Giai thoại thiền: Cao và xa

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Tại thiền viện Long Hổ, chư Tăng đang vẽ bức tranh con rồng đấu với con cọp. Rồng thì cuộn mình trên mây sắp vồ xuống. Cọp thì chực sẵn muốn vồ lên. Chư Tăng cứ tô đi vẽ lại mãi mà thấy cái thế vẫn chưa xứng.

Vừa lúc đó, Thiền sư Thiện Chiêu Phần Dương từ bên ngoài đi vào. Chư Tăng thỉnh ngài xem và xin cho lời bình phẩm. Thiền sư xem xong, nói:

- Về hình dáng bên ngoài của rồng và cọp thì vẽ tốt rồi. Song các ông có biết rồng và cọp có những đặc tính gì chăng? Nay cần phải rõ. Rồng trước khi nó xông trận thì đầu nó phải co rút lại phía sau. Cọp khi cần nhảy vồ lên thì đầu nó hẳn phải cúi thấp xuống. Cổ rồng rút lùi phía sau càng nhiều; đầu cọp cúi càng sát đất thì chúng mới xông càng nhanh, nhảy càng cao được.

Chư Tăng nghe xong rất hoan hỷ và thưa rằng:

- Thật là một lời nói phá của Hòa thượng! Chúng con không những vẽ đầu con rồng hướng mạnh về trước, mà cái đầu con cọp cũng giương rất là cao. Hèn chi khi nãy giờ xem hoài mà cảm thấy động tác không có xứng.

Nhơn đó, Thiền sư Vô Đức chỉ dạy thêm:

- Đạo lý xử sự với người và tham thiền học đạo cũng như vậy. Sau khi lùi một bước để chuẩn bị thì mới có thể xông được xa. Sau khi thấp mình xuống một chút để phản tỉnh thì mới có thể nhảy được cao.

Chư Tăng chưa hiểu nên thưa hỏi thêm:

- Bạch Hòa thượng, người mà lùi bước thì đâu có thể tiến tới trước được? Người mà thấp mình xuống thì đâu thể nhảy càng cao?

Sư nghiêm nghị bảo:

- Các ông hãy nghe một bài thơ thiền của ta đây thì rõ.

Tay nắm mạ non cắm đầy ruộng,

Cúi đầu liền thấy trời trong nước.

Thân tâm thanh tịnh mới đạo mầu,

Lui bước vốn là tiến tới trước.

Âm:

Thủ bả thanh ương sáp mãn điền,

Đê đầu tiện kiến thủy trung thiên.

Thân tâm thanh tịnh phương vi đạo,

Thối bộ nguyên lai thị hướng tiền.

Ngài bảo:

- Các ông có thể lãnh hội được chăng?

Ngay đó mọi người mới bừng tỉnh lời ngài dạy.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Ảnh: VBU

Người nữ trong đạo Phật

GNO - Mùa An cư thứ năm sau ngày thành đạo, Đức Phật cho phép thành lập Giáo hội Ni. Những thử thách buổi đầu của Ngài, là những lời giáo huấn vô ngôn cho bản chất Ni chúng. Vượt qua nó, và chứng tỏ khả năng giải thoát của mình, là công hạnh của Di mẫu Ma-ha-ba-xà-ba-đề (Mahāpajāpatī) và chư vị Thánh Ni.
Giữ giới do Phật chế giúp ta bảo hộ thân tâm được an toàn, khai mở tuệ giác - Ảnh minh họa

Hiểu để giữ giới tốt hơn

GNO - Giới luật trong Phật giáo là phương tiện để trau dồi đạo đức, thiết lập tâm an định và phát huy tuệ giác nhằm thành tựu giải thoát. Tham dự khóa tu Bát quan trai, hành giả phải vâng giữ tám giới để bảo hộ cho thân tâm thanh tịnh, dễ dàng tiến tu. Giới thứ sáu Không trang điểm, xoa hương, ca-múa-hát và cố ý...
Ni trưởng Thích nữ Như Thảo: Mong tiếp tục và có thêm các khóa bồi dưỡng quy củ thiền môn cho chư Ni trẻ

Ni trưởng Thích nữ Như Thảo: Mong tiếp tục và có thêm các khóa bồi dưỡng quy củ thiền môn cho chư Ni trẻ

GNO - Sau đây là những ý kiến của Ni trưởng Thích nữ Như Thảo, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng Phân ban Ni giới Trung ương, hướng đến sự kiện quan trọng: Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, tổ chức từ ngày 5 đến 7-11-2026 tại TP.HCM.

Thông tin hàng ngày