Giai thoại thiền: Cao và xa

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Tại thiền viện Long Hổ, chư Tăng đang vẽ bức tranh con rồng đấu với con cọp. Rồng thì cuộn mình trên mây sắp vồ xuống. Cọp thì chực sẵn muốn vồ lên. Chư Tăng cứ tô đi vẽ lại mãi mà thấy cái thế vẫn chưa xứng.

Vừa lúc đó, Thiền sư Thiện Chiêu Phần Dương từ bên ngoài đi vào. Chư Tăng thỉnh ngài xem và xin cho lời bình phẩm. Thiền sư xem xong, nói:

- Về hình dáng bên ngoài của rồng và cọp thì vẽ tốt rồi. Song các ông có biết rồng và cọp có những đặc tính gì chăng? Nay cần phải rõ. Rồng trước khi nó xông trận thì đầu nó phải co rút lại phía sau. Cọp khi cần nhảy vồ lên thì đầu nó hẳn phải cúi thấp xuống. Cổ rồng rút lùi phía sau càng nhiều; đầu cọp cúi càng sát đất thì chúng mới xông càng nhanh, nhảy càng cao được.

Chư Tăng nghe xong rất hoan hỷ và thưa rằng:

- Thật là một lời nói phá của Hòa thượng! Chúng con không những vẽ đầu con rồng hướng mạnh về trước, mà cái đầu con cọp cũng giương rất là cao. Hèn chi khi nãy giờ xem hoài mà cảm thấy động tác không có xứng.

Nhơn đó, Thiền sư Vô Đức chỉ dạy thêm:

- Đạo lý xử sự với người và tham thiền học đạo cũng như vậy. Sau khi lùi một bước để chuẩn bị thì mới có thể xông được xa. Sau khi thấp mình xuống một chút để phản tỉnh thì mới có thể nhảy được cao.

Chư Tăng chưa hiểu nên thưa hỏi thêm:

- Bạch Hòa thượng, người mà lùi bước thì đâu có thể tiến tới trước được? Người mà thấp mình xuống thì đâu thể nhảy càng cao?

Sư nghiêm nghị bảo:

- Các ông hãy nghe một bài thơ thiền của ta đây thì rõ.

Tay nắm mạ non cắm đầy ruộng,

Cúi đầu liền thấy trời trong nước.

Thân tâm thanh tịnh mới đạo mầu,

Lui bước vốn là tiến tới trước.

Âm:

Thủ bả thanh ương sáp mãn điền,

Đê đầu tiện kiến thủy trung thiên.

Thân tâm thanh tịnh phương vi đạo,

Thối bộ nguyên lai thị hướng tiền.

Ngài bảo:

- Các ông có thể lãnh hội được chăng?

Ngay đó mọi người mới bừng tỉnh lời ngài dạy.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Trì giới và nhẫn nhục

Trì giới và nhẫn nhục

GNO - Trong kinh điển Phật giáo mà tôi được học đều dạy về sự cần yếu của trì giới và nhẫn nhục. Có thể xem đây là một những pháp tu căn bản của Phật giáo. Vậy thì tại sao ngài Tuệ Trung Thượng sĩ lại nói “Trì giới kiêm nhẫn nhục/Chiêu tội bất chiêu phước”. Câu nói này làm tôi rất hoang mang...
Ảnh: Phùng Anh Quốc

Thơ Trần Quê Hương: Bên triền thương yêu

GNO - Trần Quê Hương là bút hiệu của Hòa thượng Thích Giác Toàn, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học VN, Trưởng ban Thường trực Giáo phẩm hệ phái Khất sĩ.
Trong niềm hoan hỷ, Hòa thượng Thích Huệ Phước tân Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP.Huế tặng hoa tri ân đến Hòa thượng Thích Khế Chơn, nguyên Trưởng ban Trị sự nhiệm kỳ 2022-2026

Huế: Hòa thượng Thích Huệ Phước được suy cử làm tân Trưởng ban Trị sự GHPGVN thành phố, nhiệm kỳ 2026-2031

GNO - Đại hội đại biểu Phật giáo TP.Huế lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra tại Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh TP.Huế (41A Hùng Vương, P.Thuận Hóa) với sự tham dự của hơn 800 đại biểu đã chính thức suy cử Hòa thượng Thích Huệ Phước làm tân Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP.Huế.
Đoàn Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Lào Cai đến đặt vòng hoa tại Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh trước thềm đại hội

Lào Cai: Đoàn đại biểu dâng hương tưởng niệm, tri ân trước thềm Đại hội Phật giáo tỉnh lần thứ I

GNO - Sáng nay, 18-9, trước thềm Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031, đoàn Ban Trị sự GHPGVN tỉnh đã trang nghiêm tổ chức Lễ niêm hương bạch Phật, cáo yết Tổ đường tại chùa Tùng Lâm - Ngọc Am và dâng hương tưởng niệm, tri ân Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các anh hùng liệt sĩ.

Thông tin hàng ngày