Vì sao chúng ta khổ đau?

GNO - Chắc chắn chúng ta từng hỏi câu này và từng kết luận rằng do người nào đó hại mình, do người nào đó "lấy" đi hạnh phúc của mình, hoặc do mình vô tình đánh mất hạnh phúc... Ít khi chúng ta nhận diện rằng, do chúng ta còn tham-sân-si (3 gốc rễ tạo nên khổ đau mà Bụt gọi là 3 món độc).

wa1268496127.nv.jpgwa1268496127.nv.jpg
Ảnh minh họa
Do si (ngu si, trí tuệ bị lu mờ) nên mình nhìn khôngrõ, hoặc không thấy mọi sự-vật trên thế gian hễ có hình tướng thì đều hư vọng (tuân theo quy luật sanh-trụ-dị-diệt). Vì thế, mình không hề chăm sóc và cũng không bao giờ để ý tới, đến khi nó di (thay đổi) hoặc diệt (không còn biểu hiện nữa) thì mình khổ đau, than trách. Cái này mình thường gặp trong hiện tượng già đi của thân mình và mất đi của những người thân-thương!Do si, nên mình mới tham, mới chất chứa nhiều tài vật, dính mắc vào danh-lợi, quyền lực. Bởi si nên mình không thấy ngay cả thân mình còn tạm bợ, vì thế mình không thấy các vật khác, danh lợi cũng tạm bợ, không thật. Mình dính mắc, cần cầu đến điên đảo mộng tưởng, đến không làm chủ được bản thân và khổ đau. Vì tham, vì muốn thật nhiều, không biết đủ và luôn chấp giữ nên khi nó mất đi theo quy luật sanh-diệt thì mình sẽ sân hận, sẽ nghĩ là mình đã bị ai đó "cướp mất" cái của mình, thuộc về mình (trong khi những vật hoặc người kia cũng nằm trong quy luật sanh diệt, vô thường mà mình không hay). Và cái này cũng liên quan tới si, tức là mình không thấy được nhơn quả của sự mất mát, đôi khi mình đã từng lấy đi những cái không phải của mình rồi, nay bị lấy, cớ sao sân hận? Nếu thấy và sống với nhơn quả thì mình sẽ mỉm cười an nhiên, hứa trả và hứa không vay nữa (nghĩa là không tạo nhơn xấu).Đến đây, mình thấy 3 món độc tham-sân-si có trong nhau. Khi si thì sẽ tham và vì tham nên sân; vì sân nên si và vì si nên tham-sân, vì tham nên sân và do tham-sân nên si...
L.Đ.L

LTS: Bạn đọc viết bài cho chuyên mục, vui lòng gửi về bandocgiacngo@gmail.com. Bài không quá 800 chữ, là những suy tư trước cuộc sống, thời sự đang diễn ra quanh mình.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Ảnh: VBU

Người nữ trong đạo Phật

GNO - Mùa An cư thứ năm sau ngày thành đạo, Đức Phật cho phép thành lập Giáo hội Ni. Những thử thách buổi đầu của Ngài, là những lời giáo huấn vô ngôn cho bản chất Ni chúng. Vượt qua nó, và chứng tỏ khả năng giải thoát của mình, là công hạnh của Di mẫu Ma-ha-ba-xà-ba-đề (Mahāpajāpatī) và chư vị Thánh Ni.
Giữ giới do Phật chế giúp ta bảo hộ thân tâm được an toàn, khai mở tuệ giác - Ảnh minh họa

Hiểu để giữ giới tốt hơn

GNO - Giới luật trong Phật giáo là phương tiện để trau dồi đạo đức, thiết lập tâm an định và phát huy tuệ giác nhằm thành tựu giải thoát. Tham dự khóa tu Bát quan trai, hành giả phải vâng giữ tám giới để bảo hộ cho thân tâm thanh tịnh, dễ dàng tiến tu. Giới thứ sáu Không trang điểm, xoa hương, ca-múa-hát và cố ý...
Ni trưởng Thích nữ Như Thảo: Mong tiếp tục và có thêm các khóa bồi dưỡng quy củ thiền môn cho chư Ni trẻ

Ni trưởng Thích nữ Như Thảo: Mong tiếp tục và có thêm các khóa bồi dưỡng quy củ thiền môn cho chư Ni trẻ

GNO - Sau đây là những ý kiến của Ni trưởng Thích nữ Như Thảo, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng Phân ban Ni giới Trung ương, hướng đến sự kiện quan trọng: Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, tổ chức từ ngày 5 đến 7-11-2026 tại TP.HCM.

Thông tin hàng ngày