Phước Hưng cổ tự

GN - Sa Đéc là thị xã nhỏ nhưng giàu tiềm năng của tỉnh Đồng Tháp. Nơi đây không chỉ nổi tiếng bởi các làng nghề truyền thống, các cơ sở chế biến nông thủy sản xuất khẩu, trái ngọt cây lành, gió sông Tiền lộng gió giàu phù sa... mà du khách đặt chân đến đây còn ngạc nhiên và sùng kính với 50 ngôi tự viện uy nghi tọa lạc trên các nẻo đường. Bởi thế, người dân có lời truyền tụng: Sa Đéc là “đất Phật”. Và, Phước Hưng (chùa Hương) là nét đẹp cổ kính trên vùng đất ấy…

Phước Hưng cổ tự - Ảnh: H.D

Năm tháng trôi qua, thời gian bạc màu trên mái ngói rêu phong, cổ kính. Phước Hưng cổ tự đã gần 2 thế kỷ dãi dầu sương nắng, 7 đời trụ trì nối tiếp nhau tu bồi đạo nghiệp. Chùa do Thiền sư Thích Minh Phước khai sơn năm Mậu Tuất 1838, thuở Sa Đéc còn rất hoang sơ. Năm Bính Ngọ 1846, chùa Minh Hương của cộng đồng người Hoa, cũng ở Sa Đéc, do một biến cố phải di dời rồi sáp nhập với Phước Hưng tự.

Trong số các pháp khí có giá trị của ngôi cổ tự này phải kể đến chiếc mõ hình song ngư được tạo từ năm Mậu Tý 1888, mỗi khi thời tiết nắng nhiều thì tiếng mõ có âm thanh chát, trời mát thì âm thanh mõ lại trầm ấm. Ở chánh điện còn có thêm cái mõ gỗ nặng khoảng 15kg, đường kính ngang 1,4m; bề dọc 70cm do cố HT.Thích Vĩnh Tràng, trụ trì đời thứ tư phát nguyện ra tận miền Bắc thỉnh về.

Tương truyền, khi đi cũng như lúc về, ngài đều đi bộ, đặc biệt là trên suốt lộ trình từ miền Bắc về lại Sa Đéc, Hòa thượng đã đội mõ trên đầu, mỗi bước chân đều niệm danh hiệu Đức Phật A Di Đà.

Cận cảnh mái ngói chùa Phước Hưng

Trong chùa còn lưu giữ nhiều bảng khắc gỗ các kinh điển Đại thừa như Kim Cang, Địa Tạng, phẩm Phổ Môn trong kinh Pháp Hoa, kinh Di Đà; các bộ luật Tì-ni nhật dụng yếu lược, Sa-di luật giải được tạo từ thời HT.Vạn Hiển, trụ trì đời thứ 3. Hiện nay, chùa Phước Hưng còn lưu giữ một bản in kinh Kim Cang gần một thế kỷ mà nét vẫn đẹp, sắc rõ, giấy khá trắng và bền.

Qua hai thời kỳ kháng chiến bảo vệ đất nước, hầu như hoạt động Phật giáo tỉnh nhà đều tập trung ở Phước Hưng. Ngay tại cơ sở tự viện, nề nếp tu học của chư Tăng đều được nhiều đời tôn đức trụ trì chú trọng. Ngoài các thời khóa công phu, tham thiền mỗi ngày, chư Tăng còn đến trường học văn hóa, tự học Hán văn. Hòa thượng trụ trì đời thứ 5, Thích Vĩnh Đạt còn cho các hộ nghèo lân cận vào vườn chùa hái rau, kiếm củi, tùy duyên giảng dạy giáo lý độ người.

Từ năm 1989 đến năm 1997, chùa là cơ sở trung cấp Phật học khóa I và II cho chư Tăng, mỗi khóa trên 100 vị. Từ năm 1982 đến năm 2010, chùa 9 lần mở giới đàn truyền trao giới pháp cho gần 3.000 giới tử trong và ngoài tỉnh. Năm 1993, được sự chấp thuận của TƯGH, Đồng Tháp đã đăng cai tổ chức Hội thi diễn giảng liên tỉnh Phật giáo miền Tây nam Bộ, ngôi cổ tự Phước Hưng lại trở thành trung tâm của sự kiện này.

Hiện nay, dù đã phục chế lại các phần hư hao xuống cấp, nhưng chùa vẫn được bảo tồn nét cổ, đảm bảo hài hòa với tổng thể kiến trúc nguyên thủy, lưu giữ những giá trị văn hóa, mỹ thuật, kiến trúc đặc thù của Phật giáo Nam Bộ.