Vì sao chúng ta khổ đau?

GNO - Chắc chắn chúng ta từng hỏi câu này và từng kết luận rằng do người nào đó hại mình, do người nào đó "lấy" đi hạnh phúc của mình, hoặc do mình vô tình đánh mất hạnh phúc... Ít khi chúng ta nhận diện rằng, do chúng ta còn tham-sân-si (3 gốc rễ tạo nên khổ đau mà Bụt gọi là 3 món độc).

wa1268496127.nv.jpgwa1268496127.nv.jpg
Ảnh minh họa
Do si (ngu si, trí tuệ bị lu mờ) nên mình nhìn khôngrõ, hoặc không thấy mọi sự-vật trên thế gian hễ có hình tướng thì đều hư vọng (tuân theo quy luật sanh-trụ-dị-diệt). Vì thế, mình không hề chăm sóc và cũng không bao giờ để ý tới, đến khi nó di (thay đổi) hoặc diệt (không còn biểu hiện nữa) thì mình khổ đau, than trách. Cái này mình thường gặp trong hiện tượng già đi của thân mình và mất đi của những người thân-thương!Do si, nên mình mới tham, mới chất chứa nhiều tài vật, dính mắc vào danh-lợi, quyền lực. Bởi si nên mình không thấy ngay cả thân mình còn tạm bợ, vì thế mình không thấy các vật khác, danh lợi cũng tạm bợ, không thật. Mình dính mắc, cần cầu đến điên đảo mộng tưởng, đến không làm chủ được bản thân và khổ đau. Vì tham, vì muốn thật nhiều, không biết đủ và luôn chấp giữ nên khi nó mất đi theo quy luật sanh-diệt thì mình sẽ sân hận, sẽ nghĩ là mình đã bị ai đó "cướp mất" cái của mình, thuộc về mình (trong khi những vật hoặc người kia cũng nằm trong quy luật sanh diệt, vô thường mà mình không hay). Và cái này cũng liên quan tới si, tức là mình không thấy được nhơn quả của sự mất mát, đôi khi mình đã từng lấy đi những cái không phải của mình rồi, nay bị lấy, cớ sao sân hận? Nếu thấy và sống với nhơn quả thì mình sẽ mỉm cười an nhiên, hứa trả và hứa không vay nữa (nghĩa là không tạo nhơn xấu).Đến đây, mình thấy 3 món độc tham-sân-si có trong nhau. Khi si thì sẽ tham và vì tham nên sân; vì sân nên si và vì si nên tham-sân, vì tham nên sân và do tham-sân nên si...
L.Đ.L

LTS: Bạn đọc viết bài cho chuyên mục, vui lòng gửi về bandocgiacngo@gmail.com. Bài không quá 800 chữ, là những suy tư trước cuộc sống, thời sự đang diễn ra quanh mình.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Đức Pháp chủ dâng hương, đảnh lễ tháp Đa Bảo, nơi tôn trí xá-lợi Bồ-tát Thích Quảng Đức mùa Vu lan PL.2570 - Ảnh: Tâm Quý/BGN

Đức Pháp chủ dâng hương, tưởng niệm Bồ-tát Thích Quảng Đức và chư Thánh tử đạo

GNO - Sáng nay, 14-7-Bính Ngọ (26-8-2026), nhân Đại lễ Vu lan Phật lịch 2570, Đức Pháp chủ GHPGVN - Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng cùng chư tôn giáo phẩm Hội đồng Chứng minh, Ban Trị sự Phật giáo TP.HCM đã dâng hương, đảnh lễ tháp Đa Bảo, công trình Kỷ niệm Pháp nạn 1963 trong khuôn viên Việt Nam Quốc Tự.
Thắp hoa đăng cầu nguyện

[Ảnh] Đêm thiền trà “Thương cha chí lớn chưa thành” lắng đọng mùa Vu lan tại chùa Bình Quang (Gia Lai)

GNO - Tối ngày 23-8, tại chùa Bình Quang (xã Tuy Phước Đông, tỉnh Gia Lai), buổi thiền trà nhân mùa Vu lan với chủ đề “Thương cha chí lớn chưa thành” đã diễn ra trong không khí trang nghiêm và ấm cúng, với sự tham dự của chư Tăng Ni và hơn 50 Phật tử địa phương cùng các nghệ sĩ khách mời.
Ảnh: Shutterstock

Đức Phật tưởng nhớ ân đức cha mẹ

GNO - Hiếu đạo là di sản của nhân loại, giúp cho thế giới loài người vận hành mãi mãi là thế giới loài người. Hiếu đạo làm nên con người, khẳng định giá trị căn bản của nhân tính. Không có hiếu đạo thì không có con người, cũng không có thế giới loài người.
282 Tăng, Ni dự thi tuyển sinh cử nhân Phật học khóa XXI - Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM, ngày 18-8 - Ảnh: Giác Sự

Kết quả kỳ thi tuyển sinh cử nhân Phật học chính quy khóa XXI năm 2026 - Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM

GNO - Thông tin từ Văn phòng Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM gởi đến Báo Giác Ngộ cho biết, thừa lệnh Hòa thượng Viện trưởng, ngày 24-8, Thượng tọa Thích Quang Thạnh, Phó Viện trưởng kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Điều hành Học viện vừa ký công bố kết quả kỳ thi tuyển sinh cử nhân Phật học chính quy khóa XXI năm 2026.

Thông tin hàng ngày