Du hành nhiều bị Phật quở

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
0:00 / 0:00
0:00
GNO - Một trong những đặc điểm của đời sống xuất gia là du hành. Không thường ở một nơi cố định, Tỳ-kheo có thể tùy duyên vân du giáo hóa. Đức Phật cũng tán thán hạnh du hành, không khuyến khích các Tỳ-kheo sống quá lâu tại một nơi. Tuy vậy, nếu Tỳ-kheo du hành trường kỳ lại bị Ngài quở trách.

Kiểu tu hành mà cứ đi mải miết, ngày đi đêm nghỉ rồi lại đi thì không phải là điều hay. Pháp thoại dưới đây, Đức Phật chỉ rõ những khó khăn và trở ngại cho các Tỳ-kheo du hành trường kỳ.

“Một thời, Đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

- Người du hành trường kỳ có năm sự khó. Sao gọi là năm? Ở đây, người thường du hành không tụng giáo pháp; giáo pháp đã tụng thì bị quên mất; không được định ý; tam-muội đã được lại thoái thất; nghe pháp nhưng không thể hành trì. Này các Tỳ-kheo, đó gọi là người du hành nhiều có năm việc khó này.

- Các Tỳ-kheo nên biết, người không du hành nhiều có năm công đức. Sao gọi là năm? Pháp chưa từng đắc sẽ đắc, pháp đã đắc rồi lại không quên mất, nghe nhiều mà ghi nhớ được, có thể đắc định ý, đã đắc tam-muội rồi không bị mất. Này các Tỳ-kheo, đó gọi là người không du hành nhiều có năm công đức này. Cho nên, này các Tỳ-kheo, không nên du hành nhiều.

- Các Tỳ-kheo, cần phải học điều như vậy.

Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành”.

(Kinh Tăng nhất A-hàm, chương Năm pháp, phẩm 33-Năm vua, kinh số 7)

Đức Phật đã chỉ ra có đến năm trở ngại cho người du hành trường kỳ. Trước hết, người tu mà đi liên tục thì không trùng tụng giáo pháp. Trùng tụng giáo pháp để ghi nhớ, khắc sâu vào tâm khảm những lời dạy của Đức Phật. Giáo pháp là cơ sở, làm chỗ y cứ để thực hành và bấy giờ cần có hội chúng mới thường được nghe và trùng tụng. Khi du hành trường kỳ, không ở gần Đức Phật (hay các bậc Trưởng lão) thì không đủ duyên để nghe pháp và đọc tụng lại những điều đã nghe.

Trở ngại tiếp theo là những giáo pháp đã được nghe và trùng tụng thì dễ bị lãng quên. Thời Thế Tôn học pháp chủ yếu bằng cách lắng nghe rồi cùng nhau đọc lại. Trừ những vị có trí nhớ cực tốt (như Tôn giả A-nan), còn lại hầu hết đều không thể nhớ trọn vẹn, vì thế phải nương theo đại chúng trùng tụng mỗi ngày để ghi nhớ lời Phật, nắm vững pháp môn hành trì. Tỳ-kheo đi liên tục thì không hội đủ duyên lành để học tập và ghi nhớ giáo pháp.

Kế đến, đi quá nhiều thì khó đắc định. Thiền định được thực hành trong bốn oai nghi đi đứng nằm ngồi, nhưng ngồi thiền dễ nhiếp tâm và thành tựu định hơn. Mặt khác, đi nhiều thì gặp và biết nhiều thứ trên đường, trong đó có không ít thứ có hại cho định. Cho nên, Tỳ-kheo thường đi khất thực trong xóm làng vào buổi sáng, buổi chiều và tối thì nghe pháp hoặc an trú trong thiền định. Đi quá nhiều thì khó đắc định là vì vậy.

Nếu Tỳ-kheo đã có định (tam-muội) như cận hành, an chỉ hay từ Sơ thiền cho đến Tứ thiền. Đi lại quá nhiều, đối duyên xúc cảnh đầy biến động phức tạp có thể làm cho năng lực định của Tỳ-kheo bị suy giảm. Trong khi định cần được nuôi dưỡng, vun bồi liên tục. Sự tịnh chỉ của thân tâm sẽ vững chắc hơn trong môi trường thanh tịnh. Do vậy, định đã đạt được bị suy giảm là trở ngại quan trọng cho Tỳ-kheo khi du hành trường kỳ.

Trở ngại cuối cùng là không thể hành trì giáo pháp nếu du hành trường kỳ. Thành ra, du hành vừa phải nhằm khất thực và thay đổi chỗ ở, tránh dính mắc vào một nơi thì được Thế Tôn ca ngợi. Còn du hành liên tục từ sáng đến chiều, đi quá nhiều sẽ chướng ngại tu tập, bị Thế Tôn quở trách.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới

Những lời dạy cuối cùng của Đức Phật đã tác động đến Tăng đoàn thời hiện tại một cái nhìn tích cực hơn, nâng cao tinh thần tự giác, trách nhiệm, hòa hợp. Xoáy sâu vào tu tập cốt lõi Chánh pháp, chủ trương tự giải thoát là chính, đồng thời liên hệ chặt chẽ với xã hội để truyền bá Chánh pháp...

Đức Phật và những di huấn sau cùng

GNO - Theo kinh Đại bát Niết-bàn (Trường bộ kinh), trước lúc viên tịch, Thế Tôn an cư mùa mưa tại Baluvā, bị bệnh trầm trọng, rất đau đớn. Nhưng Ngài giữ tâm chánh niệm, tỉnh giác, chịu đựng cơn đau ấy, không một chút ta thán.
Tranh vẽ Đức Phật nhập Niết-bàn

Thành kính tưởng niệm ngày Đức Thế Tôn nhập Niết-bàn

GNO - Nghe tin Ngài sắp nhập Niết-bàn, dân chúng quanh vùng đến kính viếng rất đông, trong số ấy có một ông già ngoài tám mươi tuổi, tên Tu Bạt Đà La đến xin xuất gia. Ngài hoan hỷ nhận lời. Đó là người đệ tử cuối cùng trong đời Ngài.
Tượng Đức Phật nhập diệt tại Bảo tháp Đức Phật nhập Niết-bàn (Ấn Độ)

Khảo cứu về ngày, tháng nhập Niết-bàn của Đức Phật

GNO - Sự kiện Đức Phật nhập Niết-bàn thường được tổ chức thành một lễ hội thiêng liêng. Tuy nhiên, do ảnh hưởng từ nhiều nguyên nhân, nên cả hai truyền thống lớn của Phật giáo là Bắc truyền và Nam truyền, đã tổ chức sự kiện trọng đại này vào những thời điểm khác nhau trong năm.
Tổ đình Hương Tích, ngôi già-lam có bề dày lịch sử trên trăm năm

Tòng lâm thạch trụ

GNO - Hơn nửa thế kỷ trước, vào khoảng thập niên 1950, tổ đình Hương Tích vô cùng hưng thịnh, Tăng Ni, Phật tử, các danh nho phát tâm về tham kinh vấn đạo rất đông. Không chỉ tại Phú Yên, các tỉnh Nam Trung Bộ và Cao Nguyên, nhiều người vì ngưỡng mộ vị Tổ khai sơn và uy tín của tổ đình Hương Tích mà phát tâm phụng sự.

Thông tin hàng ngày