Văn hóa tiền – bài học cảnh tỉnh đáng nhớ

Thậm chí, ngay cả các giáo sỹ và tu sỹ là những người sau cùng bị cuốn vào cơn lốc xoáy của văn hóa tiền. Một số ít vị giáo sỹ và tu sỹ đã không sống cuộc sống thanh bần, giản dị mà điển hình gần đây nhất đó là một trong những tu sỹ Phật giáo hàng đầu của Singapore . Vị tu sỹ ấy là pháp sư Shi Ming Yi (Thích Minh Nghĩa), một nhân vật hoạt động nổi tiếng và rất thành công tại bệnh viện từ thiện của Phật giáo và trung tâm y tế dành cho người nghèo.

Là giám đốc điều hành (CEO) kiêm chủ tịch Bệnh viện Ren Ci và Trung tâm Dưỡng lão với tài sản trị giá 47 triệu đô la Singapore, một tổ chức hoạt động từ thiện công khai với qui mô lớn, sư thầy Ming Yi được trả lương hàng năm một cách khác thường, lên tới 192.000 đô la Singapore/1năm.

Vị tu sỹ mặc áo tràng vàng 47 tuổi này hiện đang đối diện với trách nhiệm cho người cựu trợ lý của sư thầy vay trái phép 50.000 đô la Singapore, tiền từ két sắt của Bệnh viện Ren Ci. Sư thầy bị cáo buộc tội biển thủ và gian lận, vốn là những tội rất nặng. Nhưng, vì là một tu sỹ phát nguyện sống kiêng khem các thú vui trần tục, nên sự vụ của sư thầy còn gây xôn xao dư luận nhiều hơn nữa, và đối các Phật tử thì cũng thế.

Tranh luận diễn ra ngay bên ngoài phòng xử án tập trung vào vấn đề tiền lương giám đốc điều hành của sư thầy đã cho phép sư thầy sống lối sống xa hoa, lãng phí, mà những người chỉ trích cho rằng không phù hợp với lối sống của người tu sỹ Phật giáo.

Sư thầy đã mua sắm một số lượng lớn các loại hàng hiệu đắt tiền như: Montblanc và Louis Vuitton và nghỉ tại các khách sạn sang trọng như: khách sạn St Regis và khách sạn The Regent, và trả tiền bằng thẻ tín dụng. Người Singapore đã biết được rằng sư thầy Ming Yi sở hữu 3 bất động sản trong khu Orchard sang trọng cũng như xe hơi sang trọng, trong có đó có một xe hiệu BMW nhập từ Úc Châu cách đây 2 năm.

Một người la lên: “Tất cả lối sống này toàn hoàn trái ngược với lời dạy của đức Phật.” Một người khác viết trên blog rằng:“Bất cứ vị tu sỹ nào giữ tiền như là tài sản riêng hoặc coi đó như là thu nhập cá nhân là không xứng đáng mặc chiếc y vàng. Các tu sỹ đều phát nguyện từ bỏ những ham muốn vật chất ngoại trừ những nhu cầu căn bản.”

Tín lý Cơ đốc giáo cũng thế, cũng ngăn chặn các giáo sỹ sa ngã vào văn hóa tiền trong xã hội. Phần đông các lãnh đạo tôn giáo của tất cả các giáo phái đều sống đời sống khắc kỷ, tiết kiệm so với nguồn thu nhập của họ. Một số ít phải bị trả giá giống như các giám đốc điều hành vì các nỗ lực của họ đều đụng chạm đến số lượng lớn tiền của từ các tín đồ.

Một trong những giáo xứ giàu nhất là Giáo xứ New Creation. Giáo xứ này nổi tiếng về khả năng tổ chức vận động quyên góp và được báo cáo là, năm ngoái, giáo xứ đã trả lương cho một trong những lãnh đạo của giáo xứ hơn 500,000 đô la Singapore/1 năm.

Năm 2008, nguồn thu nhập của giáo xứ là 55,4 triệu đô la Singapore và tổng giá trị tài sản của giáo xứ lên đến 143,36 triệu đô la Singapore . Chỉ trong một ngày duy nhất, giáo xứ này đã thu về 18 triệu đô la trong việc xây dựng các cơ sở mới của nó.

Người Singapore cũng được nhắc nhở về vụ bê bối khét tiếng trong công tác từ thiện của Quỹ tài trợ Phẫu thuật Thận Quốc gia cách đây 4 năm mà nguyên nhân là do ngài giám đốc điều hành tổ chức quyên góp vận động sáng giá của quỹ tài trợ gây ra. Ông T.T. Durai chính là người giúp cho quỹ tài trợ này đạt đến 260 triệu đô la Singapore tiền từ thiện để cung cấp cho việc chữa trị những ca thẩm tách cần sự trợ cấp trong số các bệnh nhân nghèo khổ.

