Giai thoại thiền: Cao và xa

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Tại thiền viện Long Hổ, chư Tăng đang vẽ bức tranh con rồng đấu với con cọp. Rồng thì cuộn mình trên mây sắp vồ xuống. Cọp thì chực sẵn muốn vồ lên. Chư Tăng cứ tô đi vẽ lại mãi mà thấy cái thế vẫn chưa xứng.

Vừa lúc đó, Thiền sư Thiện Chiêu Phần Dương từ bên ngoài đi vào. Chư Tăng thỉnh ngài xem và xin cho lời bình phẩm. Thiền sư xem xong, nói:

- Về hình dáng bên ngoài của rồng và cọp thì vẽ tốt rồi. Song các ông có biết rồng và cọp có những đặc tính gì chăng? Nay cần phải rõ. Rồng trước khi nó xông trận thì đầu nó phải co rút lại phía sau. Cọp khi cần nhảy vồ lên thì đầu nó hẳn phải cúi thấp xuống. Cổ rồng rút lùi phía sau càng nhiều; đầu cọp cúi càng sát đất thì chúng mới xông càng nhanh, nhảy càng cao được.

Chư Tăng nghe xong rất hoan hỷ và thưa rằng:

- Thật là một lời nói phá của Hòa thượng! Chúng con không những vẽ đầu con rồng hướng mạnh về trước, mà cái đầu con cọp cũng giương rất là cao. Hèn chi khi nãy giờ xem hoài mà cảm thấy động tác không có xứng.

Nhơn đó, Thiền sư Vô Đức chỉ dạy thêm:

- Đạo lý xử sự với người và tham thiền học đạo cũng như vậy. Sau khi lùi một bước để chuẩn bị thì mới có thể xông được xa. Sau khi thấp mình xuống một chút để phản tỉnh thì mới có thể nhảy được cao.

Chư Tăng chưa hiểu nên thưa hỏi thêm:

- Bạch Hòa thượng, người mà lùi bước thì đâu có thể tiến tới trước được? Người mà thấp mình xuống thì đâu thể nhảy càng cao?

Sư nghiêm nghị bảo:

- Các ông hãy nghe một bài thơ thiền của ta đây thì rõ.

Tay nắm mạ non cắm đầy ruộng,

Cúi đầu liền thấy trời trong nước.

Thân tâm thanh tịnh mới đạo mầu,

Lui bước vốn là tiến tới trước.

Âm:

Thủ bả thanh ương sáp mãn điền,

Đê đầu tiện kiến thủy trung thiên.

Thân tâm thanh tịnh phương vi đạo,

Thối bộ nguyên lai thị hướng tiền.

Ngài bảo:

- Các ông có thể lãnh hội được chăng?

Ngay đó mọi người mới bừng tỉnh lời ngài dạy.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Đức Phật - Tiểu sử của một huyền thoại (Donald S.Lopez Jr., Phạm Thị Ngọc Mai dịch)

Đức Phật là ai?

GNO - Lấy câu hỏi này làm tiên đề, cùng với những nghiên cứu, đối chiếu công phu và cẩn trọng của mình, Giáo sư Donald S.Lopez Jr. đã đi tìm lời giải đáp về cuộc đời Đức Phật Thích Ca thông qua cuốn sách với nhan đề Đức Phật - Tiểu sử của một huyền thoại.
Có 731 bộ hài cốt liệt sĩ được quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng trong đợt 1 (tính đến ngày 14-10-2026) - Ảnh: Trần Thế Phong

Màu cúc trắng và giọt nước mắt, ngày đón 731 liệt sĩ về với Đất Mẹ

GNO - Sáng ngày 14-10, giữa cái nắng chói chang của TP.HCM, người dân lặng lẽ xếp hàng, ôm những nhành cúc trắng tiễn đưa 731 hài cốt các Anh hùng liệt sĩ và đồng bào yêu nước hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, từ Công viên Lê Thị Riêng về an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố.
Hòa thượng Thích Hải Ấn: Cần chú trọng nhiều đến đạo phong và học phong của Tăng Ni trẻ

Hòa thượng Thích Hải Ấn: Cần chú trọng nhiều đến đạo phong và học phong của Tăng Ni trẻ

GNO - Là vị giáo phẩm gắn bó lâu năm với hoạt động giáo dục Phật giáo tại cố đô, trước thềm Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, Hòa thượng Thích Hải Ấn, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Viện trưởng Học viện Phật giáo VN tại Huế đã có những chia sẻ về công tác đào tạo thế hệ trẻ.
Thánh tượng Bồ-tát Quán Thế Âm tại thiền viện Trúc Lâm Tây Ninh - Ảnh: Nguyên Minh

Hạnh nguyện Quán Âm

GNO - Trời thu Tây Ninh dịu mát, tiếng chuông sớm ngân qua sân thiền viện còn đẫm sương. Trước tôn tượng Bồ-tát Quán Thế Âm, những bước chân chợt dừng trong tĩnh lặng. Nhành dương nghiêng bên tịnh bình cam lồ, bảo tướng trang nghiêm, ánh mắt hiền từ. 

Thông tin hàng ngày