Có hai cảm xúc khi thế giới hay tin cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo tử vong do bị ám sát sáng 8-7 là tiếc thương và kính trọng về một con người đã sống trọn vẹn cả đời để chăm sóc cho người khác - như cách nói của Đức Dalai Lama.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đặt hoa tưởng niệm cựu thủ tướng Abe - Ảnh: Reuters

Và quan trọng hơn là sự thương tiếc, kính trọng ông Abe của thế giới. Mỹ đã treo cờ rủ để tưởng nhớ cựu Thủ tướng Nhật; Việt Nam có điện chia buồn sâu sắc với Nhật và gia quyến ông Abe; Brazil, Ấn Độ làm lễ quốc tang tưởng nhớ… Nhiều người Việt Nam nhìn lại cuộc đời của vị cựu Thủ tướng và cảm thấy thú vị khi hình ảnh ông nhiệt thành đến phút cuối cuộc đời, dù đương nhiệm chức cao hay khi đã rời chính trường đều tận lực cống hiến, đặc biệt gần gũi với dân.

Cúi đầu trước dân khi đi thăm họ, chia sẻ và đồng cảm với đồng bào khi họ bị mất mát trong thiên tai… là cốt cách bình dị mà đi vào lòng người của người lãnh đạo. Quyền cao, chức trọng đối với vị cựu Thủ tướng cuối cùng cũng để phụng sự người dân đất nước mình được bình an, ấm no hơn. Hình ảnh nước Nhật đáng kính đã được đào luyện từ tính kỷ luật và tinh thần chan hòa, gần gũi mà cựu Thủ tướng Abe là một biểu tượng. Tinh thần thép của Nhật qua ông còn là những chính sách bang giao cứng rắn khi cần trước những việc làm trái đạo, trái luật của các quốc gia ỷ lớn hiếp bé…

Nhắc về ông Abe là nhắc về những điều tích cực, dù đối với dân Nhật hay với các chính sách ngoại giao, cũng như bản lĩnh chính trị - chọn từ chức khi cảm thấy không đủ sức khỏe để đảm đương trọng trách - điều ít thấy ở nhiều lãnh đạo khác.

Phu nhân Akie Abe đặt hoa tiễn biệt chồng - Ảnh: Reuters

Con người, dù là ai, để lại tiếng thơm là cả quá trình sống, trải qua va chạm mới biểu hiện nhân cách cao thượng. Một người đến, đi khỏi nhân gian, để người ta nhớ và nể phục vì thế không nhiều. Để cả thế giới phải cúi đầu trước họ trong phút rời cõi tạm lại càng ít ỏi, nhưng ông Abe đã làm được điều đó.

Ngày 8-7, nhiều lời chia buồn đã gửi đến nước Nhật. Trong đó, Đức Dalai Lama, một vị lãnh đạo tinh thần Phật giáo Tây Tạng, vị có sức ảnh hưởng tâm linh toàn cầu đã nhận định: “Cựu Thủ tướng Abe thực sự đã sống một cuộc đời ý nghĩa trong việc chăm lo cho những người khác”.

Và, thật sự với nước Nhật và thế giới, ông Abe quả thật rất lớn như thành ngữ của người Nhật: “Bông lúa chín là bông lúa cúi đầu”.

Sống và được công nhận giá trị, đó phải là lẽ sống tự nhiên chứ không phải là biểu diễn trên sân khấu chính trị. Rất hiếm để có một con người như vậy. Bài học nhận về từ những vĩ nhân không gì khác hơn là phải chọn sống tận hiến cho cuộc đời trong khả năng, dù ở vị trí nào. Và, dù có làm được bao nhiêu việc, ở vị trí cao bao nhiêu thì cúi đầu trước người khác và nghiêng mình trước cuộc đời, tự thấy mình nhỏ để học hỏi, cố gắng sống và làm việc tốt hơn sẽ giúp ta càng lớn hơn, đáng kính hơn trong lòng người.

Thế giới rất kỳ diệu, nhân dân rất tinh tế - luôn có đôi mắt để thấy những giá trị của những con người có nhân cách lớn để lại cúi đầu trước họ một cách tự nhiên, tự nguyện.