Tiền lương của T.T. Durai vốn giấu kín công chúng, là 600,000 đô la Singapore/1 năm. 2 triệu thành viên của quỹ này cho rằng tiền lương như thế là quá đáng. Ông mất chức năm 2005 sau khi ông bị phát hiện sử dụng tiền của quỹ tài trợ để tiêu xài cho mục đích cá nhân qua các món hàng đắt tiền, trong đó có một khóa bằng vàng trong văn phòng ông. Ông cũng cung cấp các thông tin sai lạc nhằm cám dỗ phần đông người đóng góp.

Gần đây, công chúng lại nổi lên sự la ó khi công ty Capitaland do chính phủ kiểm soát, một công ty bất động sản lớn nhất Đông Nam Á, tặng cho Quỹ tài trợ Phẫu thuật Thận Quốc do ông Liew Mun Leong làm giám đốc điều hành 20,52 triệu đô la Singapore trong khoản tiền lợi nhuận bổ sung của năm 2007. Thời điểm thì khủng khiếp mà lợi nhuận của công ty thì đang gây choáng.

Tranh luận xoay quanh vấn đề về các lãnh đạo hàng đầu trong lãnh vực từ thiện, tôn giáo, và trong lãnh vực chính trị cũng vậy có nên được trả lương giống như ban quản trị hàng đầu trong doanh nghiệp tư nhân có lợi nhuận hay không. Sự khác biệt hiển nhiên đó là một bên tiền được huy động từ quần chúng, dựa trên sự tín nhiệm mà người ta gửi gắm vào vì mục đích chung; còn một bên thì ngược lại.

Mặc dù vậy, nhưng những người biện hộ của sư thầy Ming Yi vẫn cho rằng sư thầy Minh Yi là một tu sỹ, - tu sỹ mà được trả lương cao thì rất buồn cười, - và sư thầy cũng là giám đốc điều hành một bệnh viện lớn, hoạt động tốt và một trung tâm y tế.

“Như vậy, có gì là sai trái trong việc trả lương cao cho sư thầy?, một người nêu vấn đề. Những người khác thì nói đời sống tu sỹ Phật giáo ngày nay cũng giống như những người bình thường khác và khác với cái thời xa xưa khi các tu sỹ sống đời sống khổ hạnh bên trong những bức tường cao.

Sư thầy Ming Yi nói với quý tòa rằng: “Chúng ta sống trong thế giới hiện đại … không giống như những gì trong quá khứ nữa.” Quý tòa đề nghị sư thầy giải thích chi tiết, sư thầy nói thêm rằng: “Nếu người ta kiếm được tiền, họ sẽ tiêu tiền. Nhiều người tu, không chỉ riêng tôi, hiện nay sống rất khác.” Tiếc thay là sự kỳ vọng của số ít người đã thay đổi!

Hầu hết người Singapore tin rằng khi họ dâng cúng tiền cho các tổ chức tôn giáo hoặc cho các tổ chức từ thiện là để dùng vào mục đích giúp đỡ người có nhu cầu (hoặc người mất trí), chứ không phải để cung cấp cho một thiểu số lãnh đạo.

Tranh luận về vấn đề quảng bá văn hóa tiền của người Singapore với mức thu nhập bình quân đầu người tính trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là  48,900 USD đã tăng lên dữ dội kể từ khi kinh tế xuống dốc, khiến cho nhiều công nhân lâm vào hoàn cảnh khó khăn. Người ta trở nên nhạy cảm đối với nhóm lãnh đạo (ruling elite)  – dù là trong chính phủ, nghành dân chính hay trong các tập đoàn lớn – đang được trả lương cao quá mức trung bình, những người thuộc tầng lớp trung lưu.

Mỉa mai thay! Chính sách trả lương cho nhóm lãnh đạo không phổ biến này đang thúc đẩy nhiều người Singapore có máu tranh đua hướng đến việc tặng những của cải tích lũy như là ưu tiên hàng đầu. Mọi người bị nhử vào cuộc săn đuổi không lành mạnh trong những đồng đô la. Một chuyên viên hưu trí nhận xét: “Những người này xem chủ nghĩa vật chất như là thượng đế. Tiền có thể làm bất cứ việc gì, ngay cả việc quyết định cái gì đúng hoặc cái gì sai.”

Trong cùng ngày mà sư thầy Ming Yi hầu tòa, giám đốc doanh nghiệp tàu biển bị phạt 1,200 đô la Singapore vì cố ý phá hỏng thuyền của người hàng xóm của anh ta. Số tiền phạt này hình như không ảnh hưởng gì đối với người đã làm việc này. Anh ta nói với phóng viên rằng: “Sau tất cả mọi việc xảy ra, tôi đủ sức để trả. Một đêm tôi chơi karaoke mất 4000 đô la Singapore . 1200 đô la Singapore tiền phạt thì có nghĩa lý gì đối với tôi?

Ai nói tiền không biết nói chuyện?