàng ngày