Vì sao chúng ta khổ đau?

GNO - Chắc chắn chúng ta từng hỏi câu này và từng kết luận rằng do người nào đó hại mình, do người nào đó "lấy" đi hạnh phúc của mình, hoặc do mình vô tình đánh mất hạnh phúc... Ít khi chúng ta nhận diện rằng, do chúng ta còn tham-sân-si (3 gốc rễ tạo nên khổ đau mà Bụt gọi là 3 món độc).

wa1268496127.nv.jpgwa1268496127.nv.jpg
Ảnh minh họa
Do si (ngu si, trí tuệ bị lu mờ) nên mình nhìn khôngrõ, hoặc không thấy mọi sự-vật trên thế gian hễ có hình tướng thì đều hư vọng (tuân theo quy luật sanh-trụ-dị-diệt). Vì thế, mình không hề chăm sóc và cũng không bao giờ để ý tới, đến khi nó di (thay đổi) hoặc diệt (không còn biểu hiện nữa) thì mình khổ đau, than trách. Cái này mình thường gặp trong hiện tượng già đi của thân mình và mất đi của những người thân-thương!Do si, nên mình mới tham, mới chất chứa nhiều tài vật, dính mắc vào danh-lợi, quyền lực. Bởi si nên mình không thấy ngay cả thân mình còn tạm bợ, vì thế mình không thấy các vật khác, danh lợi cũng tạm bợ, không thật. Mình dính mắc, cần cầu đến điên đảo mộng tưởng, đến không làm chủ được bản thân và khổ đau. Vì tham, vì muốn thật nhiều, không biết đủ và luôn chấp giữ nên khi nó mất đi theo quy luật sanh-diệt thì mình sẽ sân hận, sẽ nghĩ là mình đã bị ai đó "cướp mất" cái của mình, thuộc về mình (trong khi những vật hoặc người kia cũng nằm trong quy luật sanh diệt, vô thường mà mình không hay). Và cái này cũng liên quan tới si, tức là mình không thấy được nhơn quả của sự mất mát, đôi khi mình đã từng lấy đi những cái không phải của mình rồi, nay bị lấy, cớ sao sân hận? Nếu thấy và sống với nhơn quả thì mình sẽ mỉm cười an nhiên, hứa trả và hứa không vay nữa (nghĩa là không tạo nhơn xấu).Đến đây, mình thấy 3 món độc tham-sân-si có trong nhau. Khi si thì sẽ tham và vì tham nên sân; vì sân nên si và vì si nên tham-sân, vì tham nên sân và do tham-sân nên si...
L.Đ.L

LTS: Bạn đọc viết bài cho chuyên mục, vui lòng gửi về bandocgiacngo@gmail.com. Bài không quá 800 chữ, là những suy tư trước cuộc sống, thời sự đang diễn ra quanh mình.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Ảnh minh họa

Vu lan nhớ mẹ

GNO - Vu lan về, những người con Phật lại cài lên ngực áo mình một đóa hoa. Người còn mẹ, với đóa hoa màu hồng, vẫn có thể ngồi bên mẹ sớm chiều, được gọi hai tiếng “Mẹ ơi”, để lâu lâu lại mang về cho mẹ một món quà nhỏ.
Tỉnh Lào Cai - đơn vị cuối cùng khu vực phía Bắc tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo nhiệm kỳ 2026-2031

Tỉnh Lào Cai - đơn vị cuối cùng khu vực phía Bắc tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo nhiệm kỳ 2026-2031

GNO - Theo đó, Hòa thượng Thích Thanh Điện, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Lào Cai, Trưởng ban Tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh đã có những chia sẻ cùng Báo Giác Ngộ về tầm nhìn, định hướng của đại hội. Bài do Xuân Loan thực hiện, đăng trên số báo 1369, ra ngày 11-9.
Ảnh: TC

Gieo một mùa an trú

GNO - Nhìn các em nhỏ được phụ huynh gửi đến Thiền viện Thường Chiếu để tu học trong ba tháng mùa hè. Có những em chỉ năm đến sáu tuổi, có em thì học xong cấp hai hoặc đang học cấp ba.

Thông tin hàng ngày