Giai thoại thiền: Cao và xa

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Tại thiền viện Long Hổ, chư Tăng đang vẽ bức tranh con rồng đấu với con cọp. Rồng thì cuộn mình trên mây sắp vồ xuống. Cọp thì chực sẵn muốn vồ lên. Chư Tăng cứ tô đi vẽ lại mãi mà thấy cái thế vẫn chưa xứng.

Vừa lúc đó, Thiền sư Thiện Chiêu Phần Dương từ bên ngoài đi vào. Chư Tăng thỉnh ngài xem và xin cho lời bình phẩm. Thiền sư xem xong, nói:

- Về hình dáng bên ngoài của rồng và cọp thì vẽ tốt rồi. Song các ông có biết rồng và cọp có những đặc tính gì chăng? Nay cần phải rõ. Rồng trước khi nó xông trận thì đầu nó phải co rút lại phía sau. Cọp khi cần nhảy vồ lên thì đầu nó hẳn phải cúi thấp xuống. Cổ rồng rút lùi phía sau càng nhiều; đầu cọp cúi càng sát đất thì chúng mới xông càng nhanh, nhảy càng cao được.

Chư Tăng nghe xong rất hoan hỷ và thưa rằng:

- Thật là một lời nói phá của Hòa thượng! Chúng con không những vẽ đầu con rồng hướng mạnh về trước, mà cái đầu con cọp cũng giương rất là cao. Hèn chi khi nãy giờ xem hoài mà cảm thấy động tác không có xứng.

Nhơn đó, Thiền sư Vô Đức chỉ dạy thêm:

- Đạo lý xử sự với người và tham thiền học đạo cũng như vậy. Sau khi lùi một bước để chuẩn bị thì mới có thể xông được xa. Sau khi thấp mình xuống một chút để phản tỉnh thì mới có thể nhảy được cao.

Chư Tăng chưa hiểu nên thưa hỏi thêm:

- Bạch Hòa thượng, người mà lùi bước thì đâu có thể tiến tới trước được? Người mà thấp mình xuống thì đâu thể nhảy càng cao?

Sư nghiêm nghị bảo:

- Các ông hãy nghe một bài thơ thiền của ta đây thì rõ.

Tay nắm mạ non cắm đầy ruộng,

Cúi đầu liền thấy trời trong nước.

Thân tâm thanh tịnh mới đạo mầu,

Lui bước vốn là tiến tới trước.

Âm:

Thủ bả thanh ương sáp mãn điền,

Đê đầu tiện kiến thủy trung thiên.

Thân tâm thanh tịnh phương vi đạo,

Thối bộ nguyên lai thị hướng tiền.

Ngài bảo:

- Các ông có thể lãnh hội được chăng?

Ngay đó mọi người mới bừng tỉnh lời ngài dạy.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Báo Giác Ngộ số 1346 ra ngày 3-4 có những nội dung gì đáng quan tâm?

Báo Giác Ngộ số 1346 ra ngày 3-4 có những nội dung gì đáng quan tâm?

GNO - Ở mục Điểm nhìn, có đăng bài "Tương lai của Phật giáo gắn mật thiết với Tăng đoàn, đời sống Tăng Ni phản ánh trung thực Phật giáo trong xã hội" (Hoàng Độ - Nguyễn Sang) tổng hợp những ý kiến liên quan tới tuyến bài về quản lý Tăng Ni đã hoàn tục nói riêng và Tăng Ni nói chung. Mời bạn đọc cùng theo dõi.
Chư vị Trưởng lão Hội đồng Chứng minh họp chuẩn y Hội đồng Thập sư Đại giới đàn Bửu Lai - Ảnh: Bảo Toàn/BGN

Chư vị Trưởng lão Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh họp thành lập Hội đồng Thập sư Đại giới đàn Bửu Lai

GNO - Sáng nay, 1-4-2026, tại Văn phòng Đức Pháp chủ (Việt Nam Quốc Tự, TP.HCM), Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng, Pháp chủ GHPGVN đã chủ trì phiên họp thu hẹp của Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh nhằm thảo luận, thành lập Hội đồng Thập sư Đại giới đàn do Ban Trị sự Phật giáo TP.Cần Thơ tổ chức.

Thông tin hàng ngày