Giai thoại thiền: Cao và xa

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Tại thiền viện Long Hổ, chư Tăng đang vẽ bức tranh con rồng đấu với con cọp. Rồng thì cuộn mình trên mây sắp vồ xuống. Cọp thì chực sẵn muốn vồ lên. Chư Tăng cứ tô đi vẽ lại mãi mà thấy cái thế vẫn chưa xứng.

Vừa lúc đó, Thiền sư Thiện Chiêu Phần Dương từ bên ngoài đi vào. Chư Tăng thỉnh ngài xem và xin cho lời bình phẩm. Thiền sư xem xong, nói:

- Về hình dáng bên ngoài của rồng và cọp thì vẽ tốt rồi. Song các ông có biết rồng và cọp có những đặc tính gì chăng? Nay cần phải rõ. Rồng trước khi nó xông trận thì đầu nó phải co rút lại phía sau. Cọp khi cần nhảy vồ lên thì đầu nó hẳn phải cúi thấp xuống. Cổ rồng rút lùi phía sau càng nhiều; đầu cọp cúi càng sát đất thì chúng mới xông càng nhanh, nhảy càng cao được.

Chư Tăng nghe xong rất hoan hỷ và thưa rằng:

- Thật là một lời nói phá của Hòa thượng! Chúng con không những vẽ đầu con rồng hướng mạnh về trước, mà cái đầu con cọp cũng giương rất là cao. Hèn chi khi nãy giờ xem hoài mà cảm thấy động tác không có xứng.

Nhơn đó, Thiền sư Vô Đức chỉ dạy thêm:

- Đạo lý xử sự với người và tham thiền học đạo cũng như vậy. Sau khi lùi một bước để chuẩn bị thì mới có thể xông được xa. Sau khi thấp mình xuống một chút để phản tỉnh thì mới có thể nhảy được cao.

Chư Tăng chưa hiểu nên thưa hỏi thêm:

- Bạch Hòa thượng, người mà lùi bước thì đâu có thể tiến tới trước được? Người mà thấp mình xuống thì đâu thể nhảy càng cao?

Sư nghiêm nghị bảo:

- Các ông hãy nghe một bài thơ thiền của ta đây thì rõ.

Tay nắm mạ non cắm đầy ruộng,

Cúi đầu liền thấy trời trong nước.

Thân tâm thanh tịnh mới đạo mầu,

Lui bước vốn là tiến tới trước.

Âm:

Thủ bả thanh ương sáp mãn điền,

Đê đầu tiện kiến thủy trung thiên.

Thân tâm thanh tịnh phương vi đạo,

Thối bộ nguyên lai thị hướng tiền.

Ngài bảo:

- Các ông có thể lãnh hội được chăng?

Ngay đó mọi người mới bừng tỉnh lời ngài dạy.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Rực rỡ sắc xuân tại ngôi chùa ở Tây Nguyên

[Ảnh] Rực rỡ sắc xuân tại ngôi chùa ở Tây Nguyên

GNO - Trong không khí hoan hỷ của ngày đầu xuân, ngôi già-lam Quảng Trạch (xã Đắk Liêng, tỉnh Đắk Lắk), chốn thiền môn uy nghiêm soi bóng bên hồ Lắk thơ mộng, đã trở thành điểm tựa tâm linh đầu xuân để người dân về lễ Phật trong ngày đầu năm.
Nét đẹp mộc mạc trong khuôn viên ngôi tự viện ở miền đất Cao Nguyên

Lâm Đồng: Nét đẹp mùa xuân ở chùa Bửu Lâm

GNO - Chùa Bửu Lâm ở thôn 3, xã Quảng Khê, H.Đắc Glong, tỉnh Đắk Nông cũ (nay là tỉnh Lâm Đồng) là ngôi tự viện nhỏ, mang vẻ đẹp mộc mạc, thanh tịnh. Xuân Bính Ngọ 2026, sắc hoa vạn thọ do chư Tăng, Phật tử tự trồng trong khuôn viên chùa điểm tô mùa xuân thêm thắm màu thiền vị.
Bài đăng trên giai phẩm Giác Ngộ Xuân Bính Ngọ - 2026 - Thiết kế: Phòng Mỹ thuật BGN/Tống Viết Diễn

Tết xưa Tổ Giáng

GNO - Cuộc đời của Đức Đệ tam Pháp chủ - Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ (1917-2021) hòa trong dư âm kinh kệ ngân mãi không dứt. Với ngài, triết lý “dĩ nông vi thiền” không chỉ là lời dạy, mà là một đạo sống: gieo hạt là gieo tâm, cày ruộng là cày kinh, hái rau là hái đạo.

Thông tin hàng ngày